Miotacz ognia najpierw pojawia się jako nieporęczne narzędzie w filmie z Rickiem, a później wraca jako przedmiot, który odgrywa kluczową rolę w jego domu. Kontekst obu scen jest inny, ale pozostaje związek bohatera z działaniem, które potrafi już odegrać.
Film w filmie zapowiada pojawienie się przedmiotu
Pierwszy występ miotacza ognia przypada na fragment kariery filmowej Ricka Daltona. W fikcyjnym filmie wojennym The 14 Fists of McCluskey aktor bierze udział w scenie walki z nazistowskimi żołnierzami. Ten fragment przedstawia przesadzoną, natychmiast czytelną wizualnie akcję, która dobrze oddaje rodzaj widowiska, w jakim Rick występował. Nie oglądamy prawdziwej misji Ricka, lecz próbkę jego pracy zawodowej wplecioną w główną opowieść.
W scenie pojawia się szczegół, który burzy wizerunek niewzruszonego bohatera: Rick narzeka na upał podczas zdjęć. Ta przerwa pozwala odróżnić bohatera, który dominuje w scenie wojennej, od aktora znoszącego jej fizyczne warunki. Filmowa odwaga i zawodowy dyskomfort mogą iść w parze. Kontrast bawi, bo widowiskowy efekt traci moc, gdy tylko słyszymy pracownika w kostiumie, za kulisami akcji.
Przedmiot zostaje w ten sposób powiązany z konkretnym doświadczeniem Ricka. Film nie pokazuje go przelotnie jako dekoracji; ustala, że Rick używał go podczas odgrywania roli i pamięta związane z tym trudności. Kiedy miotacz ognia pojawia się później, widz może przypomnieć sobie tę informację bez potrzeby dodatkowych wyjaśnień. Ten zabieg narracyjny działa, bo pierwsza scena ma własną wartość: charakteryzuje karierę, gatunek i wrażliwy sposób, w jaki aktor doświadcza swojego zawodu.
Powiązanie z innymi filmowymi opowieściami o zemście na nazistach w twórczości Tarantino może posłużyć do porównania motywów, ale nie dowodzi, że chodzi o ten sam sprzęt w ramach wspólnej ciągłości fabularnej. Nie sprawia też, że The 14 Fists of McCluskey staje się prawdziwym filmem historycznym, w którym wystąpił Rick Dalton. To wymyślone dzieło, które nadaje mu zawodową przeszłość. Zachowanie tego rozróżnienia pozwala docenić grę nawiązaniami bez przekształcania wizualnych podobieństw w niepotwierdzone informacje o rekwizytach czy produkcji.
Powrót w domu, w którym Rick nie rozumie, co się dzieje
Podczas finałowego ataku Rick znajduje się w basenie, odcięty od starcia rozgrywającego się wewnątrz domu. Jego położenie ma znaczenie: od początku nie kieruje obroną ani nie obserwuje wszystkich działań Cliffa, Franceski i Brandy. Kiedy przemoc dociera do niego, reaguje na nagłe zagrożenie. Miotacz ognia sprawia, że człowiek częściowo nieświadomy przebiegu napaści nagle staje się kluczowym uczestnikiem jej finału.
Obecność sprzętu wśród jego rzeczy łączy dwa etapy życia Ricka. Coś zachowanego z wcześniejszego filmu nadal znajduje się w domu aktora, który martwi się, że stracił na znaczeniu. Z perspektywy narracji jego zawodowa przeszłość nie umarła całkowicie: zachował środki, które teraźniejszość może jeszcze wykorzystać. Wybór jest celowo ekstrawagancki. Film nie próbuje przedstawiać tego przedmiotu jako zwyczajnego domowego rozwiązania; ma on zachować przesadę widowiska, z którego się wywodzi.
Rick znów zajmuje pozycję wizualnie podobną do tej z dawnej roli, choć sytuacja należy już do głównego świata fikcji. Powtórzenie to zmienia wcześniejszy występ w coś w rodzaju mimowolnej próby. Nie dowodzi, że odegranie jakiejś akcji daje wszystkie umiejętności potrzebne do wykonania jej poza planem; działa w ramach logiki opowieści. Kino Tarantino pozwala, by wykreowany obraz nabrał materialnych konsekwencji w życiu osoby, która go odegrała.
Zderzenie tonacji jest mocne, bo basen kojarzył się z odpoczynkiem, drinkiem i odosobnieniem. Pojawienie się ognia zmienia tę przestrzeń wypoczynku w brutalny finał. Kontrast między wygodą ogrodu a wojennym sprzętem nie pozwala scenie utrzymać realistycznej skali. Komizm, groza i satysfakcja z zemsty nakładają się na siebie. Widzowie mogą reagować na różne sposoby, a jednocześnie nie umyka im precyzja, z jaką przygotowano pojawienie się tego przedmiotu.
Rekwizyt z przeszłości, który czyni aktora głównym bohaterem
Wątek miotacza ognia wiąże się z problemem Ricka Daltona: aktor obawia się, że widzowie będą go kojarzyć wyłącznie z porażkami w starciu z innymi protagonistami. W ostatnią noc umiejętność związana z dawną rolą stawia go w centrum decydującej akcji. To odwrócenie sytuacji ma wartość symboliczną, ale nie oznacza potwierdzonego zawodowego odrodzenia. Nikt nie proponuje mu wtedy kontraktu i nie wiemy, jak dalej potoczy się jego kariera.
Zmienia się również znaczenie tego, co mogło się wydawać zbędnym fragmentem. Film poświęca czas fikcyjnym występom, które można by uznać za zwykłe igraszki kinofilskie. Powrót przedmiotu pokazuje, że jeden z nich współtworzy przyczynowo-skutkową konstrukcję finału. Przeszłość aktora zachowuje się w obrazach, wspomnieniach i rzeczach, które mogą ponownie odegrać swoją rolę. Początkowa scena zyskuje drugą funkcję, nie tracąc humoru związanego z warunkami pracy.
Określenie miotacza ognia jako rekwizytu opisuje jego rolę w filmowej inscenizacji; nie oznacza, że każdy taki sprzęt widoczny na planie musi być nieaktywny, ani nie wymaga odtwarzania sposobu jego działania. Istotna jest tu ciągłość, którą montaż tworzy między dwoma wystąpieniami przedmiotu. Finał filmu Pewnego razu... w Hollywood zamienia element wymyślonego filmu w część alternatywnej historii. Rick nie wie, że bierze udział w tej reinterpretacji: dla niego wszystko kończy się w ogrodzie, a dla widza sięga pamięci kina i historycznej nocy.
Wróć do przewodnika po filmie Pewnego razu... w Hollywood.
Zobacz wszystkie artykuły w Pewnego razu… w Hollywood: postacie, miasto i kino
