Pewnego razu… w Hollywood łączy radiowy pop z bardziej gęstym rockiem. Dzięki temu kontrastowi to samo miasto przechodzi od pełnego światła ruchu ulicznego do nocy, w której dźwięki ważą więcej.
Muzyczne miasto nie należy do jednego gatunku
Ścieżka dźwiękowa filmu Pewnego razu… w Hollywood łączy nagrania z lat sześćdziesiątych reprezentujące różne style. Data wydania nie sprawia automatycznie, że utwór staje się rockiem psychodelicznym, a brzmienie gitary nie wystarcza, by zaklasyfikować go jako rock garażowy. Film tworzy zróżnicowaną ramówkę, przypominającą doświadczenie słuchania radia, w którym współistnieją różne repertuary i publiczności.
Hush w wersji Deep Purple oraz You Keep Me Hangin’ On w wykonaniu Vanilla Fudge pozwalają przyjrzeć się bardziej intensywnej stronie pejzażu dźwiękowego. Obie wersje mają własną tożsamość i nie należy ich mylić z nagraniami autorów ani wcześniejszych wykonawców tych utworów. Aranżacja zmienia relację ze znaną kompozycją, którą można rozpoznać w innym kontekście.
Gęste brzmienie organów, uporczywy rytm i wyrazisty wokal mogą przywodzić na myśl rock psychodeliczny lub rodzący się hard rock. Historycznie te kategorie się przenikają, ale nie są jedną i tą samą etykietą. Analiza jest trafniejsza, gdy opisuje, co wyróżnia nagranie i jak działa ono w danej scenie, zamiast nazywać psychodelicznym cały repertuar z 1969 roku.
Vanilla Fudge i przemiana punktu kulminacyjnego
You Keep Me Hangin’ On nabiera kluczowego znaczenia w końcowym akcie przemocy. Wersja Vanilla Fudge rozciąga utwór znany także z zupełnie odmiennego wykonania The Supremes i nasyca go napięciem. Tarantino wybiera właśnie tę wersję, a nie abstrakcyjną melodię, która wywołałaby ten sam efekt w wykonaniu dowolnego artysty.
Muzyka towarzyszy sytuacji, w której percepcja Cliffa jest zaburzona, a widz dostrzega zagrożenie, które on odbiera w szczególny sposób. Nie należy wnioskować, że każdy element brzmienia dosłownie odzwierciedla to, co bohater słyszy pod wpływem substancji. Film może łączyć jego doświadczenie, obiektywny przebieg wydarzeń i układ muzyczny przeznaczony dla widza.
Intensywność utworu nie oznacza też po prostu radości. Powtarzalność i kontrasty mogą budować niepokój, natarczywość i poczucie utraty kontroli. Przemoc nie musi być przeciwieństwem niewinnej powierzchowności, jak w innych przykładach z filmów Tarantino. Tutaj muzyka może potęgować napięcie sceny, która już wymknęła się codziennej normalności.
Wiedza widza o historii dodaje kolejną warstwę. Film umieszcza wydarzenia blisko prawdziwej tragedii, ale zakończenie podąża drogą alternatywnej fikcji. Piosenka uczestniczy w tej zmianie kierunku, lecz sama nie wyjaśnia jej znaczenia. Efekt zależy od nagromadzonego oczekiwania oraz różnicy między tym, czego się obawiamy, a tym, co ostatecznie się wydarza.
Wybór długiej wersji, pełnej kontrastów, daje montażowi przestrzeń na oczekiwanie i rozładowanie napięcia. Związek muzyki z obrazem nie wymaga, by każda zmiana muzyczna pokrywała się z ciosem. Scena może opierać się na utrzymującym się napięciu, dzięki któremu niektóre działania stają się na jego tle bardziej gwałtowne.
Radiowe przejażdżki zachowują inną energię
Podczas przejazdów przez Los Angeles wiele piosenek wnosi odmienną lekkość. Samochód, reklamy i głos prezentera pozwalają uczestniczyć w dniu, który nie od razu zmierza ku zbrodni. Ścieżka dźwiękowa filmu Pewnego razu… w Hollywood robi miejsce dla tej zwyczajnej codzienności, zanim widz sprowadzi ją do losu historycznych postaci.
Kontrast między przejażdżkami a punktem kulminacyjnym nie wymaga wyraźnego podziału na niewinny pop i mrocznego rocka. W jednej epoce mieszczą się oba te rejestry oraz wiele odcieni pośrednich. Film może przechodzić od jednego do drugiego, by zmieniać uwagę widza, ale nie oznacza to, że gatunek muzyczny jest przyczyną zagrożenia ani moralnym odbiciem słuchających go osób. Relacje między piosenkami a czynami są bardziej złożone.
Radio nadaje psychodelii i rockowi wymiar zbiorowy. Utwory nie zawsze są prywatnym wyborem Cliffa czy Ricka. Mogą być częścią programu, którego słuchają obaj i który dociera do całego miasta. To źródło dźwięku nie pozwala przypisywać każdemu bohaterowi osobistej listy upodobań na podstawie wszystkiego, co rozbrzmiewa podczas jazdy.
Dobór nagrań z epoki nie jest też równoznaczny z wyczerpującą rekonstrukcją tego, co konkretna stacja nadała w określonej godzinie. Film układa materiał tak, by stworzyć wrażenie minionej epoki. Archiwalne nagrania radiowe dodają faktury i wiarygodności, podczas gdy montaż decyduje o czasie trwania, bliskości i relacji z obrazem. Wrażenie codziennej ciągłości jest filmową konstrukcją.
Gęstsze brzmienie rocka w Pewnego razu… w Hollywood ma znaczenie, ponieważ pojawia się w zróżnicowanym świecie dźwięków. Vanilla Fudge nie reprezentuje całej dekady ani całej muzyki w filmie; oferuje konkretną formę napięcia w konkretnym momencie. Słuchana obok lekkich utworów towarzyszących innym przejażdżkom pozwala dostrzec, jak miasto zmienia się w ciągu nocy, nie sprowadzając piosenek do uniwersalnego wyjaśnienia historii, którą film postanawia opowiedzieć na nowo.
Wróć do przewodnika po filmie Pewnego razu… w Hollywood.
Zobacz wszystkie artykuły w Pewnego razu… w Hollywood: postacie, miasto i kino
