Lee w Death Proof: strój cheerleaderki i porzucenie bez rozwiązania

Lee, grana przez Mary Elizabeth Winstead, nosi kostium związany z pracą, który inni odczytują na swój sposób. Wykluczenie jej z przejażdżki wprowadza niepokój, którego finał Death Proof nie rozwiewa.

Strój związany z jej pracą aktorki

Lee należy do grupy związanej z ekipą filmową, która pojawia się w drugiej połowie Death Proof. Jej strój cheerleaderki nie dowodzi, że jest uczennicą ani że ta aktywność określa jej życie poza kinem. To kostium aktorki w obrębie fikcji. Rozróżnienie tych warstw pozwala uniknąć tworzenia biografii, której film nie przedstawia, na podstawie natychmiast rozpoznawalnego wizerunku.

Mundur wizualnie odróżnia ją od koleżanek. Kim i Zoë są przedstawione w bezpośredniejszym związku z ruchem i pracą fizyczną, natomiast Lee wyróżnia rola, którą odgrywa w innej produkcji. Jej ciało nosi wykreowaną tożsamość zawodową, nawet podczas przerwy. Film wykorzystuje tę sytuację, by inni mogli przypisywać jej własne wyobrażenia.

Mary Elizabeth Winstead nadaje postaci życzliwe usposobienie i pewną dezorientację w niektórych rozmowach. Nie oznacza to jednak, że należy opisywać ją jako niezdolną do podejmowania decyzji ani przypisywać jej całkowitą naiwność. Lee ma mniej informacji na temat niektórych propozycji i nie łączy jej z Kim i Zoë taka sama wcześniejsza zażyłość. Jej pozycja wynika po części ze sposobu, w jaki grupa organizuje się wokół niej.

Związek między strojem a tożsamością postaci staje się tu szczególnie widoczny. Strój mówi coś prawdziwego o jej bieżącej pracy, ale sprzyja fałszywym interpretacjom tego, kim jest. Późniejsza scena wykorzysta właśnie tę rozbieżność między wyglądem a tożsamością.

Układ, w którym zostaje zabezpieczeniem

Aby móc wypróbować samochód, przyjaciółki zgadzają się zostawić Lee z jego właścicielem, podczas gdy same odjeżdżają. Sytuacja zostaje przedstawiona jako praktyczne rozwiązanie problemu z pożyczeniem auta. Jednak porozumienie nie zostaje zawarte między osobami, które w równym stopniu znają jego warunki i je akceptują. Lee trafia w położenie, które inni wyznaczyli za nią.

Abernathy, by przekonać mężczyznę, podaje na temat przyjaciółki fałszywą informację o charakterze seksualnym. To kłamstwo zmienia znaczenie oczekiwania. Lee może sądzić, że spędzi kilka minut z właścicielem, ale on odbiera tę sytuację przez pryzmat oczekiwań, na które Lee nie wyraziła zgody. Scena buduje humor na tym nieporozumieniu, ale humor nie usuwa nierówności.

Strój cheerleaderki sprawia, że takie wyobrażenie nasuwa się natychmiast. Właściciel nie musi znać Lee, by uwierzyć w opowieść, którą mu przedstawiają. Jej wygląd służy za rodzaj wizualnego potwierdzenia zmyślonej tożsamości. Film pokazuje w ten sposób uprzedmiotowienie, które nie wynika bezpośrednio z działań Mike’a, lecz także z decyzji przyjaciółek.

Ten dyskomfort ma znaczenie, bo komplikuje obraz solidarności grupy. Bohaterki, które później wspólnie wystąpią przeciwko napastnikowi, wcześniej potraktowały koleżankę jak środek do osiągnięcia celu. Nie trzeba zrównywać tego zachowania z przemocą Mike’a, by dostrzec problem. To różne działania, ale oba każą zwrócić uwagę na to, kto decyduje o miejscu, jakie zajmuje inna osoba.

Czego film później nie pokazuje

Lee pozostaje poza finałowym pościgiem. Film do niej nie wraca, by zakończyć wątek jej oczekiwania, ani nie pokazuje późniejszego spotkania z przyjaciółkami. Nie można więc twierdzić, że pada ofiarą napaści seksualnej, ucieka w określony sposób albo zostaje uratowana po napisach końcowych. Narracja nie potwierdza żadnej z tych możliwości.

Jej nieobecność pozostawia otwarte pytanie, które zmienia odbiór finału. Podczas gdy trio doczekuje się euforycznego zakończenia, jedna z członkiń początkowej grupy nadal pozostaje poza kadrem. Widzowie mogą cieszyć się porażką Mike’a, a zarazem zauważyć, że film nie rozwiązał wszystkich zarysowanych przez siebie sytuacji. Zakończenie jest wybiórcze.

Wykluczenie ma również konsekwencje dla struktury opowieści. Akcja skupia się na możliwościach Kim, Zoë i Abernathy, podczas gdy Lee zostaje powiązana z wcześniejszym układem. Nie dostaje równorzędnej szansy, by uczestniczyć w odpowiedzi na zagrożenie. Jej położenie przypomina, że grupa kobiet nie jest traktowana jednolicie, choć na początku tej części filmu wspólnie pojawia się w scenach rozmów.

Postać nie potrzebuje wymyślonego losu, by pełnić swoją funkcję. Jej strój wprowadza nałożoną tożsamość, oszustwo ujawnia rysę w przyjaźni, a późniejsza nieobecność uniemożliwia całkowicie komfortowe zakończenie. Te zabiegi można dostrzec bez czynienia Lee bohaterką wyimaginowanej kontynuacji.

Brak zakończenia jej wątku nie dowodzi też, że film pochwala wszystko, co zrobiły przyjaciółki. Pozwala krytycznie odczytać kontrast między finałową celebracją a osobą, którą zostawiły za sobą. Taka interpretacja wynika z montażu i wyboru postaci, bez potrzeby dopisywania kolejnych wydarzeń.

Równie ważne jest oddzielenie Lee od Winstead. Film bawi się motywem prawdziwej aktorki wcielającej się w inną aktorkę, ale kłamstwo opowiedziane właścicielowi i decyzje grupy należą do fikcji. Aktorka buduje reakcję postaci na zaskakujący układ; nie przekazuje informacji o własnym życiu ani karierze.

Wróć do przewodnika po Death Proof.

Zobacz wszystkie artykuły w Death Proof: dwie grupy kobiet i zagrożenie za kierownicą