Roczne listy Tarantino ukazują się nieregularnie i mają różne formaty. Niektóre są uporządkowane według miejsc, inne zawierają remisy, a zestawienie z października 2013 roku zostało wyraźnie przedstawione jako tymczasowe.
2010: pierwsze miejsce dla Toy Story 3
The Quentin Tarantino Archives opublikowało 3 stycznia 2011 roku wybór filmów z 2010 roku. Toy Story 3 zajęło pierwsze miejsce, a za nim uplasowały się The Social Network i Animal Kingdom. Dokument zawierał więcej tytułów niż ścisła pierwsza dziesiątka i odróżniał czołową grupę od pozostałych filmów wymienionych dalej. Dowolne skrócenie listy może zatrzeć tę strukturę.
Pierwszy wybór jest znaczący dla osób, które kojarzą Tarantino wyłącznie z kinem kryminalnym lub akcji. Toy Story 3 wykorzystuje animowane postacie i przygodę dostępną dla różnych widzów, by opowiedzieć o zmianie w relacji emocjonalnej. Nie trzeba przedstawiać tego wyboru jako osobliwej sprzeczności. Gust filmowca może obejmować doświadczenia odmienne od tonu jego własnych filmów.
The Social Network i Animal Kingdom wprowadzają zupełnie inne konflikty. Pierwszy film ukazuje ambicję i starcia poprzez relacje zawodowe i osobiste; drugi umieszcza bohaterów w rodzinie przestępczej. Bliskie sąsiedztwo na liście nie oznacza, że filmy muszą opierać się na tej samej formule. Pokazuje natomiast, że ten sam widz może interesować się różnymi formami presji i przynależności.
Ważne jest też, by odróżniać opinię Tarantino od opinii redaktora publikującego dokument. Na stronach Archives znajdują się wstępy i komentarze Sebastiana, a także wypowiedzi czytelników. Osobista uwaga zamieszczona pod zestawieniem nie staje się przez to wypowiedzią reżysera. Atrybucja powinna opierać się na wyraźnym oddzieleniu przesłanej treści od komentarza redakcyjnego.
2011: pierwsza jedenastka, która obejmuje dwanaście filmów
Zestawienie z 2011 roku pojawiło się w Archives 14 stycznia 2012 roku. Na czele znalazł się O północy w Paryżu, a za nim Geneza planety małp i Moneyball. Dokument przedstawiono jako pierwszą jedenastkę, ale remis sprawił, że obejmowała dwanaście filmów. Różnica między pozycjami a tytułami wyjaśnia tę liczbę i nie ma potrzeby poprawiać autora listy.
Pierwsze miejsce zajmuje komedia o nostalgii i pragnieniu życia w innej epoce. Film pozwala cieszyć się historyczną fantazją, a zarazem przyglądać się jej ograniczeniom. Ten wybór sąsiaduje z historią przemiany i konfliktu między gatunkami oraz opowieścią o decyzjach podejmowanych w baseballu. Zestawienie ponownie wymyka się definicji gustu opartej na jednym gatunku. W O północy w Paryżu fantazja rozwija się poprzez spotkania i rozmowy; w Genezie planety małp przemiana relacji staje się coraz wyraźniejsza w działaniach zbiorowych. Efekty tych filmów nie muszą ze sobą konkurować według tej samej formalnej skali.
Moneyball jest szczególnie interesujący jako przykład filmowego przedstawienia procedur. Ocenianie zawodników i zarządzanie zasobami mogą nabrać napięcia, gdy wpływają na ludzi, oczekiwania i ustalone hierarchie. Opowieść wykorzystuje rozmowy i decyzje, które nie potrzebują pościgu, by wywołać konflikt. Analiza tego mechanizmu to coś innego niż wymyślanie obszernego wyjaśnienia Tarantino, dlaczego umieścił film właśnie w tym miejscu.
Dokument zawierał też inne kategorie ocen. Nie należy automatycznie włączać wszystkich wymienionych tam filmów do głównego rankingu. Film wspomniany wśród dzieł, które się podobały, nie zajmuje przez to równorzędnej pozycji liczbowej z tytułami z czołówki. Zachowanie kategorii pozwala traktować listę jako bogatszy zapis, nie czyniąc jej bardziej sztywną, niż była w rzeczywistości.
2013: październikowy przegląd w kolejności alfabetycznej
5 października 2013 roku Archives opublikowało wybór dziesięciu filmów obejrzanych do tego momentu. Zaznaczono, że rok jeszcze się nie skończył, a kolejność jest alfabetyczna. Wśród tytułów znalazły się Przed północą, Frances Ha, Grawitacja i Obecność. Pierwszy film na tej stronie nie był więc zwycięzcą wyprzedzającym pozostałe dziewięć.
Tymczasowy charakter zestawienia zmienia interpretację pominiętych tytułów. Film, który wszedł do kin później albo którego Tarantino jeszcze nie obejrzał, nie mógł znaleźć się w tym październikowym przeglądzie. Przedstawienie go jako ostatecznego podsumowania roku prowadziłoby do fałszywego porównania. Data publikacji jest tu równie istotna jak wybrane tytuły.
Przed północą i Frances Ha ukazują współczesne relacje poprzez rozmowy, ruch i formy wspólnego życia. Grawitacja skupia uwagę na orientacji, przetrwaniu i postrzeganiu przestrzeni; Obecność buduje narastające poczucie grozy w rodzinnym otoczeniu. Różnorodność efektów potwierdza, że lista nie jest podręcznikiem mówiącym, jak podobne powinny być wszystkie interesujące filmy.
Te trzy dokumenty mają różne formaty: obszerny wybór z przypisanymi miejscami, ranking z remisem oraz tymczasowe, alfabetyczne podsumowanie. Ich wartość rośnie, gdy zachowujemy te różnice. Nie tworzą gwarantowanej corocznej publikacji ani nie uprawniają do wymyślania list z brakujących lat. Uważnie odczytane pokazują fragmenty rozwijającego się doświadczenia kinofilskiego i podsuwają filmy do obejrzenia, nie pozwalając pomylić preferencji z konkretnego momentu z niezmiennym werdyktem na temat każdego filmu.
Wróć do filmów polecanych przez Tarantino.
Zobacz wszystkie artykuły w Filmy polecane przez Tarantino: źródła i wybory
