Damon Herriman gra Charlesa Mansona w krótkiej scenie z wersji premierowej. Znaczenie tej postaci zależy mniej od tego, ile mówi, a bardziej od tego, dokąd przychodzi i co widz już o nim wie.
Gość, który pyta o kogoś, kto już tam nie mieszka
Charles Manson przyjeżdża na posesję przy Cielo Drive i pyta o Terry’ego Melchera. Dowiaduje się, że poprzedni lokator już tam nie mieszka. Sama sytuacja mogłaby towarzyszyć każdej zmianie najemców: ktoś zna adres, zjawia się na miejscu i odkrywa, że jego informacje są nieaktualne. Niepokój bierze się stąd, że wielu widzów rozpoznaje gościa i łączy tę wizytę z wydarzeniami z sierpnia 1969 roku, choć bohaterowie wciąż przeżywają zwyczajny dzień.
Melcher był producentem muzycznym i zajmował ten dom przed Sharon Tate i Romanem Polańskim. Ta informacja wyjaśnia dosłowny powód pytania, nie czyniąc z niego właściciela nieruchomości. Pozwala też zrozumieć, że Manson nie szuka fikcyjnej gwiazdy stworzonej na potrzeby filmu. Zmierza do konkretnego miejsca w świecie przemysłu rozrywkowego, który znał. Scena łączy wcześniejszą znajomość z domem, w którym toczy się już inne życie.
Rozmowa odbywa się przy wejściu na posesję i pozostaje oddzielona od jej prywatnych przestrzeni, do których gość próbuje dotrzeć. Brama, podjazd i odpowiadające mu osoby wyznaczają widoczną granicę. Manson nie ma dostępu do wnętrza ani nie jest witany z otwartymi ramionami. Jego wizyta pozostawia jednak ślad w tym miejscu: dom, który kojarzyliśmy z muzyką, przyjaźniami i radosnym ruchem, może odnaleźć także ktoś spoza tego świata.
Film umieszcza tę wizytę w części rozgrywającej się w lutym. Istnieją historyczne relacje o tym, że Manson pojawił się na posesji w marcu 1969 roku, ale tych dwóch porządków nie należy łączyć, jakby każda data w opowieści była zapisem dokumentalnym. Tarantino wykorzystuje rozpoznawalny epizod w ramach własnej chronologii. Scena zachowuje pytanie o Melchera i poczucie udaremnionego dostępu, a jej miejsce w filmie służy potrzebom fikcji.
Zagrożenie bierze się z rozpoznania, a nie z przemowy
Herriman ma niewiele czasu, by zbudować obecność tej postaci. Jego wygląd, sposób obserwowania i niezręczność spotkania wystarczą, by odróżnić go od przyjaznego gościa. Nie musi objaśniać przestępczych zamiarów ani opowiadać o swojej przeszłości. Ta oszczędność pozostawia widza w sytuacji nierówności: osoba znająca historię nadaje scenie znaczenie, którym ludzie obecni na miejscu nie muszą w tej chwili dysponować.
Ten zabieg działa inaczej w zależności od wiedzy widza. Dla kogoś, kto rozpoznaje Mansona, wizyta staje się wtargnięciem przyszłości w beztroską teraźniejszość. Dla kogoś, kto go nie rozpoznaje, pozostaje zagadkowym incydentem, który nabierze znaczenia później. Film dopuszcza oba doświadczenia, nie zatrzymując się, by zamienić tę postać w biograficzne dossier. Krótka scena skupia uwagę na mieszkańcach domu, zamiast od razu oddawać gościowi centralne miejsce w opowieści.
Film nie pokazuje tu również, jak Manson zjednuje sobie zwolenników ani nie rekonstruuje przygotowań do zbrodni. Wyciąganie z tej rozmowy wniosków o całym ciągu przyczyn i skutków byłoby przesadą. Pytanie o Terry’ego łączy osobę z miejscem, ale samo w sobie nie wyjaśnia wszystkich późniejszych decyzji. Montaż zachowuje dystans między wiedzą historyczną widzów a wydarzeniami rzeczywiście przedstawionymi na ekranie. Dzięki temu zagrożenie jest wyczuwalne, choć nie zajmuje każdej minuty opowieści.
Wizyta Cliffa na ranczu Spahna buduje niepokój w inny sposób. Poznajemy tam zwolenników Mansona, ich codzienną organizację i presję, jaką wywierają na obcego. Manson nie musi być fizycznie obecny, by grupa wydawała się groźna. Te dwie sekwencje się uzupełniają: jedna na krótko stawia przywódcę przed domem, druga pokazuje środowisko zdolne funkcjonować pod władzą kogoś, kto pozostaje poza kadrem.
Mała rola, która nie czyni z przestępcy głównego bohatera
Długość tej roli określa, z jakim rodzajem filmu mamy do czynienia. „Pewnego razu... w Hollywood” poświęca wiele czasu dniu pracy, podróży samochodem czy wizycie w kinie. Na tle tej obfitości codziennych chwil Manson pojawia się tylko na krótko. Można to odczytać jako celowy rozkład uwagi: życie Sharon oraz doświadczenia Ricka i Cliffa nie zostają sprowadzone do długiego wstępu do biografii przestępcy.
Nie oznacza to, że jego wpływ znika. W finale pojawiają się zwolennicy działający w jego imieniu, a znajomość ich nazwisk zwiększa napięcie. Film może jednak ukazać zagrożenie, nie skupiając się zanadto na jego głównym sprawcy. W zakończeniu i jego historycznym odejściu od faktówdecydujące działania przechodzą na tych, którzy atakują, i tych, którzy odpowiadają na atak. Wcześniejsza krótka wizyta stanowi łącznik, a nie obietnicę głównej roli, którą opowieść musiałaby spełnić.
Herriman zagrał Mansona także w serialu „Mindhunter”, w niezależnej produkcji przedstawiającej inny etap jego życia i opierającej się na innej konstrukcji dramatycznej. Ten sam aktor nie sprawia, że oba występy należą do jednej ciągłości fabularnej. W filmie Tarantino liczy się konkretna funkcja tej wizyty: mężczyzna przychodzi, by zapytać o kogoś nieobecnego, i sprawia, że widz inaczej patrzy na zamieszkany dom. Niepokój pozostaje po jego wyjściu właśnie dlatego, że codzienne życie toczy się dalej, gdy już go nie ma.
Wróć do przewodnika po filmie „Pewnego razu... w Hollywood”.
Zobacz wszystkie artykuły w Pewnego razu… w Hollywood: postacie, miasto i kino
