Szukając muzyki z finału, często myli się trzy różne momenty. Piosenka Davida Hessa pojawia się podczas masakry, zanim przybywa Ruth; czytaniu listu Lincolna towarzyszy muzyka Morricone.
Piosenka Davida Hessa nie towarzyszy czytaniu listu
Now You’re All Alone to piosenka Davida Hessa z filmu The Last House on the Left z 1972 roku w reżyserii Wesa Cravena. Tarantino wykorzystuje ją w Nienawistnej ósemce podczas retrospekcji ukazującej, jak banda Domergue’a zajęła sklep pasmanteryjny. Utwór wiąże się ze śmiercią Charly’ego z rąk Gage’a. Nie jest to kompozycja smyczkowa towarzysząca końcowemu odczytaniu listu Lincolna i nie należy przypisywać jej Enniowi Morricone.
To rozróżnienie wynika z odmiennych funkcji obu scen. Retrospekcja odtwarza nieznaną wcześniej widzowi przemoc i pokazuje, jak przygotowano fałszywą gościnność. List zostaje odczytany, gdy tożsamości i sojusze są już ujawnione. Pomylenie muzyki zaciera różnicę między odkryciem dawnej zdrady a obserwowaniem tego, co pozostało po starciu.
Na oficjalnym albumie Now You’re All Alone figuruje z nazwiskiem Hessa. Pod koniec albumu znajdują się La lettera di Lincoln w wersji instrumentalnej i z dialogami oraz There Won’t Be Many Coming Home w wykonaniu Roya Orbisona. Sąsiedztwo tych utworów na płycie może sprzyjać skojarzeniom, ale nie sprawia, że wszystkie trzy stają się jednym utworem finałowym. Każdy z nich ma własnego autora, pochodzenie i miejsce w filmie.
Piosenka Hessa nawiązuje również do kina grozy, niezależnie od Morricone i filmu Coś. Jej pochodzenie poszerza mapę odniesień w filmie. Western sięga po utwór z innej opowieści o okrucieństwie i bezbronności, ale jego nowe użycie należy analizować w kontekście Charly’ego, a nie jako automatyczne odtworzenie znaczenia, jakie miał w filmie Cravena.
Charly i samotność, którą uwydatnia piosenka
W retrospekcji Charly jest częścią codziennego życia sklepu. Przybycie podróżnych początkowo wygląda na zwykłą sytuację związaną z pracą i gościnnością, zanim przerodzi się w masakrę. Gdy jego przetrwanie zależy od Gage’a, próby wyproszenia łaski nie zmieniają decyzji napastnika. Piosenka kieruje uwagę na tę dysproporcję: jedna osoba błaga, by pozwolono jej żyć, a druga traktuje jej śmierć jako konieczny element operacji.
Względna łagodność utworu kontrastuje z akcją. Nie zamienia sceny w przyjemną chwilę wytchnienia. Może uwydatnić bezbronność, którą wyłącznie agresywna muzyka zepchnęłaby na dalszy plan. Tytuł, bez potrzeby przytaczania tekstu piosenki, wskazuje na osamotnienie kogoś, kto stracił wszelką nadzieję na pomoc. Banda kontroluje to miejsce, a ofiara nie ma już nikogo, kto mógłby ją ochronić.
Efekt zależy również od tego, co w tym momencie opowieści wiemy o Gage’u. W pierwszej części sprawiał wrażenie małomównego człowieka, zajętego notatnikiem i rzekomym powrotem do rodziny. Retrospekcja zastępuje tę zasłonę konkretnym zachowaniem. Piosenka towarzyszy odkryciu okrucieństwa, które nie wymaga teatralnego wybuchu. Gage potrafi działać ze spokojem nie do pogodzenia z uspokajającą historią, którą opowiadał Ruth.
Tego wykorzystania istniejącej wcześniej muzyki nie trzeba objaśniać jako udokumentowanej wypowiedzi reżysera na temat psychiki Charly’ego. Sama relacja między brzmieniem a sceną pozwala na krytyczną interpretację. Warto zachować to rozróżnienie: można opisać efekt montażu, nie wymyślając wywiadu, w którym Tarantino miałby sformułować dokładnie taką samą interpretację.
Co słychać podczas czytania listu i w napisach końcowych
Podczas czytania listu słychać La lettera di Lincoln Morricone. Muzyka pozwala na emocjonalną zmianę po przemocy, ale nie sprawia, że list staje się prawdziwy ani nie rozgrzesza mężczyzn, którzy go słuchają. Widz wie, że Warren rozpoznał fałszywy dokument. Muzyka towarzyszy wspólnemu doświadczeniu czytania, a nie autentyczności prezydenckiego listu.
To rozróżnienie sprawia, że finałowe emocje są niejednoznaczne. Słowa mogą kreować obraz szacunku i wspólnoty, kontrastujący z wydarzeniami w sklepie pasmanteryjnym. Zarazem są wytworem kłamstwa, które miało pomóc przetrwać wśród rasistów. Utwór może podkreślać intymność chwili, nie rozwiązując tej sprzeczności. Emocje wywołane przez opowieść nie zawsze zależą od prawdziwości jej źródła, choć kłamstwo nadal pociąga za sobą konsekwencje.
Pojawienie się Roya Orbisona w napisach końcowych otwiera kolejny rejestr. There Won’t Be Many Coming Home zachowuje ton straty, który współbrzmi z rezultatem opowieści. Nie należy przenosić tego utworu wstecz na całą scenę czytania listu ani mylić go z piosenką Hessa. Film wykorzystuje kolejno kompozycję instrumentalną związaną z dokumentem oraz piosenkę towarzyszącą zamknięciu opowieści.
Partyturę i dobór muzyki do Nienawistnej ósemki najlepiej zrozumieć, zachowując rozróżnienie między tymi trzema momentami: Hessem przy Charlym, Morricone podczas czytania listu i Orbisonem w napisach końcowych. Dzięki temu łatwiej znaleźć poszukiwane nagranie, a przede wszystkim rozpoznać trzy sposoby, w jakie muzyka wiąże się z przemocą: skupiać się na ofierze, podtrzymywać wspólną fikcję i żegnać świat, z którego ocalało zaledwie kilka osób.
Wróć do przewodnika po Nienawistnej ósemce.
Zobacz wszystkie artykuły w Nienawistna ósemka: intryga i nieufność pod śniegiem
