Relację między reżyserem a producentem mierzy się także warunkami, które umożliwiają realizację filmu. Bender towarzyszył przemianie pierwszego projektu w międzynarodową karierę.
Lawrence Bender wyprodukował Wściekłe psy, Pulp Fiction, Jackie Brown, obie części Kill Billa oraz Bękarty wojny. Jego nazwisko wiąże się z A Band Apart i ugruntowaniem pozycji zawodowej Quentina Tarantino. Ta ciągłość współpracy była decydująca, ale nie obejmuje automatycznie wszystkich filmów reżysera: Death Proof miał innych producentów, a Bender nie figuruje też jako producent Django, Nienawistnej ósemki ani Pewnego razu... w Hollywood.
Precyzyjne określenie autorstwa i funkcji w napisach końcowych zmienia sposób opowiadania tej historii. Nie ma tu nieprzerwanej współpracy aż do 2009 roku, po której nastąpiło zerwanie, jakie można wywnioskować z samego późniejszego braku nazwiska Bendera. Współpraca przy kolejnych projektach przybierała różne formy. Aby opisać osobiste rozstanie lub przypisać konkretne motywy zawodowe, potrzebne byłyby możliwe do zweryfikowania relacje. Napisy końcowe pozwalają stwierdzić, kto pracował przy danym filmie, ale nie mówią, co wydarzyło się w prywatnych rozmowach.
Wściekłe psy i możliwość rozwinięcia projektu
Katalog Amerykańskiego Instytutu Filmowego odtwarza, jak Bender pomógł rozesłać scenariusz Wściekłych psów wśród zawodowych kontaktów, zamiast ograniczać się do projektu z minimalnym budżetem, który Tarantino początkowo brał pod uwagę. Późniejsze zaangażowanie Harveya Keitela pomogło zwiększyć jego możliwości. Ten epizod pokazuje konkretną rolę producenta: dostrzec potencjał materiału i doprowadzić do tego, by trafił do osób mogących nadać mu realny kształt na większą skalę.
Różnica między tymi możliwościami dotyczy znacznie więcej niż samej kwoty pieniędzy. Film może wymagać czasu, dostępności aktorów, lokacji zdjęciowych i specjalistów potrafiących rozwiązywać konkretne problemy. Scenariusz nie traci autorstwa, gdy producent pomaga stworzyć warunki do jego realizacji. Przeciwnie, relacja między wyobraźnią a organizacją decyduje o tym, jaka część projektu może rzeczywiście stać się obrazem.
Wściekłe psy zachowują ograniczoną przestrzeń akcji, którą często kojarzy się z ograniczeniami budżetowymi filmu. Uznanie całej formy za tanią sztuczkę byłoby jednak uproszczeniem. Nieobecność napadu organizuje wiedzę widza i zmienia magazyn w miejsce, w którym wydarzenia są odtwarzane słowami. Produkcja umożliwia taką formę, ale jej skuteczność zależy też od decyzji scenariuszowych, reżyserskich, aktorskich i montażowych. Praca Bendera jest częścią tej zbiorowej struktury.
Pulp Fiction poszerza wachlarz lokacji, postaci i sytuacji, nie tracąc przy tym silnej autorskiej tożsamości. Ciągłość współpracy z producentem łączy doświadczenie pierwszego pełnometrażowego filmu z ambitniejszym projektem. Późniejszy sukces może sprawiać, że oba filmy wydają się nieuniknionymi etapami. Jednak w chwili organizowania produkcji atrakcyjny scenariusz nie rozwiązuje problemów z finansowaniem, obsadą ani dystrybucją.
A Band Apart i tożsamość producenta
A Band Apart kojarzono ze współpracą Bendera i Tarantino oraz z wizerunkiem twórczej niezależności. Firma zajmowała się również reklamami i teledyskami, prowadząc działalność biznesową wykraczającą poza filmy pełnometrażowe reżysera. Nazwa firmy produkcyjnej widoczna na ekranie może działać jak rozpoznawalna marka, ale za nią kryją się struktury pracy i konkretne umowy, których nie należy utożsamiać z jedną, niezmienną spółką działającą przez całą karierę.
Prasa biznesowa z Los Angeles opisywała udział Bendera i Michaela Bodnarcheka w reklamowej działalności firmy. To pokazuje, że produkcja filmowa i utrzymywanie profesjonalnej struktury nie muszą ograniczać się do przygotowań do kolejnego pełnometrażowego filmu. Firma może skupiać projekty o różnym czasie trwania, klientów i odmienne potrzeby. Jej najbardziej znany publiczny wizerunek nie wyczerpuje opisu codziennej działalności.
Bender rozwijał karierę także poza filmami Tarantino, produkując takie tytuły jak Buntownik z wyboru oraz dokumenty, w tym Niewygodną prawdę. Ta różnorodność nie pozwala postrzegać go wyłącznie jako wykonawcy zamierzeń reżysera. Współpraca z Tarantino jest istotną częścią jego kariery, ale towarzyszyły jej inne projekty i priorytety. Własne kariery obu twórców umożliwiają zarówno długotrwałe sojusze, jak i zmiany w składzie zespołu.
Kill Bill oznacza nową skalę pracy: inne lokacje, obsadę i wymagania fizyczne niż we wcześniejszych opowieściach kryminalnych. Producent uczestniczy w realizacji filmu, który wymaga koordynacji wielu specjalności i różnorodnych kontekstów. Nie trzeba wymyślać konkretnej decyzji finansowej, by dostrzec różnicę: widoczny na ekranie efekt łączy dużą liczbę scen akcji i rozmaite światy, wymagające innej organizacji materialnej produkcji.
Bękarty wojny i granice opowieści o zerwaniu
Przy produkcji Bękartów wojny Bender współpracował z międzynarodowymi ekipami, realizując film, w którym trzeba było połączyć kilka języków. Pokaz filmu w Cannes w 2009 roku to publicznie potwierdzony kamień milowy tej współpracy. Studio Babelsberg wymienia Bendera jako producenta filmu pełnometrażowego, a dokumentacja festiwalu potwierdza jego obecność u boku reżysera. Przewodnik po Bękartach wojny omawia narracyjny rozmach tego projektu.
Film pokazuje, jak bardzo skala produkcji zmieniła się od czasu Wściekłych psów: międzynarodowa obsada, rekonstrukcja epoki i historia rozgrywająca się w bardzo różnych miejscach. Ciągłość między tymi filmami nie polega na powtarzaniu tych samych warunków, lecz na utrzymaniu współpracy, która potrafi sprostać różnym projektom. Pokazuje też, że relacje osobiste w zespole produkcyjnym mogą pozostać stabilne, podczas gdy przy kolejnych filmach zmieniają się partnerzy branżowi.
W późniejszych filmach Tarantino pojawiają się inni główni producenci. Ten fakt wystarczy, by opisać nowy etap pracy, nie dopisując do niego niepotwierdzonej kłótni, zwolnienia ani różnicy ideologicznej. Wkład Bendera pozostaje widoczny w filmach, które pomógł zrealizować: od poszerzenia możliwości Wściekłych psów po międzynarodową produkcję pokazywaną w Cannes jego praca towarzyszyła decyzjom twórczym, które trzeba było przekuć w możliwe do realizacji projekty.
Więcej informacji: kreatywni partnerzy i producenci Tarantino.
Zobacz wszystkie artykuły w Producenci i kreatywni partnerzy Quentina Tarantino
