Omar Ulmer ma niewiele kwestii, ale pozostaje w kinie, gdy inni członkowie operacji zostają wyeliminowani. Jego udział wynika z tej konkretnej sytuacji, a nie z wojskowej biografii, której film nie przedstawia.
Kim jest Omar? Bez dopisywania mu życiorysu
Omar Ulmer to członek Bękartów grany przez Omara Dooma. W napisach figuruje jako żołnierz grupy, a jego najbardziej rozpoznawalny udział w fabule przypada na premierę filmu „Duma Narodu”. Warto oddzielić tę informację od przypisywanego mu czasem miana specjalisty od materiałów wybuchowych. Zabranie ładunku na misję nie świadczy o wojskowej specjalizacji, a film nie pokazuje szkolenia, stopnia technicznego ani wyjaśnienia, które potwierdzałyby wykonywanie takiego zawodu.
Film nie przedstawia też jego indywidualnej przeszłości w sposób porównywalny z historią Hugona Stiglitza. Omar jest częścią oddziału, którego reputacja jest już znana. O jego przynależności świadczą obecność u boku pozostałych, podejmowane przez niego decyzje oraz udział w końcowej operacji. To charakterystyka budowana przez zachowanie, zupełnie inna niż przedstawienie bohatera z jego przeszłością. Dopisywanie mu pochodzenia, rodziny czy listy wcześniejszych misji oznaczałoby dodawanie informacji, których nie ma w filmie.
Relacją, która najlepiej określa go w końcowej części filmu, jest ta z Donnym Donowitzem. W kinie tworzą rozpoznawalny duet operacyjny. Widz najpierw poznaje Donny’ego dzięki jego przedstawieniu i przydomkowi Żydowskiego Niedźwiedzia, ale Omar nie jest niemą kopią tej postaci. Jego obecność pozwala rozdzielić działania, obserwację i przemieszczanie się. Scena wymaga dwóch osób, które mogą zająć różne miejsca i działać w porozumieniu, choć nie poświęcono im tyle samo uwagi na wcześniejszych etapach.
Omar Doom nadaje postaci powściągliwy sposób bycia. Niewielka liczba kwestii każe zwracać uwagę na jego skupienie, ruchy i reakcje na sytuacje, nad którymi nie panuje. Takiego udziału nie należy mylić z brakiem funkcji narracyjnej. Postać drugoplanowa może mieć kluczowe znaczenie, bo znajduje się we właściwym miejscu i zgadza się działać dalej, nie stając się przez to emocjonalnym centrum opowieści ani nie otrzymując wyjaśnienia każdej swojej decyzji.
Włoskie przebranie i spotkanie z Landą
Podczas gali członkowie grupy udają włoskich profesjonalistów z branży filmowej. Omar przyjmuje nazwisko Antonio Margheriti — nawiązanie do świata kina, które ma też natychmiastowe, praktyczne zastosowanie: daje mu tożsamość, którą musi przedstawić Landzie. Żart opiera się na rozbieżności między tym, czego wymaga przykrywka, a tym, z czym jej uczestnicy są w stanie sobie poradzić. Nie wystarczy założyć wieczorowe ubranie i towarzyszyć znanej aktorce, jeśli ktoś postanowi sprawdzić tę historię w rozmowie.
Interwencja oficera zamienia towarzyską wymianę zdań w próbę. Omar musi odpowiedzieć pozornie naturalnie, podczas gdy widz widzi, że sytuacja się przeciąga. Nie chodzi tylko o zapamiętanie nazwiska. Musi wypowiedzieć je tak, jakby było jego własne, nie zdradzając, że odgrywa wyuczoną rolę. Prośba Landy o powtórzenie zwiększa ryzyko, bo zmusza Omara do ponownego odegrania tożsamości, która już przy pierwszej próbie wydawała się krucha.
Humor tej sceny nie unieważnia zagrożenia. Omar jest otoczony przez ludzi należących do wrogiego aparatu wojskowego i politycznego, a całe wydarzenie zachowuje pozory normalności. Film wykorzystuje tę sprzeczność: wymowa jednego słowa wywołuje uśmiech widzów, choć może zagrażać życiu bohatera. Gra aktorska pozostaje w tych granicach i nie pozwala, by zakłopotanie przerodziło się w otwarte przyznanie się, które uniemożliwiłoby dalszy ciąg sceny.
Dostęp do sali kinowej zmienia później układ sił. Landa może kontrolować niektórych uczestników, ale nie zdołał usunąć wszystkich z budynku. Omar zachowuje możliwość działania, którą inni już utracili. Film wykorzystuje jego mniejszą rolę we wcześniejszej części, by utrzymać część planu w ruchu, bez konieczności wprowadzania w ostatniej chwili nowego agenta. Omar już tam był — został rozpoznany i umiejscowiony w scenie w holu, zanim uwaga przeniosła się na inne postacie.
Działanie w ramach operacji, która zmieniła przebieg
W kinie Omar uczestniczy w ofensywie łączącej użycie materiałów wybuchowych z bezpośrednim atakiem. Szczegółowy przebieg poszczególnych działań omawia tekst o ataku Donny’ego i Omara na lożę. Dla oceny tej postaci ważne jest, że nie ogranicza się do biernego czekania na rezultat działania ładunku. Współpracuje z Donnym i dalej działa, gdy wydarzenie przestaje przypominać zwykłą premierę. Misja przeradza się w natychmiastową akcję w zamkniętej przestrzeni.
Jego zachowanie nie pozwala odtworzyć wszystkich osobistych motywacji. Przynależność do Bękartów wyznacza wspólny cel i kontekst zemsty, ale każdy gest nie jest opatrzony wyjaśnieniem wewnętrznych przeżyć. Można wskazać determinację i zgranie jako widoczne cechy. Twierdzenia o tym, co pamięta, co czuje do konkretnej ofiary albo czego oczekuje po zakończeniu misji dla swojego nazwiska, wykraczałyby poza dostępne informacje.
Równoczesność z planem Shosanny nie czyni go też jej świadomym wspólnikiem. Oba działania rozgrywają się w tym samym budynku i wzajemnie wzmacniają swoje skutki, ale Omar nie wie tyle, co widz o przygotowaniach Shosanny i Marcela. Ta różnica w dostępie do informacji zachowuje niezależność obu wątków. Widz może dostrzec ich zbieżność, nie zakładając spotkania koordynacyjnego, którego film nigdy nie pokazuje.
Nazwisko aktora i jego inne współprace omówiono w tekście Omar Doom i Michael Bacall u Tarantino. W „Bękartach wojny” Omar Ulmer przechodzi krótszą drogę: od członka grupy, przez fałszywego włoskiego gościa, po aktywnego uczestnika ataku. To wystarczy, by wyjaśnić, dlaczego jego obecność ma znaczenie. Przypisywanie mu nieudokumentowanej specjalizacji lub przeszłości wydłużyłoby opis, ale uczyniłoby go mniej precyzyjnym.
Wróć do przewodnika po „Bękartach wojny”.
Zobacz wszystkie artykuły w Bękarty wojny: język, kino i zemsta w okupowanej Francji
