Współpraca Tarantino z Weinsteinami przebiegała w ramach kilku struktur biznesowych. Aby ją odtworzyć, trzeba rozróżnić filmy, firmy, obszary dystrybucji oraz zmianę partnera, do której doszło po 2017 roku.
Miramax nie było jedyną firmą w całej karierze
Udział Miramax we wczesnym etapie kariery Tarantino był kluczowy, ale stwierdzenie, że firma finansowała i dystrybuowała wszystkie jego filmy aż do 2017 roku, jest zbyt daleko idące. Finansowanie, produkcja i dystrybucja to różne funkcje. Dystrybutor może nabyć film, który jest już ukończony; w produkcję może być zaangażowanych kilka firm; prawa komercyjne mogą zaś być podzielone między poszczególne terytoria. Najbardziej widoczna nazwa w kampanii promocyjnej nie musi odzwierciedlać całego tego systemu.
„Wściekłe psy” pozwalają wyjaśnić tę różnicę. Film pokazano na festiwalu Sundance w 1992 roku, a Miramax uczestniczyło w jego wprowadzeniu na rynek. Za jego powstaniem stali producenci i wsparcie, które pojawiły się jeszcze przed dystrybucją. Opowiadanie tej historii wyłącznie z perspektywy dystrybutora pomijałoby część procesu, który sprawił, że scenariusz stał się filmem gotowym do nabycia i wyświetlania.
„Pulp Fiction” z 1994 roku umocniło współpracę z Miramax. Firma związała się z dziełem, które zdobyło uznanie na festiwalach, zainteresowało krytyków i przyciągnęło publiczność. Relacja miała więc również wymiar wizerunkowy w branży: Tarantino stał się jednym z twórców kojarzonych z firmą zdolną do komercyjnego promowania filmów o wyrazistym charakterze.
Taki wizerunek nie oznacza całkowitej niezależności biznesowej. Jak podaje historia korporacyjna D23, Disney kupił Miramax 30 czerwca 1993 roku. „Pulp Fiction” trafiło zatem do kin, gdy Miramax należało już do Disneya. Połączenie marki kina niezależnego z większą strukturą korporacyjną jest ważną częścią tej historii, a nie sprzecznością, którą należy ukrywać.
Rozstanie z 2005 roku zmienia układ firm
Bob i Harvey Weinstein opuścili Miramax w 2005 roku i założyli The Weinstein Company. Wspólny komunikat Disneya i Weinsteinów informował o zakończeniu ich umowy oraz dalszym funkcjonowaniu Miramax jako odrębnej struktury. Marka i katalog filmów nie stały się po prostu nową nazwą firmy braci.
To rozróżnienie ma znaczenie przy omawianiu filmów „Grindhouse”, „Bękarty wojny”, „Django” i „Nienawistna ósemka”. Projekty te należą do okresu działalności The Weinstein Company i jej partnerów, choć ich kampanie promocyjne wiązały się z Weinsteinami osobiście i zawodowo. Nazywanie ich bez rozróżnienia filmami Miramax myli ciągłość współpracy z konkretnymi osobami z ciągłością spółki.
Napisy końcowe i firmy wymieniane przy premierach odzwierciedlają także międzynarodowe partnerstwa. W komunikacie Studio Babelsberg na temat „Bękartów wojny” opisano współfinansowanie i prezentację filmu przez The Weinstein Company i Universal: TWC odpowiadało za dystrybucję na rynku amerykańskim, a Universal za dystrybucję międzynarodową. Film nie był rozpowszechniany na całym świecie przez jeden podmiot.
„Django” to kolejny przykład takiego układu: The Weinstein Company uczestniczyło w premierze filmu w USA, a Sony Pictures Releasing International zajęło się dystrybucją międzynarodową. Wcześniejszy udział Sony skłania do złagodzenia twierdzenia, że reżyser nigdy wcześniej nie współpracował z tą firmą, zanim trafił do Hollywood. Późniejsza zmiana była znacząca, ale nie oznaczała rozpoczęcia współpracy od zera.
Zerwanie współpracy w 2017 roku i projekt, który trafił do Sony
Współpraca biznesowa z Harveyem Weinsteinem załamała się po ujawnieniach z 2017 roku dotyczących jego molestowania seksualnego. Ten kontekst wyjaśnia, dlaczego kolejny projekt Tarantino powstał w ramach innej struktury branżowej. Aby zrozumieć zmianę dystrybutora, nie trzeba streszczać późniejszych postępowań sądowych ani przypisywać jej konkretnych powodów umownych, których nie udokumentowano.
W listopadzie 2017 roku poinformowano, że Sony nabyło światowe prawa do finansowania i dystrybucji kolejnego pełnometrażowego filmu Tarantino. Oficjalny komunikat z lutego 2018 roku ujawnił tytuł „Pewnego razu… w Hollywood” oraz udział Leonardo DiCaprio i Brada Pitta. Te wydarzenia pozwalają oddzielić negocjacje biznesowe od późniejszego publicznego ogłoszenia informacji o filmie.
Komunikat z 2018 roku zawierał planowaną datę premiery, która później uległa zmianie. Dlatego zapowiedź należy traktować jako dokument z tamtego okresu, nie myląc wstępnego harmonogramu z faktyczną datą wejścia filmu do kin. W toku produkcji i dystrybucji decyzje dotyczące przedsięwzięcia mogą się zmieniać; zachowanie tego rozróżnienia zapobiega traktowaniu początkowych materiałów promocyjnych jako ostatecznego zapisu.
Film „Pewnego razu… w Hollywood” powstał z udziałem Davida Heymana, Shannon McIntosh i Tarantino. Zmiana firmy nie wykluczała kontynuacji współpracy z profesjonalistami, którzy znali już jego twórczość. Przejście do innej struktury branżowej nie oznacza wymiany całej ekipy ani rozpoczęcia pracy od zera. Zmieniają się umowy i struktury, podczas gdy niektóre relacje produkcyjne pozostają bez zmian.
Historia ta nie pozwala też utożsamiać dawnego Miramax ze wszystkimi jego późniejszymi właścicielami czy osobami zarządzającymi. Firmy mogą zachować nazwę, zmieniając właściciela, a ich katalogi mogą być nadal rozpowszechniane na podstawie licencji. Oryginalny napis w czołówce lub napisach końcowych dokumentuje, kto uczestniczył w produkcji filmu w danym momencie; nie określa automatycznie aktualnego właściciela wszystkich praw we wszystkich krajach.
Relację Tarantino z tymi firmami najlepiej rozumieć jako ciąg konkretnych umów. Miramax towarzyszyło mu, gdy umacniał swoją pozycję w latach 90.; The Weinstein Company działało w kolejnym okresie z międzynarodowymi partnerami; po zerwaniu współpracy za „Pewnego razu… w Hollywood” odpowiadało Sony. Taka chronologia pozwala dostrzec znaczenie zaplecza komercyjnego, nie przypisując jednej firmie finansowania, produkcji i dystrybucji całego dorobku reżysera.
Zobacz przewodnik po współpracownikach kreatywnych i producentach Tarantino.
Zobacz wszystkie artykuły w Producenci i kreatywni partnerzy Quentina Tarantino
