Oswaldo Mobray mówi o sprawiedliwości z pewnością siebie zawodowca. Ujawnienie jego prawdziwej tożsamości — Pete’a Hicoxa — sprawia, że ta elegancja okazuje się częścią przedstawienia, które ma ukryć zbrodnię.
Kat, który zdaje się nadawać sens podróży Ruth
Oswaldo Mobray przedstawia się jako kat z Red Rock. Jego obecność pozornie idealnie pasuje do misji Johna Rutha, który wiezie Daisy do miejsca, w którym ma zostać powieszona. Tim Roth kreuje tę postać, nadając jej wyrafinowane maniery, staranną dykcję i skłonność do wyjaśniania swojego fachu. Bohater sprawia wrażenie, jakby wnosił ład do pomieszczenia pełnego nieufnych mężczyzn.
Jego tożsamość jest fałszywa. To Pete Hicox, jeden z członków bandy, która zajęła sklep z galanterią, by uwolnić Daisy. Nie wystarczy, że ukryje swoje nazwisko: musi przekonać pozostałych, że reprezentuje instytucję stojącą poza konfliktem. Jeśli uznają go za kata, jego słowa mogą zyskać wagę, jakiej nie miałby zwykły podróżny.
Wybór przebrania jest szczególnie przemyślany, bo Ruth określa się jako człowiek, który dostarcza więźniów żywych na szubienicę. Rzekomy wykonawca wyroku jawi się jako kolejne ogniwo zawodowego łańcucha. Dzięki temu mogą rozmawiać o procedurach i karach, nie wzbudzając nadmiernych podejrzeń. Przestępca posługuje się językiem, którym jego przeciwnik uzasadnia swoją pracę.
Kreacja Rotha uwypukla kontrast między formalną delikatnością a przemocą, którą zapowiada jego fach. Może uprzejmie mówić o zabiciu człowieka, bo przedstawia ten czyn jako regulowaną procedurę. Ta rozbieżność między tonem a treścią nadaje jego wypowiedzi siłę i przygotowuje późniejszą ironię: człowiek wyjaśniający, czym jest prawowita władza, posługuje się kłamstwem, by pomóc w przestępczym przedsięwzięciu.
Różnica między sprawiedliwością a zemstą w ustach oszusta
Mobray wyjaśnia, dlaczego sprawiedliwość należy oddzielić od osobistej satysfakcji. W jego argumentacji znaczenie mają procedura oraz dystans, jaki kat powinien zachować wobec skazańca. Scena pozwala usłyszeć przemyślaną argumentację w świecie, w którym niemal wszyscy kierują się korzyścią, doznanymi krzywdami lub pragnieniem odwetu. Wypowiedź zdaje się dostarczać kryterium oceny przemocy, która ma nadejść.
Ujawnienie jego tożsamości nie sprawia, że każdy punkt tego argumentu staje się automatycznie niedorzeczny. Ktoś, kto kłamie na swój temat, może przedstawić zrozumiałe rozróżnienie. Ironia polega na tym, że jego postępowanie przeczy autorytetowi, z którego przemawia. Film każe oddzielić treść idei, wiarygodność osoby, która ją głosi, oraz cel, jaki chce osiągnąć.
Rozmowa o prawie i zemście nabiera innego znaczenia w finale. Warren i Mannix powołują się na wyrok przewidziany przez Rutha, ale wykonują go na Daisy w samym środku konfliktu, bez udziału zewnętrznego sądu. Fałszywy kat opisywał dystans, którego żaden z nich nie potrafi zachować. Jego gra wprowadza więc kryterium, które sam film wykorzystuje, by uczynić zakończenie niepokojącym.
Postać pokazuje też, jak wielką moc może mieć sposób mówienia. Precyzja i wyrafinowanie budzą wrażenie kompetencji, choć nie potwierdzają przedstawionej tożsamości. Mobray musi sprawić, by inni pomylili swobodę posługiwania się językiem fachowca z dowodem, że rzeczywiście pełni ten urząd. Jego maska działa, bo oferuje uporządkowane i pozornie uspokajające wyjaśnienie w sytuacji, którą wszyscy pragną zrozumieć.
Pete Hicox, banda i pokrewieństwo poza ekranem
Retrospekcja bandy Domergue pokazuje Pete’a biorącego udział w przygotowaniach do oszustwa. Sklep z galanterią został zajęty przed przybyciem Rutha, a historie jego gości były uzgodnione. Gdy widz poznaje tę przeszłość, może wrócić myślami do rozmowy kata i dostrzec w niej element wspólnego przedstawienia.
Nazwisko Hicox przywodzi na myśl Archiego Hicoxa, brytyjskiego porucznika granego przez Michaela Fassbendera w filmie Bękarty wojny. Nie trzeba opierać się wyłącznie na tym zbiegu nazwisk, by dostrzec ich pokrewieństwo: Tim Roth wspomniał o nim w wywiadzie dla CinemaBlend, przedstawiając Pete’a jako przodka Archiego. W tej samej wypowiedzi nie był pewien, ile dokładnie pokoleń ich dzieli, dlatego nie należy przypisywać tej relacji większej precyzji, niż wynika z jego słów.
To pokrewieństwo należy do informacji spoza fabuły Nienawistnej ósemki. Film nie przedstawia drzewa genealogicznego, a zrozumienie postaci Pete’a nie wymaga od widzów znajomości Archiego. Powiązanie obu Hicoxów poszerza sieć odniesień między filmami, ale samo w sobie nie wyjaśnia charakteru, decyzji ani losu żadnego z tych mężczyzn.
Wkład Tima Rotha w kino Tarantino przybiera tu szczególnie teatralną formę: aktor gra przestępcę, który wciela się w przekonującego urzędnika. Jego elegancki sposób mówienia pozwala kłamstwu znaleźć się w centrum uwagi, zanim zostanie zdemaskowane. Pete Hicox pokazuje, jak łatwo ludzie w pomieszczeniu mogą uznać za autorytet kogoś, kto biegle posługuje się ich językiem — nawet jeśli wykorzystuje tę umiejętność, by zniszczyć porządek, który rzekomo reprezentuje.
Wróć do przewodnika po Nienawistnej ósemce.
Zobacz wszystkie artykuły w Nienawistna ósemka: intryga i nieufność pod śniegiem
