McQueen, Eastwood i Reynolds: gwiazdy kina akcji, które podziwia Tarantino

Steve McQueen, Clint Eastwood i Burt Reynolds reprezentują różne sposoby przyciągania uwagi na ekranie. Spojrzenie na nich przez pryzmat Tarantino pozwala mówić o ekranowej obecności, karierze i pamięci filmowej, nie sprowadzając trzech różnych aktorów do jednego wzorca męskości.

Steve McQueen: marzenie o byciu gwiazdą

McQueen zajmuje ważne miejsce w filmie „Pewnego razu... w Hollywood”: pojawia się jako rzeczywista postać z branży filmowej i punkt odniesienia dla ambicji Ricka Daltona. Film pozwala przyjrzeć się różnicy między posiadaniem rozpoznawalnej kariery a osiągnięciem statusu gwiazdy, która zdaje się zamieniać każde pojawienie się w wydarzenie.

W wywiadzie z Kim Morgan, opublikowanym przez New Beverly we wrześniu 2019 roku, Tarantino wyjaśnił, że postać Ricka czerpała z dorobku wielu aktorów filmowych i telewizyjnych. To wyjaśnienie nie pozwala utożsamiać go z dokładnym portretem McQueena. Bohater wyraża też frustrację człowieka, który patrzy, jak rozwijają się kariery innych, i nie do końca rozumie, dlaczego jego własna stanęła w miejscu.

Filmy takie jak „Bullitt” pozwalają przyjrzeć się rodzajowi charyzmy opartej na powściągliwości. Uwagę widza może przykuwać to, jak bohater obserwuje, czeka lub wykonuje zadanie. Krótka odpowiedź nabiera znaczenia, bo aktor nie sprawia wrażenia, jakby musiał wypełniać każdą chwilę ciszy. Postać zachowuje część siebie dla siebie, nie tłumacząc wszystkiego.

Taki efekt nie oznacza braku aktorstwa. Zachowanie spokoju wymaga, by ciało nadal przekazywało skupienie. Oszczędność gestów może sugerować doświadczenie i samokontrolę, ale także dystans. Z perspektywy krytycznej pomaga to zrozumieć, dlaczego postać McQueena może być dla innych aktorów wzorem aspiracji w opowieści o Hollywood.

Clint Eastwood i autorytet rozpoznawalnej postaci

W wywiadzie opublikowanym w „El País Semanal” 27 maja 2007 roku Tarantino zaliczył Eastwooda z filmu „Za garść dolarów” do bohaterów filmowych, których darzył szacunkiem. Odniesienie dotyczy konkretnej postaci i filmu, co jest precyzyjniejsze niż przypisywanie mu bezwarunkowej aprobaty dla wszystkich wyborów w karierze aktora.

Rewolwerowiec Leone’a posługuje się oszczędnym głosem, czujnym spojrzeniem i szczególnym stosunkiem do przestrzeni. Może wydawać się nieruchomy, gdy ocenia sytuację. Czekanie nie oznacza bierności: zapowiada działanie, którego widz się spodziewa, choć nie wie dokładnie, kiedy nastąpi. Obietnica skuteczności jest częścią uroku gwiazdy.

W filmach Eastwooda z lat 70. taki autorytet może przenieść się do innych środowisk i stać się bardziej problematyczny. „Brudny Harry” pokazuje na przykład, że skuteczność protagonisty rodzi również pytania o władzę i jej granice. Opisanie tego napięcia nie wymaga przedstawiania jego metod jako stanowiska politycznego przyjętego przez Tarantino.

Postać kina akcji ma siłę, bo pozwala rozpoznać określony sposób działania, zanim zostanie on wyjaśniony. Każdy film może jednak inaczej wykorzystać tę znajomość: potwierdzić ją, zaostrzyć albo poddać próbie. Sprowadzenie Eastwooda do jednej pozy uniemożliwiłoby dostrzeżenie, jak ta sama obecność nabiera różnych znaczeń zależnie od konfliktu.

Burt Reynolds: bezpośredniość, opowieści i pamięć o rzemiośle

Współpraca Tarantino z Burtem Reynoldsem obejmowała przygotowania do filmu „Pewnego razu... w Hollywood”. Reynolds zmarł w 2018 roku, zanim rozpoczęły się zdjęcia do jego udziału, a George’a Spahna zagrał ostatecznie Bruce Dern. Nie należy twierdzić, że z Reynoldsem nakręcono gotową scenę, która znalazła się w kinowej wersji filmu.

W wywiadzie z Morgan z 2019 roku Tarantino wspominał rozmowy z Reynoldsem i przyjemność, jaką sprawiało mu pytanie aktora o ludzi, z którymi pracował. Łączyły ich podziw i ciekawość rzemiosła. Aktor mógł wnieść wspomnienia o telewizji i branży, którą reżyser próbował odtworzyć.

Charyzma Reynoldsa stanowi użyteczny kontrast dla powściągliwości McQueena i Eastwooda. Uśmiech, serdeczność i wrażenie, że bohater czerpie przyjemność z sytuacji, mogą zbliżać go do publiczności na inny sposób. W jego komediach akcji sprawiają, że sprawność nie zawsze jest otoczona powagą.

Możliwość śmiania się z trudności zmienia też stosunek do ryzyka: postać może zachować atrakcyjność, nawet gdy coś jej się nie uda. Gwiazda nie musi przez każdą minutę podtrzymywać wizerunku absolutnej niezniszczalności.

„Uwolnienie” pokazuje z kolei, że taka fizyczna pewność siebie może trafić do świata, nad którym bohater nie panuje. Rozpoznawalność gwiazdy nie gwarantuje, że przygoda będzie przebiegać po jej myśli. Napięcie między pewnością siebie a podatnością na zranienie pomaga zrozumieć bogactwo tych aktorów, gdy film wykorzystuje ich wizerunek, zamiast jedynie go powielać.

W filmie „Pewnego razu... w Hollywood”przyjaźń Ricka i Cliffa pozwala połączyć pracę, reputację i fizyczną obecność w jednej relacji. Nie są oni kopiami konkretnego historycznego duetu. Film przygląda się temu, jak branża rozdziela widoczność między osobę pojawiającą się na ekranie a tę, która podtrzymuje część jej wizerunku dzięki pracy fizycznej.

W filmowej pasji Tarantino te gwiazdy współistnieją z aktorami charakterystycznymi, takimi jak Aldo Ray i Ralph Meeker. To ważne rozróżnienie: historia ekranowej charyzmy nie kończy się na nazwiskach z czołówki. Drugoplanowa twarz, głos lub krótka scena mogą zapisać się w pamięci równie mocno jak wejście wielkiej gwiazdy.

Sprawdź zestawienie filmowców i aktorów podziwianych przez Tarantino.

Zobacz wszystkie artykuły w Filmowcy i aktorzy, których podziwia Quentin Tarantino