Filmy krytykowane przez Tarantino: co powiedział, a czego nie oglądał

Krytyczne wypowiedzi Tarantino często krążą w formie list filmów, których nienawidzi. Aby je zrozumieć, trzeba odróżnić negatywną ocenę po obejrzeniu filmu, częściowe zastrzeżenia i decyzję o nieoglądaniu danego dzieła: to różne sytuacje, prowadzące do różnych wniosków.

Urodzeni mordercy i osobisty stosunek do scenariusza

W rozmowie dla BAFTA w 2019 roku Tarantino wyraził niechęć do filmu Urodzeni mordercy, odróżniając ją od uznania dla własnego scenariusza. To zasadnicza różnica: nie komentował tu cudzego dzieła z typowego dystansu widza, lecz przemianę materiału, który sam napisał.

Film, który miał premierę w 1994 roku, wyreżyserował Oliver Stone. Jego strona wizualna — zmiany formatu, natłok obrazów i nieustanna satyra na medialne widowisko — jest efektem tej realizacji. To, że Tarantino jest autorem pierwotnej historii, nie oznacza, że film wyreżyserował on ani że obaj koniecznie podzielali te same decyzje.

Ten spór pozwala zrozumieć, dlaczego film często pojawia się w takich zestawieniach. Nie trzeba jednak dopisywać historii osobistej wrogości, by wyjaśnić krytykę. Nie uprawnia ona też do uznawania każdej sceny, która nie spodobała się widzowi, za konkretną zmianę wprowadzoną przez Stone’a bez porównania odpowiednich wersji tekstu.

Ostatnia krucjata: nietypowa preferencja

W sierpniu 2022 roku, podczas udziału w programie ReelBlend, Tarantino stwierdził, że woli film Indiana Jones i Królestwo Kryształowej Czaszki od filmu Indiana Jones i ostatnia krucjata. CinemaBlend opublikował tę wypowiedź 12 sierpnia. Jego zastrzeżenia dotyczyły nudy, którą wywoływała w nim trzecia część, oraz tego, jak funkcjonowała postać grana przez Seana Connery’ego.

To ocena filmu z 1989 roku i relacji między ojcem a synem. Nie dowodzi, że odrzuca wszystkie sequele ani że uważa całą karierę Spielberga za nieudaną. Ten sam filmowiec może podziwiać przygodowy film reżysera, a zarazem nie zgadzać się z kontynuacją, którą wolą inni widzowie.

Ostatnia krucjata przesuwa część uwagi z przygody na więź rodzinną. Dla osób, którym podoba się ta relacja, przerywanie sobie i kłótnie mogą być jednymi z największych atutów filmu. Zgodnie z tamtą wypowiedzią Tarantino ten zabieg nie dawał mu takiego samego efektu. To krytyczna i osobista różnica zdań; nie zmienia treści filmu ani nie sprawia, że większość widzów musi podzielać jego gust.

Porównanie dwóch części nie jest też równoznaczne z przedstawieniem wyczerpującego rankingu. Wypowiedź przychylna Królestwu Kryształowej Czaszki w zestawieniu z Ostatnią krucjatą pozostawia wiele pytań bez odpowiedzi: które sceny mu się podobają, jak ocenia ten film sam w sobie albo jak uszeregowałby wszystkie części serii w innym momencie.

Odmowa obejrzenia Diuny lub Toy Story 4 to nie recenzja

W październiku 2024 roku szeroko komentowano jego rozmowę z Bretem Eastonem Ellisem o nowych adaptacjach Diuny. Tarantino wyjaśnił, że ich nie oglądał, ponieważ znał już jedną wersję tej historii i nie czuł potrzeby, by do niej wracać. W tej samej rozmowie pojawiły się też seriale Ripley i Szōgun. To deklaracja dotycząca jego wyborów jako widza, a nie analiza scen z dzieł, których — jak mówił — nie widział.

Podobnie jest z Toy Story 4. W rozmowie z Billem Maherem w 2024 roku bronił zakończenia poprzedniej trylogii i powiedział, że nie chciał jej kontynuować. Przedstawienie tej odmowy jako szczegółowej krytyki czwartego filmu oznaczałoby przypisanie mu osądu, którego jego słowa nie zawierają. Chęć zachowania dotychczasowego zakończenia nie dowodzi, że kontynuacja nie ma żadnych zalet.

Ogólnych opinii na temat remake’ów, franczyz czy efektów cyfrowych nie należy też automatycznie traktować jako werdyktów o każdym tytule z tych kategorii. Komentarz na temat trendu w branży może dopuszczać wyjątki. Aby uwzględnić film w zestawieniu dzieł, które odrzuca, potrzebna jest wypowiedź odnosząca się do tego filmu, a nie jedynie skojarzenie z rodzajem kina, który krytykuje.

Udokumentowane przykłady pokazują różne stopnie niechęci: Urodzeni mordercy wiążą się z odrzuceniem adaptacji jego tekstu; Ostatnia krucjata spotkała się z krytyką po obejrzeniu; Diuna i Toy Story 4 to filmy, których postanowił nie oglądać. Zachowanie tych rozróżnień pozwala uniknąć sytuacji, w której efektowna lista przypisuje mu opinie, których nigdy nie wyraził.

Sprawdź zestawienie filmów polecanych przez Tarantino.

Zobacz wszystkie artykuły w Filmy polecane przez Tarantino: źródła i wybory