Upodobania Tarantino wobec współczesnych mu twórców zmieniają skalę w zależności od kontekstu: obejmują listę filmów z jednej dekady, wybór produkcji z całego stulecia albo pojedynczy film, do którego wraca. Paul Thomas Anderson, David Fincher i Richard Linklater to udokumentowane przykłady tego podziwu.
Paul Thomas Anderson: podziw nie oznacza pełnej aprobaty
W grudniu 2025 roku, podczas rozmowy z Bretem Eastonem Ellisem o kinie XXI wieku, Tarantino umieścił film „Aż poleje się krew” na piątym miejscu. People i inne media odnotowały również jego zastrzeżenia do kreacji Paula Dano. To połączenie pokazuje, że wysoka pozycja na liście może iść w parze z dosadnie wyrażonymi zastrzeżeniami.
Te zastrzeżenia są opiniami Tarantino, a nie faktami przesądzającymi o jakości aktora. Aby zrozumieć jego stosunek do Andersona, wystarczy uwzględnić oba aspekty: bardzo wysoko ocenił film, ale krytycznie wypowiedział się o jego części. Sprowadzenie rozmowy do obelgi zatarłoby wyrazy uznania, a pominięcie zastrzeżenia sprawiłoby, że pochwała zabrzmiałaby bardziej jednoznacznie, niż była w rzeczywistości.
Film „Aż poleje się krew”, który miał premierę w 2007 roku, przedstawia konflikt o władzę skupiony wokół Daniela Plainviewa. Praca, bogactwo, rodzina i religia stają się obszarami negocjacji. Rozmowy mogą przybierać formę starć, w których każdy z mężczyzn próbuje określić warunki, na jakich drugi będzie musiał odpowiedzieć.
Jako interpretacja krytyczna, ta werbalna energia może zainteresować widzów znających kino Tarantino. Anderson przypisuje jednak pejzażom, ciałom i ciszy znaczenie, którego nie da się sprowadzić do rywalizacji w dialogach. Podobieństwa pozwalają porównywać środki wyrazu, nie czyniąc z obu reżyserów twórców stosujących ten sam schemat.
David Fincher: „The Social Network” i wybór osadzony w czasie
27 maja 2020 roku „Première” poinformował, że Tarantino wybrał „The Social Network” jako najlepszy film lat 2010. Ta wypowiedź padła w wywiadzie udzielonym magazynowi. Dotyczyła konkretnej dekady i nie należy zmieniać jej w deklarację o całej historii kina.
Film Finchera, napisany przez Aarona Sorkina, przedstawia powstanie Facebooka jako opowieść o ambicji, konflikcie i sprzecznych wersjach wydarzeń. Procedury prawne pozwalają wracać do faktów, które różne postacie interpretują w niezgodny ze sobą sposób. Widz nie otrzymuje neutralnej biografii, lecz dramatyczną konstrukcję porządkującą te perspektywy.
Tempo dialogów wzmacnia poczucie rywalizacji. Szybkie mówienie może służyć zdobyciu przewagi, ukryciu zranienia albo uniemożliwieniu rozmówcy ponownego sformułowania problemu. Reżyseria i montaż sprawiają, że potok słów wywołuje emocjonalne konsekwencje, a nie tylko przekazuje informacje.
W zestawieniu filmów XXI wieku, omawianym z Ellisem w grudniu 2025 roku, Tarantino umieścił „Zodiaka” na szóstym miejscu, jak podał „San Francisco Chronicle”. To inny zestaw filmów i inne kryteria wyboru. Nie trzeba przedstawiać tej różnicy jako automatycznego wycofania się z deklaracji z 2020 roku.
„Zodiak” przedstawia odmienny stosunek do informacji: śledztwo może pochłaniać czas, nie przynosząc pewności proporcjonalnej do włożonego wysiłku. Zestawienie go z „The Social Network” pozwala dostrzec różnorodność twórczości Finchera, zgodną z udokumentowanym podziwem Tarantino. Jeden film przyspiesza wymianę sił, drugi pozwala odczuć upływ czasu podczas poszukiwań, które nie chcą dobiec końca.
Richard Linklater i przyjemność towarzyszenia bohaterom
„Uczniowska balanga” znalazła się w zestawieniu Tarantino opublikowanym przez „L.A. Weekly” w sierpniu 2009 roku. Wybór dotyczył filmów zrealizowanych od 1992 roku. To wystarczające potwierdzenie entuzjazmu wobec Linklatera, bez przypisywania Tarantino rankingu całego dorobku reżysera.
Film z 1993 roku opowiada o kilkorgu młodych ludziach spędzających ostatni dzień roku szkolnego i następującą po nim noc. Jego struktura pozwala przenosić uwagę między grupami i drobnymi wydarzeniami. Brak jednego dominującego celu sprawia, że na pierwszy plan wysuwają się wspólne chwile, hierarchie społeczne i próby znalezienia sobie miejsca.
Muzyka, samochody i miejsca spotkań pomagają budować doświadczenie wspólnie spędzanego czasu. Widz może czerpać przyjemność z rozmowy, nawet jeśli nie prowadzi ona od razu do wielkiego zwrotu akcji. Film pozwala rozpoznawać ludzkie zachowania i obserwować, jak się zmieniają, gdy ktoś dołącza do grupy albo ją opuszcza.
Przejście od dnia do nocy zmienia też oczekiwania: niektóre szkolne hierarchie trwają, a inne stają się przedmiotem negocjacji. Pozorna wolność po wyjściu z lekcji nie sprawia, że presja wywierana przez młodych ludzi na siebie nawzajem natychmiast znika.
Ten sposób opowiadania poszerza mapę filmowych upodobań. Anderson, Fincher i Linklater nie są tu przedstawieni jako rywale, którym Tarantino przypisał stałe, osobiste miejsca w rankingu. Ich filmy oferują różne doświadczenia: konfrontację, śledztwo, słowną szybkość lub wspólne spędzanie czasu. Pochwała jednego z nich nie musi oznaczać hierarchicznego porównania trzech twórców.
Daty pozwalają zachować tę różnorodność. Rekomendacja z 2009 roku i wybór z 2025 roku mogą współistnieć jako etapy długiej rozmowy o kinie. Powrót do konkretnych filmów wyjaśnia więcej niż zmienianie opinii reżysera w stały licznik zwycięstw i porażek jego współczesnych.
Zobacz zestawienie reżyserów i aktorów podziwianych przez Tarantino.
Zobacz wszystkie artykuły w Filmowcy i aktorzy, których podziwia Quentin Tarantino
