Kill Bill w Beijing Film Studio: co nakręcono w chińskim studiu

Część Japonii z filmu Kill Bill powstała w Chinach. Beijing Film Studio pozwoliło połączyć scenografię, zdjęcia i akcję w przestrzeniach przygotowanych na potrzeby filmu.

Chiny jako miejsce produkcji fikcyjnej Japonii

Kill Bill nakręcono znaczną część azjatyckich scen w Beijing Film Studio. Chodzi tu o miejsce realizacji filmu, a nie o geografię fabuły. Restauracja, która w historii znajduje się w Tokio, mogła zostać zbudowana w studiu w Pekinie. Mylenie tych dwóch porządków prowadzi do uznawania za prawdziwe lokacje miejsc zaprojektowanych przez ekipę na potrzeby filmu.

Dom Niebieskich Liści jest najbardziej znanym przykładem. Przestrzeń, w której Beatrix mierzy się z ludźmi O-Ren, zbudowano jako scenografię studyjną. Jej wygląd restauracji nie powinien sugerować, że całą walkę nakręcono w lokalu otwartym dla klientów. Obraz filmowy łączy rozpoznawalną tożsamość miejsca ze szczególnymi potrzebami pracy kamery i realizacji scen akcji.

Zdjęcia Roberta Richardsona oraz scenografia Yoheia Tanedy i Davida Wasco są częścią tej konstrukcji. Napisy końcowe pozwalają przypisać ogólne zakresy odpowiedzialności, a wywiady i materiały przygotowane przez twórców pomagają ustalić konkretne decyzje. Międzynarodowy charakter produkcji nie oznacza też, że każdy jej uczestnik odpowiadał za każdy element scenografii.

Pekin zapewniał miejsce pracy, w którym mogły współistnieć scenografie do różnych sekwencji. To przemysłowe współistnienie nie oznacza ciągłości w fabule. Widz przemierza Japonię wyobrażoną przez film, a ekipa przemieszcza się między strefami produkcji, scenografiami i potrzebami danego dnia zdjęciowego. To rozróżnienie wyjaśnia, dlaczego trasa turystyczna niekoniecznie odtwarza drogę przebytą przez Beatrix.

Dlaczego praca na planie zmienia przygotowanie scen akcji

Scenografia do walki musi pozwalać czytelnie rozmieścić postacie i umożliwiać powtarzanie akcji. Sala Domu Niebieskich Liści ma centralną przestrzeń, schody i galerie, które wyznaczają wejścia przeciwników. Nie chodzi tylko o to, by wydawała się przestronna. Każda zmiana wysokości lub dostępu daje inną możliwość przemieszczania bohaterki i kierowania naszym wzrokiem.

Studio pozwala skoordynować te możliwości z oświetleniem i pracą kamery. Powierzchnie, które widzimy, są częścią obrazu przygotowanego do zdjęć, a ich wygląd zależy również od tego, jak pada na nie światło. Nie ma potrzeby zakładać, że wszystkie ściany były demontowalne albo że każdy element miał ukrytą funkcję. Takie twierdzenia wymagałyby konkretnych planów lub relacji technicznych.

Koordynacja scen akcji przez Yuena Woo-pinga musiała uwzględniać dostępną przestrzeń. Filmowana walka nie składa się wyłącznie z pojedynczych ruchów: wymaga odpowiednich odległości, trajektorii i punktów, z których kamera może je uchwycić. Plan zdjęciowy zapewnia ramy pracy nad tymi zależnościami, choć nie pozwala wywnioskować dokładnej metody zastosowanej przy każdym ujęciu.

Gotowa scena pokazuje, jak ta sama przestrzeń zmienia funkcję. Najpierw służy życiu towarzyskiemu i występom muzycznym, a potem staje się miejscem starcia. Ta przemiana jest bardziej czytelna, gdy widz zna układ wejść, poziomów i przejść. Architektura pozwala rozwinąć akcję tak, by nie sprowadzała się ona do serii odizolowanych postaci.

Praca w studiu umożliwia też zachowanie ciągłości wizualnej między ujęciami realizowanymi w różnych momentach. Sama w sobie nie gwarantuje idealnej koordynacji ani nie eliminuje zagrożeń związanych ze zdjęciami. Jej konkretna zaleta polega na zapewnieniu otoczenia zbudowanego z myślą o potrzebach produkcji, w którym można uzyskać większą kontrolę niż w zwykłej lokacji.

Co jest udokumentowane, a czego nie należy dopisywać do historii

Materiały produkcyjne wskazują Beijing Film Studio oraz budowę Domu Niebieskich Liści w tym studiu. Pozwala to stwierdzić, gdzie powstała scenografia. Nie upoważnia jednak do uznawania każdej informacji powtarzanej w internecie za potwierdzoną: dokładna liczba dni zdjęciowych, koszt każdej scenografii, ilość użytych materiałów czy wymiary wymagają osobnej dokumentacji.

Warto też skorygować wyobrażenie o restauracji zbudowanej w całości na trzech kondygnacjach. Materiały produkcyjne opisują główną przestrzeń jako dwupoziomową scenografię. Na ekranie schody, galerie i kąty widzenia mogą tworzyć wrażenie większej złożoności, ale nie należy zmieniać tego wrażenia w odrębny fakt architektoniczny.

W fikcji Dom Niebieskich Liści wyraża hierarchię i kontrolę nad terytorium. Taka interpretacja wynika z narracyjnego wykorzystania przestrzeni. Zbudowanie jej w Pekinie było związane z organizacją zdjęć. Rozdzielenie tych dwóch porządków pozwala docenić, jak zbudowana scenografia zyskuje dramatyczną tożsamość, nie przypisując jej nieistniejącej prawdziwej historii.

Efekt pracy w Chinach widać w spójności filmowanej przestrzeni: możemy śledzić przemieszczanie się postaci, rozumieć zmiany poziomów i odczuć przejście do ogrodu. Miejsce realizacji wyjaśnia część tych możliwości. Reszta wynika ze współpracy scenografii, zdjęć, aktorstwa, choreografii walk i montażu, dzięki której scenografia staje się przestrzenią filmową.

Wróć do przewodnika po Kill Bill.

Zobacz wszystkie artykuły w Kill Bill: historia zemsty opowiedziana w dwóch tomach