Daisy wydaje się unieruchomiona łańcuchem Johna Rutha, ale wie coś, czego nie wiedzą pozostali. Jennifer Jason Leigh buduje jej grozę za pomocą spojrzeń, humoru i coraz wyraźniejszego fizycznego oporu.
Więźniarka, która wie więcej, niż się wydaje
Daisy Domergue podróżuje skuta kajdankami z Johnem Ruthem, który zamierza zawieźć ją do Red Rock, gdzie ma zostać powieszona. Jennifer Jason Leigh przedstawia ją jako osobę, która potrafi wzbudzać niepokój, nawet gdy nie może zdecydować, gdzie usiąść. Jej spojrzenia, uśmiechy i prowokacje pozwalają jej zachować własną aktywność mimo fizycznej kontroli sprawowanej przez łowcę nagród. Łańcuch ogranicza jej ruchy, ale nie odbiera jej zdolności obserwacji. Leigh wykorzystuje tę różnicę, przedstawiając Daisy jako uważną słuchaczkę: ledwie dostrzegalna reakcja może zdradzić, że zrozumiała coś, co umknęło jej porywaczom, nie ujawniając jeszcze, na jaką wiedzę odpowiada.
Film wprowadza asymetrię, której zrozumienie zajmie nam trochę czasu. Daisy dostrzega w pasmanterii okazje i sojuszników, których nie rozpoznaje Ruth. Jej pozorna bierność może oznaczać, że czeka, kalkuluje albo postanowiła nie ujawniać informacji. Kiedy opowieść pokazuje, że widziała, jak ktoś zatruwa kawę, widz rozumie, że niektóre z jej wcześniejszych reakcji wynikały z posiadania poufnej wiedzy.
Ta przewaga nie oznacza, że każdy gest jest częścią doskonałego planu. Daisy znosi ciosy, traci okazje i musi przystosować się do śmierci, które zmieniają jej położenie. Kreacja Leigh zachowuje nieprzewidywalną energię: Daisy potrafi drwić, gdy grozi jej niebezpieczeństwo, i staje się agresywna, gdy wydaje się osaczona. Jej opór przejawia się w nieustannej odmowie podporządkowania się, którego oczekują jej porywacze.
Za tę rolę Akademia nominowała Leigh do Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej podczas ceremonii w 2016 roku. Nominacja docenia kreację, która łączy dialog, uważne słuchanie i stopniową fizyczną przemianę. Na twarzy pojawiają się kolejne ślady przemocy, a zachowanie wciąż zdradza intencję, która nie zależy od tego, czy Daisy jest czysta, czuje się komfortowo ani czy jawnie sprawuje władzę.
Piosenka i humor jako sposoby zaznaczania swojej obecności
Scena, w której Daisy śpiewa Jim Jones at Botany Bay , przyznaje jej szczególną pozycję w centrum uwagi. Przez chwilę to ona nadaje rytm pomieszczeniu, śpiewając i grając na gitarze. Tradycyjna pieśń przywołuje perspektywę skazania, kary i buntu, która współgra z jej sytuacją. Nie trzeba przytaczać tekstu, by dostrzec, że wybór utworu pozwala jej wyrazić buntowniczą postawę.
Kreacja zmienia relację między kruchością a groźbą. Pobita kobieta może wydawać się bezbronna, ale spokój, z jakim śpiewa, i znaczenie, jakie nadaje tej chwili, nie pozwalają sprowadzić jej do biernej ofiary. Widz musi jednocześnie pamiętać o dwóch faktach: Daisy doświadcza prawdziwej przemocy, a zarazem uczestniczy w przestępczej operacji zagrażającej innym. Żaden z tych faktów nie unieważnia drugiego.
Epizod z piosenką Daisy wykorzystuje także upływ czasu. Muzyka wypełnia chwilę, która po ujawnieniu trucizny jest naznaczona niebezpieczeństwem. Słuchając jej, wiemy, że zwyczajne czynności mogą skończyć się śmiercią. Głos zdaje się zawieszać poczucie pilności, a jednocześnie wzmaga napięcie oczekiwania, bo nie usuwa tego, co dzieje się wokół.
Czarny humor towarzyszy wielu wystąpieniom Daisy. Uśmiech Leigh może być drobnym zwycięstwem nad władzą, która sądzi, że ma ją pod kontrolą. Nie sprawia jednak, że ciosy przestają mieć znaczenie ani nie zamienia krzywdy w zabawę bez konsekwencji. Fizyczne skutki przemocy pozostają widoczne, przez co humor nabiera coraz większej szorstkości w miarę rozwoju filmu.
Kiedy sama wiedza nie wystarcza, by ją ocalić
Retrospekcja dotycząca gangu zmienia sposób, w jaki postrzegamy Daisy. Jej wspólnicy zabili niewinnych ludzi, by przygotować akcję odbicia. Więźniarka jest częścią sieci przemocy wykraczającej poza jej konflikt z Ruthem. Ta wiedza nie pozwala uznać otrzymanej przez nią pomocy wyłącznie za braterski gest sprzeciwu wobec okrutnej władzy.
Śmierć Jody’ego niszczy najbliższe wsparcie, jakie dawała jej ta sieć. Daisy traci brata i musi sama podtrzymać szansę na ucieczkę. Późniejsze negocjacje ujawniają jej zdolności retoryczne, które sytuacja niewoli wcześniej częściowo tłumiła. Oferuje nagrody, formułuje groźby i próbuje skłócić Warrena z Mannixem, oceniając, jaki interes mógłby skłonić któregoś z nich do zmiany strony.
Finałowe negocjacje ukazują różnicę między jej umiejętnością negocjowania a wiarygodnością. Potrafi złożyć ofertę uwzględniającą chciwość i rasizm, które zaobserwowała, ale pozostali znają już operację, w którą była uwikłana. Jej twierdzenia o posiłkach nie mają potwierdzenia i są sprzeczne z niedawnymi wydarzeniami. Informacje, które wcześniej działały na jej korzyść, przestają wystarczać, gdy nie potrafi zdobyć zaufania rozmówcy.
Zakończenie wieńczy jej opór brutalną egzekucją. Leigh utrzymuje Daisy w działaniu, dopóki nie traci ona fizycznej możliwości ingerowania w wydarzenia. W jednej scenie Daisy potrafi być okrutna, błyskotliwa, bezbronna i niebezpieczna. Kreacja sprawia, że żadna z tych cech nie wyjaśnia wszystkiego, co widzimy, a jej skuta łańcuchem postać staje się jednym z najważniejszych i najbardziej nieustannych źródeł napięcia w pasmanterii.
Wróć do przewodnika po filmie Nienawistna ósemka.
Zobacz wszystkie artykuły w Nienawistna ósemka: intryga i nieufność pod śniegiem
