Cliff czuje się swobodnie niemal w każdej sytuacji. Film sprawia, że ta pewność siebie budzi zarazem zaufanie i niepokój.
Kaskader, który pracuje także poza planem
Cliff Booth jest kaskaderem i przyjacielem Ricka Daltona, granego przez Brada Pitta w filmie Pewnego razu... w Hollywood. Gdy rozpoczyna się historia, jego codzienne obowiązki wykraczają poza pracę przed kamerą: prowadzi samochód, towarzyszy Rickowi, naprawia różne rzeczy i załatwia sprawy domowe. Ten szerszy zakres zadań pokazuje, że jego kariera nie opiera się wyłącznie na zleceniach kaskaderskich. Bliska relacja z aktorem zapewnia mu także ciągłość zatrudnienia.
Relacja z Rickiem Daltonem opiera się na różnicy temperamentów. Rick mówi wprost o strachu przed utratą swojej pozycji; Cliff zwykle odpowiada spokojem i praktycznym podejściem. Film nie sprowadza tego kontrastu do intelektualnej rywalizacji. Jeden potrzebuje, by go wysłuchano, a drugi wie, kiedy się odezwać, kiedy zażartować, a kiedy pozwolić, by zmartwienie samo przeminęło.
Ich przyjaźń ma jednak nierówną, materialną podstawę. Cliff może czuć bliskość z Rickiem, nie mając jego pieniędzy, domu ani uznania. To, że zdaje się akceptować tę sytuację, nie oznacza, że nie odczuwa jej skutków. Jest stale do dyspozycji w życiu drugiej osoby, a widz poznaje znaczną część jego tożsamości przez pryzmat tego, co dla niej robi.
Jego zawód wyjaśnia także stosunek do własnego ciała. Kaskader musi wiarygodnie odegrać daną czynność i mierzyć się z fizycznym ryzykiem, którego gwiazda nie zawsze podejmuje. Film wykorzystuje te umiejętności, by pokazać Clifffa jako człowieka, który naturalnie ocenia odległości, równowagę i przeszkody. Naprawa anteny na dachu pozwala zobaczyć go w działaniu bez inscenizowania typowej sceny akcji.
Spokój nie oznacza niewinności
Brad Pitt ogranicza gestykulację i pozwala, by postawa, spojrzenie oraz czas reakcji wyrażały wiele w scenach. Cliff potrafi się uśmiechać w sytuacjach, które wprawiłyby innych w zakłopotanie. Oszczędność sygnałów sprawia, że łatwo mu zaufać, bo zdaje się zachowywać kontrolę, ale zarazem utrudnia dostęp do jego myśli. Postać nie wyjaśnia bez przerwy, co czuje, ani nie przedstawia pełnej obrony swojego postępowania.
Podejrzenie związane ze śmiercią jego żony wprowadza istotną dozę niepewności. Montaż przedstawia fragmentaryczne informacje i pozostawia pytanie, które wpływa na jego zawodową reputację. Sympatia, jaką budzi Pitt, nie rozstrzyga tej kwestii moralnej. Widz musi zmierzyć się z postacią, która jest ujmująca, ale ma mroczny rozdział w swojej historii, zamiast otrzymać świadectwo dobroci, które usprawiedliwiałoby każdy jej późniejszy czyn.
Przemoc Clifffa nie pojawia się wyłącznie w odpowiedzi na skrajne zagrożenie. Walka z Bruce’em Lee i wizyta na ranczu Spahna pokazują, że potrafi zaostrzyć konflikt i wykorzystać swoją przewagę fizyczną. To różne sytuacje, ale obie nie pozwalają utożsamić jego spokoju z pacyfizmem. Cliff nie musi długo krzyczeć, by wyrządzić krzywdę.
Film wspomina o doświadczeniu wojskowym, które buduje aurę człowieka zawsze przygotowanego na wszystko. Nie uprawnia to jednak do uzupełniania jego filmowej biografii o wszystkie przygody opisane w późniejszej powieści. Postać z ekranu zachowuje celowo pozostawione luki. Aby zrozumieć jego zachowanie, wystarczy przyjrzeć się jego reakcjom i informacjom z przeszłości, które podsuwa sam montaż, bez przypisywania mu nieograniczonych umiejętności tylko dlatego, że jest weteranem.
Własne życie w cieniu gwiazdy
Sceny z Brandy pozwalają zobaczyć go poza rolą pomocnika Ricka. Karmienie suki, wydawanie jej poleceń i wspólne życie na niewielkiej przestrzeni tworzą rozpoznawalną codzienną rutynę. Nie są to jedynie przygotowania do późniejszej akcji. Wprowadzają do życia, które inaczej mogłoby wydawać się całkowicie zdefiniowane przez pracę i siłę fizyczną, troskę, dyscyplinę i bliskość.
Kino samochodowe, przy którym mieszka Cliff nadaje przestrzenny wymiar jego pozycji w Hollywood. Jest blisko filmowych obrazów, a zarazem daleko od wygód tych, którzy występują w roli głównych bohaterów. Ta fizyczna bliskość nie czyni z niego człowieka skazanego na porażkę: wciąż prowadzi samochód, pracuje i cieszy się drobnymi przyzwyczajeniami. Film zestawia warunki życia obu przyjaciół, nie wymagając, by w ten sam sposób wyrażali swoją sytuację.
Lojalność jest widoczną zaletą Clifffa, ale nie wyczerpuje jego osobowości. Może wspierać Ricka, a jednocześnie budzić niepokój w innych sytuacjach. Odczytywanie go wyłącznie jako bohaterskiego giermka usuwa sprzeczności, które nadają mu głębię. Uznanie go jedynie za zagrożenie pomija cierpliwość i uwagę, z jakimi towarzyszy komuś przechodzącemu trudny okres.
Postać działa właśnie dlatego, że te różne oblicza pozostają ze sobą splecione. Pitt nadaje Cliffowi swobodny urok, dzięki któremu jego towarzystwo wydaje się atrakcyjne, a jednocześnie historia wprowadza wystarczająco dużo zastrzeżeń, by uniemożliwić widzowi całkowicie bezkrytyczne utożsamienie się z nim. Jego pewność siebie przydaje się, gdy świat pogrąża się w chaosie, ale nie stanowi moralnego wyjaśnienia ani automatycznego usprawiedliwienia wszystkiego, co robi. Film pozostawia widza z tą mieszanką sympatii, sprawczości i przemocy.
Wróć do przewodnika po filmie Pewnego razu... w Hollywood.
Zobacz wszystkie artykuły w Pewnego razu… w Hollywood: postacie, miasto i kino
