Budd wobec Billa: przyznanie, że Beatrix ma prawo do zemsty, nie oznacza kapitulacji

Budd przyznaje, że Beatrix ma powody, by ich ścigać. To wyznanie nie zmienia go w człowieka gotowego dać się zabić: jego późniejsze zachowanie każe spojrzeć na cały dialog.

Do czego przyznaje się Budd, rozmawiając z bratem

Rozmowa Budda z Billem zaczyna się od konkretnego zagrożenia: Beatrix przeżyła i zbliża się do osób, które brały udział w ataku w kaplicy. Budd nie zaprzecza temu, co się wydarzyło, ani nie przedstawia się jako ktoś, kogo konflikt nie dotyczy. Przyznaje, że odwet jest emocjonalnie uzasadniony, i uznaje odpowiedzialność członków grupy za to, co zrobili.

Siła jego wypowiedzi wynika z tego, że nie próbuje się wykręcać. Nie musi odtwarzać wszystkich wydarzeń, by przyznać się do winy. Rozmowa toczy się między dwoma mężczyznami, którzy dzielą się informacjami, a ich relacja zaczęła się na długo przed ukazaną sceną. Widz słyszy ocenę płynącą z wnętrza grupy, a nie oskarżenie kogoś, kto zna jedynie skutki masakry.

Liczba mnoga obejmuje wszystkich odpowiedzialnych. Budd nie próbuje zrzucić całej winy na Billa, choć ten zajmował kierownicze stanowisko. Nie ogranicza się też do współczucia Beatrix z bezpiecznego dystansu. Włączając siebie w tę ocenę, przyznaje, że jego własne życie jest częścią długu, o którym właśnie mówi.

To przyznanie nie jest jednak zgodą na wydanie się w jej ręce. W całej wypowiedzi pojawia się również myśl, że Beatrix zasługuje na śmierć. Ten dodatek komplikuje wrażenie czystego fatalizmu. Budd może uznawać, że ma ona powody, by ich ścigać, a zarazem uważać za uzasadnione, by się bronić lub ją ukarać. Scena nie wymaga od mówiącego doskonałej moralnej spójności.

Rezygnacja, która współistnieje ze zdolnością do działania

Stan Budda pomaga zrozumieć ton tej rozmowy. Jego codzienne życie naznaczone jest upadkiem i upokorzeniem, ale nie oznacza to, że stracił wszystkie umiejętności z przeszłości. Dialog sprawia, że wydaje się pokonany, zanim akcja przypomina, jak niebezpieczny może być ktoś, kto nie cieszy się już prestiżem grupy.

Rozróżnienie między postawą a możliwościami ma kluczowe znaczenie. Postać może mówić tak, jakby pogodziła się ze swoim końcem, a mimo to szykować brutalną odpowiedź. Film wykorzystuje ten rozdźwięk, by nie pomylić autodestrukcji Budda z bezsilnością. Przyznanie się do winy nie odbiera mu instynktu przetrwania ani chęci, by zadać cierpienie temu, kto po niego przychodzi.

Bill patrzy na sprawę inaczej: traktuje Beatrix jak zagrożenie, które należy ocenić, i przekazuje informacje przydatne do stawienia mu czoła. Rozmowa braci nie jest prostym pojednaniem. Ich słowa niosą ze sobą wspólną historię, dystans i dumę, których nie da się wyjaśnić jednym zdaniem. Ostrzeżenie Billa trafia do kogoś, kto nie przyjmuje bez zastrzeżeń jego autorytetu.

Sposób inscenizacji podkreśla to zużycie. Nie oglądamy przemowy bojowej ani dyskusji w siedzibie władzy. Otoczenie Budda odbiera zawodowemu zabójcy pozory i umieszcza zagrożenie w zwyczajnej przestrzeni. To wizualne odarcie z efektowności sprawia, że przyznanie się do winy staje się jeszcze bardziej niepokojące: wina pozostaje, choć postać nie zachowała już spektakularnego wizerunku z czasów swojej profesji.

Zmienia się także oczekiwanie widza. Gdyby Budd uznał wyłącznie prawo Beatrix do zemsty, można by oczekiwać kapitulacji lub poświęcenia. Zachowując wrogość i ambiwalencję, film przygotowuje nas na odpowiedź, która może okazać się okrutniejsza niż pojedynek otwartych przeciwników. Szczerość słów nie gwarantuje szlachetności czynów.

Dlaczego nie należy oddzielać tych słów od ich konsekwencji

Wypowiedź tę często pamięta się jako oderwane stwierdzenie, że ktoś zasługuje na zemstę. Wyrwanie jej z rozmowy ułatwia przedstawienie Budda jako postaci wyłącznie skruszonej. Późniejszy rozwój wydarzeń obala takie uproszczenie. Uznanie, że ktoś ma powody, by nas nienawidzić, nie oznacza rezygnacji z obrony przed tą osobą ani naprawienia wyrządzonej jej krzywdy.

Scena pozwala odróżnić winę, skruchę i zadośćuczynienie. Budd może przyznać się do udziału w wydarzeniach i wyrazić ponurą ocenę własnego losu. Nie oznacza to jednak, że oferuje zadośćuczynienie Beatrix Kiddo ani próbuje zwrócić jej to, co straciła. Jego świadomość jest ograniczona: rozumie przyczynę zagrożenia, ale nadal odpowiada z perspektywy tego samego świata przemocy, który je stworzył.

To ograniczenie czyni tę postać ciekawszą niż sentymentalne rozgrzeszenie. Upadek jego życia nie wymazuje wcześniejszych decyzji, a obecne cierpienie nie czyni go automatycznie niewinnym. Film pozwala odczuć ciężar jego upadku, nie każąc nam zapomnieć, dlaczego Beatrix do niego dotarła.

Dialog staje się więc przestrogą przed przepaścią między wypowiedzeniem prawdy a postępowaniem zgodnie z nią. Budd może jasno powiedzieć, na co zasługuje grupa, i wciąż pragnąć tego uniknąć. Nie trzeba rozstrzygać tej sprzeczności za pomocą wymyślonego wyjaśnienia psychologicznego. Wynika ona z relacji między jego słowami, przygotowaniami i sposobem, w jaki traktuje kobietę, której prawo do zemsty właśnie uznał.

Wróć do przewodnika po Kill Bill.

Zobacz wszystkie artykuły w Kill Bill: historia zemsty opowiedziana w dwóch tomach