Sharen Davis i kostiumy do Django

Sharen Davis stworzyła kostiumy łączące historyczne sylwetki z celowo filmową ekspresją. Każda postać wykorzystuje strój w inny sposób, by zaznaczyć swoje miejsce w opowieści.

Projektowanie epoki z wolnością właściwą westernowi

Sharen Davis potraktowała Django jako film kostiumowy, w którym ważną rolę odgrywa wyobraźnia westernu. W wywiadach mówiła o dwóch priorytetach: zachowaniu rozpoznawalnych sylwetek i nadaniu postaciom stylizowanej prezencji. Wierność realiom nie oznaczała jednolitego odtworzenia wszystkich ubrań z 1858 roku. Kostiumy musiały też odpowiadać tonowi filmu, aktorom oraz inspiracjom, które Tarantino wniósł do projektu.

Praca zaczyna się od konkretnych pytań dramaturgicznych. Kto może wybierać, co na siebie włoży? Kto musi odgrywać rolę, na którą jeszcze nie zasłużył? Kto ma środki, by zmienić swój wygląd, a czyje ciało nosi ślady narzuconego podporządkowania? W tej historii ubiór wiąże się z wolnością, własnością i pozycją społeczną. Różnica w kroju lub kolorze może wyrazić te relacje, zanim ktokolwiek je nazwie.

Davis współpracowała z reżyserem, który przedstawiał konkretne odniesienia wizualne. Jej opowieść o zmianach wprowadzonych w kurtce inspirowanej strojem Little Joe z Bonanzy, tak by pasowała na Jamiego Foxxa, pokazuje, że inspiracji nie przenosi się mechanicznie. Trzeba znaleźć proporcje i materiały, które sprawdzą się na innej sylwetce i w innym filmie. Efekt zachowuje rozpoznawalne nawiązanie, a jednocześnie zyskuje własny charakter na ekranie.

Pełną przemianę strojów głównego bohatera opisuje przewodnik po kostiumach Django. Tutaj ważniejsza jest metoda, która pozwala odróżnić od siebie wszystkie postacie. Kostiumy muszą podkreślać kontrasty między bohaterami, nie czyniąc z nich odrębnych figur pochodzących z niepasujących do siebie światów wizualnych. Indywidualne wybory sprawdzają się, bo łączy je wspólna logika koloru, faktury i stopnia stylizacji.

Schultz, Candie i Broomhilda: trzy podejścia do wyglądu

Schultz emanuje swobodną, profesjonalną elegancją. Jego ubrania pasują do człowieka, który podróżuje, rozmawia i traktuje opanowanie jako narzędzie pracy. Zadbany wygląd pozwala mu wchodzić do miejsc, w których musi zostać wysłuchany. Zarazem jego postać zachowuje ekscentryczność, która odróżnia go od miejscowych właścicieli. Na pierwszy rzut oka może uchodzić za kogoś z ich kręgu, ale nigdy całkowicie się z nimi nie utożsamia.

Projektantka wyjaśniła, że płaszcz typu Inverness, mimo ciężkiego wyglądu, uszyto z bawełny. Ten szczegół przypomina, że kostium filmowy musi robić odpowiednie wrażenie, a zarazem pozwalać aktorowi swobodnie grać. Pozorny ciężar ubrania niekoniecznie odpowiada jego rzeczywistej wadze. Ruch, temperatura i długość dni zdjęciowych wpływają na decyzje, które widz odbiera jedynie jako naturalność postaci.

Calvin Candie wykorzystuje wygląd z innej pozycji. Jego ubrania są częścią inscenizacji bogactwa i władzy. Może występować w roli wyrafinowanego gospodarza, a jednocześnie narzucać brutalne warunki tym, którzy są od niego zależni. Elegancja nie łagodzi jego czynów, lecz uwydatnia współistnienie dobrych manier i okrucieństwa. Kostiumy podtrzymują tę sprzeczność, zachowując atrakcyjność powierzchowności, nawet gdy wiemy, co się za nią kryje.

W przypadku Broomhildy intensywne kolory pozwalają zachować jej własną wyrazistość wizualną w opowieści, która często pokazuje ją pod cudzą kontrolą. Żółcie, błękity i fiolety odcinają jej postać od otoczenia i wspomnień przemocy. Takiego kolorystycznego wyeksponowania nie należy mylić z rzeczywistą wolnością: można nosić piękne ubranie i nadal pozostawać w niewoli. To właśnie dystans między wyglądem a sytuacją nadaje jej wizerunkowi wyrazistość.

Kostium musi też wytrzymać sceny akcji

Kostium ze sceny dialogowej może później pojawić się w sekwencji akcji. W Django gwałtowne wydarzenia radykalnie zmieniają stan ubrań. Ciągłość wymaga, by plamy, rozdarcia i zabrudzenia odpowiadały kolejności wydarzeń w opowieści, nawet jeśli ujęcia kręci się w innej kolejności. Ubrania stają się w ten sposób częścią fizycznej pamięci tego, co się wydarzyło, i pomagają połączyć osobno nakręcone fragmenty.

Ukryte mechanizmy i zaplanowane ruchy również wpływają na krój. Davis wspominała o konieczności dopasowania rękawów do urządzenia noszonego przez Schultza. Ten przykład pokazuje współpracę między działami: ubranie musi zachować sylwetkę, umożliwiać wykonanie zaplanowanej czynności i nie odwracać uwagi widza, zanim nadejdzie odpowiedni moment. Dobre rozwiązanie pozostaje niezauważone, dopóki scena nie wykorzysta tego, co zostało ukryte.

Zdjęcia ostatecznie przekształcają projekt. Tkanina, która na stole roboczym wydaje się intensywna, może wyglądać inaczej w ciepłym świetle lub na tle kolorowej ściany. Projekty Davis muszą współgrać z dekoracją i pracą kamery. Tożsamość wizualna powstaje dzięki tym relacjom, a nie dzięki stałej właściwości, którą każdy kostium zachowałby w dowolnych warunkach.

Kostiumy pozwalają odczytywać postacie, gdy zmienia się ich pozycja. Django odkrywa możliwość wyboru; Schultz wykorzystuje opanowanie jako atut; Candie demonstruje odziedziczoną władzę; Broomhilda zachowuje wyrazistą obecność, którą niewola próbuje stłumić. Wkład Davis polega na tym, że nadaje tym różnicom widzialną formę i sprawia, że każdy strój nadal spełnia swoją funkcję, gdy rozmowa, podstęp lub przemoc zmieniają przebieg sceny.

Wróć do przewodnika po Django.

Zobacz wszystkie artykuły w Django bez łańcuchów: ratunek, bohaterowie i western południowy