Ranczo Spahna przed Tarantinem: od planu westernowego do Rodziny Mansona

Ranczo Spahna istniało na długo przed tym, zanim stało się niepokojącą scenerią filmu „Pewnego razu... w Hollywood”. Jego przeszłość łączy pracę przy produkcjach filmowych, wynajem koni i okupację przez zwolenników Charlesa Mansona.

Biznes związany z kalifornijskim krajobrazem filmowym

Ranczo Spahna znajdowało się w okolicy Chatsworth, niedaleko przełęczy Santa Susana, w hrabstwie Los Angeles. Chatsworth Historical Society podaje, że Lee i Ruth McReynolds nabyli tę posiadłość w 1947 roku i zbudowali na niej dekoracje przedstawiające miasteczko Dzikiego Zachodu, prowadząc jednocześnie własny biznes. George Spahn kupił ją w 1953 roku i rozwinął działalność łączącą udostępnianie planów filmowych z wynajmem koni.

Początki rancza pozwalają umieścić je w kontekście branży, która potrzebowała przedstawiać Dziki Zachód w pobliżu Hollywood. Miasteczka zbudowane jako dekoracje oferowały fasady i uliczki, które w różnych produkcjach mogły udawać odległe miejsca. W ten sposób kalifornijski krajobraz stawał się surowcem do opowieści o przygodach rozgrywających się na innych terytoriach lub w innych epokach.

Działalność związana z końmi przyciągała również miejscowych gości. Ranczo nie było wyłącznie zbiorem pustych budynków czekających na kamerę. Zwierzęta wymagały opieki, a ich wynajem wiązał się z codziennymi obowiązkami i kontaktami z ludźmi. Ten wymiar pracy pomaga zrozumieć, dlaczego obecność osób gotowych do pomocy mogła być przydatna właścicielowi, gdy podeszły wiek i problemy ze wzrokiem zaczęły mu doskwierać.

Warto unikać zbyt uproszczonej opowieści, według której western nagle zniknął, pozostawiając wolne miejsce dla Mansona. Upadek konkretnego biznesu nie oznacza końca całego gatunku. Telewizja i kino nadal produkowały westerny, a sytuacja każdego obiektu zależała od jego stanu, umów i możliwości finansowych. Ranczo należy rozpatrywać w lokalnym kontekście.

Osiedlenie się grupy i przemiana pamięci o ranczu

Zwolennicy Charlesa Mansona osiedlili się na ranczu Spahna w 1968 roku. Ich obecność opierała się na umowie dotyczącej zakwaterowania i pomocy przy pracach na miejscu. Gotowanie, sprzątanie, naprawy i opieka nad końmi wiązały wspólne życie z potrzebami właściciela. Ta praktyczna relacja nie zmienia faktu, że Manson stosował wobec swoich zwolenników mechanizmy kontroli i przemocy.

Lynette Fromme, znana jako Squeaky, była szczególnie kojarzona z opieką nad George’em Spahnem. Opowieści o osobistych relacjach na ranczu zawierają sporne twierdzenia, dlatego nie należy traktować wszystkich późniejszych relacji jako równie wiarygodnych faktów. Codzienna pomoc jest udokumentowana; inne intymne szczegóły wymagają wskazania źródła i nie są niezbędne do wyjaśnienia historii tego miejsca.

Związek rancza ze zbrodniami z 1969 roku głęboko zmienił jego publiczny wizerunek. Zaczęto je pamiętać jako siedzibę Rodziny Mansona, choć nie było miejscem morderstw Sharon Tate i jej towarzyszy przy Cielo Drive. Rozróżnienie między miejscem zamieszkania, planowania i popełnienia zbrodni pozwala uniknąć przypisywania wszystkich wydarzeń jednej lokalizacji.

Donald Shea, pracownik rancza i kaskader, został zamordowany przez członków grupy w 1969 roku. Jego historia pokazuje, że związek między pracą filmową a przemocą nie sprowadza się do późniejszej interpretacji filmu. Nie pozwala też opisywać tego miejsca wyłącznie jako ekscentrycznej wspólnoty czy zbioru obrazów kontrkulturowych. Były tam prawdziwe ofiary, których życia nie należy przesłaniać niesławą Mansona.

Zniknięcie materialnych pozostałości i filmowa rekonstrukcja

W 1970 roku pożar zniszczył zabudowania rancza. W raporcie historycznym parku stanowego wskazano, że doszło do tego we wrześniu. W związku z tym ekipa filmu „Pewnego razu... w Hollywood” nie mogła po prostu wejść do tych samych wnętrz, które zachowały się od 1969 roku. Historyczne miejsce i jego filmowe przedstawienie należą do dwóch różnych okresów i są odmiennymi konstrukcjami.

Na potrzeby filmu ekipa odtworzyła ranczo Spahna w Corriganville, innym miejscu o filmowej przeszłości, położonym w okolicy Simi Valley. Z dokumentacji scenograficznej wynika, że jego teren stwarzał odpowiednie warunki do rozmieszczenia budynków i wytyczenia trasy. Rezultat przywołuje ranczo, ale nie należy go mylić z dokumentalnym nagraniem w oryginalnych zabudowaniach.

Wizyta Cliffa na ranczu Spahna wprowadza do odtworzonego historycznego otoczenia fikcyjną postać. Jego wcześniejsza znajomość z George’em i wspominane przez niego prace należą do filmowej fikcji. Ricka Daltona i Cliffa Bootha nie należy wpisywać w rzeczywistą chronologię tego miejsca tak, jakby byli jego udokumentowanymi pracownikami.

Ten epizod wykorzystuje niepokojące nawarstwienie znaczeń: przestrzeń zbudowana po to, by przedstawiać Dziki Zachód, staje się miejscem zagrożenia, które nie wydaje się już kontrolowane przez ekipę filmową. Cliff rozpoznaje część tego miejsca, ale nie panuje nad jego mieszkańcami. Ta różnica między zawodową pamięcią a nieznaną teraźniejszością sprawia, że postarzała dekoracja staje się czymś więcej niż malowniczym tłem.

Historia rancza pozwala zrozumieć ten wybór, nie zastępując faktów filmem. Był tam biznes, pracownicy, goście, właściciel i okupacja związana z prawdziwymi zbrodniami. Tarantino wybiera fragment tej przeszłości i reorganizuje go wokół fikcyjnego spotkania. Rozdzielenie obu porządków pozwala zachować wartość filmowego epizodu i odpowiedzialnie opowiadać o historii, która go poprzedza.

Czytaj dalej: Uniwersum Tarantina: powiązania, marki i teorie.

Zobacz wszystkie artykuły w Jak łączą się filmy z uniwersum Tarantino