Bar w Austin ma wyrazistą tożsamość muzyczną, ale jego repertuar nie należy w całości do rocka południowego.
Miejsce na południu nie sprawia, że cała grana w nim muzyka staje się rockiem południowym
Pierwsza część Death Proof rozgrywa się w Austin i wykorzystuje repertuar, który może przywodzić na myśl upał, drogę i bary. Rock południowy to jednak bardziej konkretna etykieta muzyczna niż określenie takiego klimatu. Sama obecność utworu w filmie rozgrywającym się w Teksasie, gitarowe brzmienie czy towarzyszenie kierowcy nie wystarczą, by automatycznie zaliczyć go do tego gatunku. Film łączy różne korzenie i style.
Dobrym przykładem jest Staggolee w wykonaniu Pacific Gas & Electric. W tej interpretacji słychać blues rock i energię elektrycznego zespołu, ale nie należy uznawać grupy za przedstawiciela teksańskiej sceny tylko dlatego, że Tarantino umieścił to nagranie w Austin. Geografia sceny muzycznej i historia wykonawcy to niezależne kwestie.
Piosenka buduje nastrój sceny, w której Stuntman Mike obserwuje klientów i pozornie wtapia się w ich grono. Jej energia nie działa jak wyraźny alarm. Może podtrzymywać zwyczajną atmosferę lokalu, podczas gdy widz zaczyna dostrzegać niepokojące zachowanie. To trafniejszy opis niż określenie utworu jako ciężkiej muzyki mającej zapowiadać mordercę.
Soul zmienia temperaturę rozmowy
Pojawia się Joe Tex z utworem The Love You Save (May Be Your Own). Jego głos i sposób frazowania wiążą się z inną relacją między rytmem a opowieścią. Piosenka wnosi wyrazistą obecność, która może współgrać ze spojrzeniami i rozmowami, nie zmieniając się w riff towarzyszący pościgowi. Nazwanie jej rockiem południowym zatarłoby właśnie to, co wyróżnia ją w tym repertuarze.
Bar jest miejscem, w którym bohaterowie mogą słuchać piosenek. Muzyka ma więc wymiar społeczny: towarzyszy tańcowi, wypełnia przerwy i pozwala spędzać czas w lokalu, nie wymagając, by każda minuta posuwała akcję naprzód. Czas poświęcony wspólnemu przebywaniu buduje poczucie normalności, które późniejsza przemoc przerwie.
Różnorodność ma tu znaczenie. Jednorodny repertuar mógłby uczynić z lokalu symbol jednego gatunku; mieszanka soulu, rocka i innych brzmień sprawia, że staje się miejscem wspólnych upodobań i muzycznych odkryć. Tarantino sięga po konkretne piosenki, zamiast tworzyć ogólny muzyczny obraz Teksasu. Charakter tego miejsca wynika z nagromadzenia takich indywidualnych wyborów.
Słuchać atmosfery, nie wymyślając rodowodu
Określenia „południowy” można używać opisowo, mówiąc o klimacie, warto jednak zaznaczyć, kiedy chodzi o nazwę gatunku. Blues, soul i rock mają wspólne historyczne powiązania, ale nie są pojęciami zamiennymi. W Death Proof dostrzeżenie tych różnic pozwala lepiej wyjaśnić, dlaczego jedna piosenka zachęca do ruchu, a inna towarzyszy rozmowie lub spojrzeniu.
Sceny w barze nie należy też utożsamiać z późniejszymi pościgami. Tam muzyka współistnieje z życiem towarzyskim; na drodze montaż może ją wyciszyć, by wyeksponować silniki i uderzenia, albo wprowadzić muzykę akcji pochodzącą z innych filmów. Jedna etykieta zastosowana do całego filmu uniemożliwiłaby usłyszenie tej zmiany funkcji.
Odpowiedź na pytanie o związek Tarantino z rockiem południowym jest więc konkretna: pojawia się wyobrażenie drogi i baru na Południu, ale weryfikowalne przykłady z tej sceny wymagają dokładniejszych określeń. Staggolee i Joe Tex pokazują, jak atmosferę Teksasu można zbudować za pomocą blues rocka i soulu. Miejsce akcji spaja przestrzeń, ale nie sprawia, że rozbrzmiewająca w niej muzyka staje się jednorodna.
Wróć do przewodnika po muzyce i ścieżkach dźwiękowych Tarantino.
Zobacz wszystkie artykuły w Muzyka i dźwięk u Tarantino: jak zmienia się scena
