Kolorowe pseudonimy w „Reservoir Dogs”: obsada, scena i nawiązania

Kolorowe pseudonimy w Reservoir Dogs to kryptonimy przydzielone przez Joego Cabota. Mr. White, Mr. Orange, Mr. Pink, Mr. Blonde, Mr. Brown i Mr. Blue mają używać ich podczas napadu, by ograniczyć wiedzę każdego z uczestników o pozostałych. Scena przydzielania pseudonimów wyjaśnia tę zasadę, a zarazem pokazuje, jak trudno narzucić ją grupie mężczyzn spierających się o swoją pozycję i wizerunek.

Protest Mr. Pinka pozwala oddzielić praktyczny cel systemu od kulturowych skojarzeń, jakie wywołuje każde słowo. Joe chce kontrolować tożsamość uczestników, a Pinkowi nie podoba się przydzielony mu pseudonim. Wymiana zdań dodaje humoru i pokazuje, jaką władzę ma organizator, nie zmieniając kolorów w sekretny słownik osobowości.

Ten zabieg ma rozpoznawalny filmowy pierwowzór w The Taking of Pelham One Two Three, filmie z 1974 roku. Porównanie to opisano w opracowaniach poświęconych obu filmom. Pozwala ono mówić o konkretnym formalnym związku, ale nie dowodzi, że każdy kolor u Tarantino ma potwierdzoną symbolikę ani że wszystkie barwne szczegóły scenografii są celowymi wskazówkami.

Kto kryje się pod poszczególnymi pseudonimami

Joe przydziela pseudonimy sześciu mężczyznom, którzy wezmą udział w napadzie. Spotkanie wprowadza roboczy system identyfikacji, który pomaga również widzowi, choć film nie przedstawia wszystkich wydarzeń chronologicznie. Dzięki pseudonimom można śledzić losy bohaterów, nie poznając od razu ich biografii. Zestawienie pseudonimów z nazwiskami aktorów znajduje się w napisach końcowych filmu Reservoir Dogs:

  • Mr. White: Harvey Keitel.
  • Mr. Orange: Tim Roth.
  • Mr. Pink: Steve Buscemi.
  • Mr. Blonde: Michael Madsen.
  • Mr. Brown: Quentin Tarantino.
  • Mr. Blue: Eddie Bunker.

Cabotowie nie należą do tej grupy. Joe zachowuje swoje imię, a jego syn używa imienia Eddie lub pseudonimu Nice Guy Eddie. Ta różnica odzwierciedla nierówną pozycję osób organizujących napad i tych, którzy zostali do niego zaangażowani. Nie wszyscy godzą się na taki sam poziom anonimowości ani otrzymują tyle samo informacji. Rolę Nice Guy Eddie łatwiej zrozumieć, gdy spojrzymy na nią w kontekście rodzinnej organizacji, a nie potraktujemy tego imienia jako siódmego kolorowego pseudonimu.

Mr. Pink protestuje przeciwko skojarzeniom, jakie budzi jego pseudonim. Wymiana zdań wykorzystuje homofobiczne żarty i aluzje do męskości, by zmienić pozornie neutralne oznaczenie w kwestię prestiżu. Film pokazuje, jak mówią ci mężczyźni; ich reakcja nie dowodzi orientacji seksualnej bohatera ani nie czyni ze skojarzenia różu ze słabością prawdy, którą analiza powinna przyjąć.

Pink pyta, dlaczego nie mogą sami wybrać pseudonimów, i proponuje inne możliwości. Joe odpowiada, że wspólny wybór skończyłby się kłótnią, bo kilku mężczyzn chciałoby nazywać się Mr. Black. Mr. Brown dodaje skatologiczną uwagę na temat własnego pseudonimu. Scenariusz Quentina Tarantino przedstawia ten łańcuch protestów: każda kolejna riposta oddala spotkanie od praktycznych instrukcji i zmusza organizatora do odzyskania kontroli nad rozmową.

Ta dyskusja wiele mówi, bo mężczyzna, który w innych momentach domaga się profesjonalizmu, przejmuje się również tym, jak brzmi jego pseudonim. Nie trzeba uznawać tego za całkowitą sprzeczność: chęć sprawiania wrażenia kompetentnego może iść w parze z pragnieniem otrzymania prestiżowego imienia. Wymiana zdań ukazuje to napięcie w przypadku Mr. Pinka nie sprowadzając całej jego osobowości do jednego żartu.

Anonimowość, hierarchia i ograniczenia systemu

Joe uzasadnia swój pomysł ograniczeniem ilości osobistych informacji, którymi dzielą się uczestnicy. Pseudonim ujawnia mniej niż prawdziwe imię i nazwisko, pochodzenie czy wspólna przeszłość. W świecie przedstawionym system ma ograniczyć to, co zatrzymany mógłby powiedzieć o pozostałych. Zasada ta nie zrywa jednak istniejących już więzi ani nie sprawia, że wszyscy przychodzą na spotkanie jako zupełnie obcy sobie ludzie.

Joe zajmuje odmienną pozycję: to on wybrał mężczyzn i kontroluje znaczną część informacji, które chce rozdzielić między uczestników. Pseudonimy nierówno rozkładają niewiedzę. Ta koncentracja władzy pomaga zrozumieć autorytet Joego Cabota, ponieważ uczestnicy muszą zaufać jego wyborowi, choć nie mają takiego samego dostępu do informacji o swoich wspólnikach. Bezpieczeństwo oznacza więc również zależność od organizatora.

Anonimowość nie gwarantuje też lojalności. Zakaz ujawniania imienia ogranicza dostęp do jednej informacji, ale nie pozwala zweryfikować czyichś zamiarów ani zawodowej tożsamości. Ta różnica ma szczególne znaczenie w historii o infiltracji. Widz może dostrzec rozbieżność między ustnym protokołem a relacjami zaufania, które ostatecznie wpływają na zachowanie bohaterów. Nie trzeba odtwarzać zakończenia, by zauważyć ograniczenia tej procedury.

Pseudonimy i stroje pełnią podobne, ale odmienne funkcje. Kolorowy pseudonim pozwala odróżnić jedną osobę od pozostałych, a jednakowe garnitury zacierają różnice wizualne i sugerują, że wszyscy wykonują to samo zadanie. Związek między czarnymi garniturami i krawatami można analizować jako połączenie identyfikacji i uniformizacji, nie zakładając, że kolor pseudonimu musi pojawiać się na ubraniu jego właściciela.

„Pelham 123” jako pierwowzór i granice symboliki

The Taking of Pelham One Two Three, film wyreżyserowany przez Josepha Sargenta na podstawie scenariusza Petera Stone’a, przedstawia czterech porywaczy używających pseudonimów Mr. Blue, Mr. Green, Mr. Grey i Mr. Brown. Film miał premierę w 1974 roku. W opublikowanej 12 maja 2021 roku notce Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Santa Barbara przypisano Stone’owi pomysł na kolorowe pseudonimy i wskazano ich związek z filmem Reservoir Dogs. Porównanie dotyczy tej wersji, poprzedzającej późniejsze adaptacje.

Związek formalny jest konkretny: przestępcy działają pod pseudonimami złożonymi z tytułu grzecznościowego i nazwy koloru. U Tarantino ten zabieg staje się też punktem wyjścia do rozmowy o tym, kto decyduje i który pseudonim brzmi najlepiej. Wskazanie pierwowzoru nie wymaga uznania obu filmów za wymienne ani przypisania każdemu z napastników dokładnego odpowiednika wśród bohaterów Sargenta. Łączy je sam pomysł na pseudonimy.

Leigh Singer wspomina o tym podobieństwie także w swoim eseju o filmie Reservoir Dogs, opublikowanym na stronie BFI i zaktualizowanym w styczniu 2022 roku. To możliwe do zweryfikowania źródło krytyczne, a nie wypowiedź Tarantino wyjaśniająca każdy indywidualny wybór. Zachowanie tego rozróżnienia pozwala porównywać filmy bez wymyślania nieudokumentowanych intencji. Kolorowe pseudonimy mają swoje pierwowzory; dokładne znaczenie każdego z nich wymagałoby osobnych dowodów.

Na przykład skojarzenie bieli z czystością albo pomarańczowego z ukrytym stanem rzeczy to możliwa interpretacja widza. Film nie podaje klucza, który ustalałby taki kod. Ponadto spójny system powinien równie dobrze wyjaśniać całą serię i wyjątki. Jeśli działa tylko w przypadku jednej postaci, a wobec pozostałych stosuje się inne kryteria, mamy do czynienia z wybiórczą interpretacją, a nie potwierdzonym kluczem.

Teorie na temat kolorowych przedmiotów wymagają podobnego rozróżnienia między obrazem a wnioskiem. W danym ujęciu można dostrzec szklankę, element garderoby lub pomalowany fragment scenografii, ale ich obecność nie potwierdza, że zapowiadają późniejsze wydarzenia. Analiza pseudonimów nie musi rozstrzygać tych teorii, by wyjaśnić ich funkcję: scena podaje wyraźne powody ich użycia i pokazuje spory o ich przydział.

Mr. Blonde wprowadza do tej serii niuans językowy: określa osobę o jasnych włosach, podczas gdy White oznacza „biały”. Przetłumaczenie obu pseudonimów w ten sam sposób zacierałoby różnicę między dwiema postaciami. Dlatego wiele opisów zachowuje pseudonimy w oryginale, nawet jeśli pozostałe określenia są tłumaczone. Warto też konsekwentnie tłumaczyć Pink: „Różowy” i „Róż” mogą w różnych przekładach oznaczać tego samego mężczyznę.

Scena odróżnia też pseudonimy rzeczywiście przydzielone od tych, które pojawiają się tylko w rozmowie. Mr. Black i Mr. Purple padają jako propozycje lub przykłady podawane przez Joego, ale nie oznaczają kolejnych uczestników tego napadu. Uznanie odrzuconej propozycji za pseudonim obecnego na miejscu członka grupy sztucznie zwiększałoby jej liczebność. Listę sześciu osób można ustalić na podstawie przydzielonych pseudonimów i napisów końcowych, a pozostałe określenia są częścią żartobliwej wymiany zdań towarzyszącej wprowadzeniu tej zasady.

Zobacz wszystkie artykuły w Reservoir Dogs: napad opowiedziany przez jego konsekwencje