Wilhelm w „Bękartach wojny”: od toastu za syna do negocjacji

Wilhelm pojawia się w historii, świętując narodziny syna. Po strzelaninie w La Louisiane to właśnie ojcostwo staje się argumentem, którym próbuje ocalić życie w piwnicy.

Świętowanie, które zakłóca tajne spotkanie

Wilhelm to niemiecki żołnierz grany przez Alexandra Fehlinga, który świętuje z towarzyszami narodziny syna Maxa. Nie należy go mylić z Wilhelmem Wickim, członkiem Bękartów i postacią graną przez Gedeona Burkharda. To samo imię nie oznacza pokrewieństwa ani podwójnej tożsamości. W La Louisiane należą do przeciwnych stron i mają różne cele: jeden otrzymał przepustkę, by świętować, a drugi bierze udział w tajnej operacji, która musi pozostać niezauważona.

Obecność grupy zmienia spotkanie, które miało być dyskretne, w nieprzewidywalny problem. Wilhelm nie przychodzi polować na szpiegów i nie zna celu tych, którzy zjawiają się później. Przypadek ma tu znaczenie: rodzinne wydarzenie, z jego punktu widzenia zupełnie zwyczajne, zajmuje miejsce, które infiltratorzy spodziewali się zastać wolne. Niebezpieczeństwo rodzi się ze zderzenia dwóch planów, które nie miały się spotkać. Film nie musi sprawiać, by wszystkie przeszkody były dziełem wszechwiedzącego antagonisty.

Jego entuzjazm wobec Bridget von Hammersmark przyciąga dodatkową uwagę. Dla niego spotkanie ze znaną aktorką jest częścią wyjątkowego wieczoru. Jego natarczywość i poufałość krępują tych, którzy muszą prowadzić rozmowę w tajemnicy. Nie trzeba odczytywać ich jako próby przesłuchania. Początkowo bohater zachowuje się jak ktoś, kto świętuje i sądzi, że dzieli przestrzeń z rodakami. Ta ufność sprawia, że jest wścibski, ale jeszcze nie czyni z niego śledczego.

Prośba o autograf łączy prywatne emocje z późniejszymi konsekwencjami intrygi. Gest, który ma zachować wspomnienie, może stać się wskazówką, gdy zmieni się osoba, która mu się przygląda. Scena wykorzystuje więc przedmiot, który wydaje się należeć do obyczajowego tła, by pozostawić materialny ślad. Znaczenie tego śladu nie zależy od tego, czy Wilhelm przewidział jego przydatność. Właśnie dlatego działa: wynika z zachowania niezwiązanego z kalkulacjami szpiegów.

Od zakłopotania do strachu

Wilhelm zwraca uwagę na sposób, w jaki mówi Hicox. Jego spostrzeżenie zagraża przykrywce, bo budzi wątpliwość, którą inni mogą rozwinąć, mając większy autorytet. Różnica między zauważeniem czegoś dziwnego a zrozumieniem, co to oznacza, jest kluczowa: sam Wilhelm nie ujawnia całego oszustwa. Jego interwencja tworzy rysę w relacjach, którą major Hellstrom wykorzystuje, by wywrzeć presję. Cały rozwój wydarzeń związanych z językami, gestami i grą został opisany w analizie sceny w tawernie, a rolą ojca jest puścić w obieg pierwsze podejrzenie.

Fehling zmienia sposób gry, gdy scena traci świąteczny charakter. Bliskość niebezpieczeństwa odbiera bohaterowi pewność siebie, z jaką wcześniej przerywał innym. Po wybuchu przemocy zostaje człowiek, który próbuje słowami odtworzyć sytuację, nad którą już nie panuje. Powołanie się na ojcostwo nie jest nową informacją wprowadzoną po to, by wzbudzić współczucie: widz zna ją od początku i widział, jak organizowała jego wieczór.

Dzięki temu jego wyjaśnienie, że przyszedł napić się i świętować, nabiera znaczenia. Trafnie opisuje swój bezpośredni powód, choć nie wyłącza go to z armii, do której należy, ani nie unieważnia kontekstu okupacji. Film pozwala dostrzec konkretne ludzkie doświadczenie, nie wymagając od widzów, by przestali oceniać jego mundur. Napięcie wynika z tego, że ktoś może mieć rodzinny powód, by tam być, a zarazem należeć do wrogiej armii.

Jego stosunek do przemocy nie jest też wyłącznie bierny. Podczas konfrontacji ma broń i nadal stanowi zagrożenie dla tych, którzy chcą go usunąć z drogi. Opowieść nie przedstawia go jako cywila, który znalazł się tam przez pomyłkę. Gdy negocjuje, jego zdolność do strzelania jest częścią problemu, choć chce przeżyć. Ta podwójna rola nie pozwala traktować późniejszej rozmowy tak, jakby jeden z jej uczestników był całkowicie bezpieczny, a drugi mógł jedynie błagać.

Negocjacje z Aldem i ich finał

Wilhelm rozmawia z Aldem Raine’em z zupełnie innej pozycji fizycznej i emocjonalnej niż ta, którą zajmował na początku wieczoru. Aldo próbuje zapewnić Bridget możliwość ucieczki i opanować zagrożenie, nie narażając się niepotrzebnie. Żołnierz szuka gwarancji, która pozwoli mu wrócić do syna. Każdy z nich potrzebuje, by drugi coś zrobił, zanim sam poczuje się bezpiecznie. Dlatego rozmowa nie przywraca normalności: przez kilka chwil pozwala jedynie kontrolować ryzyko kolejnej strzelaniny.

Wzmianka o Maksie wyznacza perspektywę przyszłości. Wilhelm wyobraża sobie czas po wydarzeniach w piwnicy, życie, w którym może być ojcem. Przemoc sprowadziła akcję do natychmiastowych ruchów i decyzji; imię dziecka przypomina, że jej skutki dosięgną kogoś nieobecnego. To konkretny efekt narracyjny, inny niż ogólne wyjaśnienie okrucieństwa wojny. Wystarczy relacja zarysowana na początku, by próba negocjacji nabrała innego wymiaru.

Interwencja Bridget kończy te nadzieje. Jej strzał nie pozwala Wilhelmowi doprowadzić do ucieczki, którą próbował uzgodnić. Można odczytywać to jako działanie wynikające z pilności operacji i jej własnego położenia, ale przypisywanie jej konkretnych myśli wykraczałoby poza to, co pokazano. Finał przerywa słowną obietnicę, zanim zostaje ona poddana próbie. Widz pozostaje z rozdźwiękiem między szansą na przeżycie a decyzją, która ją przekreśla.

Wilhelm pojawia się tylko przez kilka minut, ale nie można go zastąpić dowolnym anonimowym żołnierzem. Świętowanie, autograf, spostrzeżenie dotyczące akcentu i powołanie się na syna tworzą sekwencję charakterystycznych dla niego zachowań. Każdy z tych elementów nabiera innego znaczenia, gdy wieczór przybiera zły obrót. Jego obecność sprawia, że La Louisiane nie jest jedynie popisem sprytu szpiegów: w tym samym miejscu znajduje się świeżo upieczony ojciec, którego historia kończy się tam, gdzie miał rozpocząć nowy etap życia.

Wróć do przewodnika po „Bękartach wojny”.

Zobacz wszystkie artykuły w Bękarty wojny: język, kino i zemsta w okupowanej Francji