Wizerunek Aldo może przywodzić na myśl western, ale to skojarzenie nie wynika z noszenia kapelusza Stetson. W jego stroju polowym widać miękką czapkę z daszkiem.
Widocznym dodatkiem jest czapka
W scenach polowych w filmie „Bękarty wojny” Aldo Raine nosi miękką czapkę z daszkiem, typu kaszkiet. To nie jest kapelusz z szerokim rondem i wyraźnie zaznaczoną główką, jaki zwykle przychodzi na myśl, gdy mowa o stetsonie w stylu westernowym. To rozróżnienie jest istotne, ponieważ analizę kostiumu należy zacząć od rozpoznania widocznego elementu garderoby, nie dopasowując jego formy do wcześniejszej interpretacji postaci.
Stetson to ponadto marka, a nie określenie, które można automatycznie stosować do każdego kapelusza kojarzącego się z kinem westernowym. Przypisanie danego egzemplarza konkretnemu producentowi wymaga dokumentacji. Film nie daje podstaw, by nazywać czapkę Aldo stetsonem, a komercyjna replika sprzedawana pod taką nazwą również nie dowodzi, że taki był oryginalny dodatek używany przez Brada Pitta.
Postać z pogranicza bez kowbojskiego kapelusza
Związek Aldo Raine’a z ikonografią westernu można budować za pomocą innych elementów: sposobu, w jaki się prezentuje, akcentu, przydomka Apache’a oraz połączenia broni, ubioru i gestów. To skojarzenie wynika z całości. Nie wymaga, by każdy element garderoby naśladował strój klasycznego kowboja.
Czapka nadaje sylwetce mniej ceremonialny charakter niż mundur galowy. Pasuje do ciepłego ubrania i nosi ślady zużycia, co współgra z wizerunkiem grupy działającej poza oficjalną przestrzenią wojskową. Tę funkcję wizualną można opisać bez przypisywania czapce osobistej historii, o której film nie opowiada.
Brak kapelusza z szerokim rondem wpływa też na to, jak widoczna jest twarz. Czapka przylega do głowy, dzięki czemu mimika i linia szczęki pozostają wyraźne. Nie tworzy takiego samego konturu jak kapelusz rewolwerowca. Pomylenie tych dodatków zaciera widoczną różnicę, która współtworzy kreację Pitta.
Strój zmienia się w zależności od sytuacji
Nie należy utożsamiać polowego wyglądu Aldo z jego wizerunkiem na premierze. Formalny strój z tamtego wieczoru należy do innej sytuacji i wiąże się z odgrywaniem odmiennej roli. Ten kontrast wyraźniej pokazuje, że postać może założyć odpowiedni strój, a mimo to mieć trudności z odegraniem roli społecznej, którą próbuje przyjąć.
Ta zmiana pozwala zastanowić się nad strojem i tożsamością postaci bez sprowadzania jej do jednego charakterystycznego przedmiotu. Czapka pomaga rozpoznać typowy wygląd bohatera, a strój galowy sygnalizuje funkcjonalną przemianę. Żaden z nich sam w sobie nie opowiada pełnej historii.
Odczytanie tej postaci przez pryzmat westernu jest trafne jako analiza połączenia różnych środków wyrazu, o ile zachowamy poprawny opis jej stroju. Aldo może przywodzić na myśl człowieka z pogranicza, mimo że nosi czapkę. Dopisywanie mu nieistniejącego stetsona nie wzmacnia tej interpretacji, lecz zastępuje konkretny wybór twórców filmu bardziej konwencjonalnym obrazem, który widz ma już w głowie.
Wróć do przewodnika po filmie „Bękarty wojny”.
Zobacz wszystkie artykuły w Bękarty wojny: język, kino i zemsta w okupowanej Francji
