Film, który B.B. wybiera do oglądania przed snem, to Shogun Assassin. Jego obecność pozwala zobaczyć, jak dziewczynka włącza do codziennego życia przemocowe wyobrażenia dorosłych, którzy ją otaczają.
Czym jest Shogun Assassin i gdzie pojawia się w filmie
Shogun Assassin pojawia się pod koniec filmu Kill Bill: Vol. 2, kiedy B.B. spędza z Beatrix chwilę pozornie zwyczajnego, domowego życia. Dziewczynka zna ten film i proponuje go jako element wieczornej rutyny przed snem. Scena nie traktuje tytułu wyłącznie jako dekoracji: to, co słychać, oraz uwaga obu widzek współtworzą znaczenie tego spotkania.
Przywołany film to anglojęzyczny montaż z 1980 roku, złożony z dwóch pierwszych filmowych części serii Lone Wolf and Cub. Criterion wskazuje to pochodzenie w swoim wydaniu serii. Dlatego nie należy traktować Shogun Assassin jako oryginalnej nazwy całej japońskiej serii ani jako dzieła nakręconego od zera pod tym tytułem.
Opowieść przedstawia wojownika i jego syna w świecie prześladowań i przemocy. Ta relacja stanowi najbardziej bezpośrednie nawiązanie do sceny z Kill Bill. Dzięki temu film o rodzinnej trosce i śmierci pojawia się w innym, którego priorytety na nowo układają się wokół córki.
Fakt, że jest to montaż, pasuje także do kultury filmowej obecnej w Kill Bill: dzieła krążą w różnych wersjach, dubbingach i formach wyświetlania, które zmieniają sposób ich poznawania. W tym przypadku wystarczy ustalić, co ogląda B.B. Pełna historia mangi i wszystkich jej adaptacji to temat na inną opowieść.
Dziecięca rutyna w świecie przemocy
Naturalność, z jaką B.B. prosi o ten film, mówi więcej niż słowne wyjaśnienie jej wychowania. Dla niej takie wyobrażenia nie są czymś wyjątkowym ani nowym. Stanowią część codziennej aktywności dzielonej z dorosłymi. Kontrast między wiekiem dziewczynki a przemocą ukazaną w filmie wywołuje dyskomfort, którego scena nie musi podkreślać komentarzami z zewnątrz.
Ta chwila nie pozwala też przewidzieć przyszłości B.B. na podstawie jednego wyboru rozrywki. Film pokazuje praktykę tej rodziny i wykorzystuje ją w celach dramaturgicznych. Nie dowodzi, że dziewczynka zostanie zabójczynią, ani nie ustanawia ogólnej zasady dotyczącej wpływu filmów na nieletnich. Interpretacja powinna ograniczać się do relacji przedstawionych w opowieści.
Obecność Beatrix zmienia znaczenie tej rutyny. Dla B.B. może to być zwyczajny wieczór; dla jej matki — wejście w bliskość, której przez lata nie mogła z nią dzielić. Wspólne oglądanie filmu pozwala nawiązać kontakt bez konieczności natychmiastowego wyjaśniania całej historii. Milczenie przed ekranem tworzy wspólną chwilę, zanim dorośli ponownie zmierzą się ze swoim konfliktem.
Fikcja w fikcji jednocześnie chroni i odsłania. Daje matce i córce coś, na co mogą patrzeć razem, dzięki czemu nie muszą nieustannie mierzyć się z intensywnością ponownego spotkania. Jednak treść filmu przypomina o brutalnym świecie, z którego pochodzą dorośli. Domowe schronienie skrywa obrazy podobne do tych, które Beatrix chciała zostawić za sobą.
Bill zostaje powiązany z tą normalnością przez otoczenie, które stworzył dla swojej córki. Scena nie musi pokazywać formalnej lekcji przemocy, by poruszyć kwestię przekazywania pewnych wyobrażeń. Wybierane opowieści, uznawane za normalne zachowania i wspólne zabawy stają się codziennymi sposobami uczenia się.
Rodzinne podobieństwo i różnice
Skojarzenie z wojowniczym ojcem z filmu Shogun Assassin nie czyni Billa jego moralnym odpowiednikiem. Podobieństwo obrazu niebezpiecznego dorosłego w towarzystwie dziecka nie oznacza, że okoliczności, decyzje ani krzywdy dotyczące obu postaci są takie same. Paralela najlepiej działa wtedy, gdy pozwala porównywać relacje, a nie służy automatycznemu rozgrzeszeniu którejkolwiek z postaci.
Można też spojrzeć na tę scenę z perspektywy Beatrix. Przeszła przez historię pełną przemocy i teraz musi znaleźć sposób, by być z córką. Film oglądany w tej scenie pokazuje, że troska i zdolność zabijania mogą współistnieć w tych samych wyobrażeniach. To współistnienie utrudnia wyraźne oddzielenie świata domowego od świata akcji.
Dziecięcy głos w przywołanym filmie wnosi jeszcze inną perspektywę. O przemocy można opowiadać lub ją rozumieć z punktu widzenia kogoś, kto wciąż jest zależny od dorosłego. W Kill Bill, B.B. niekoniecznie zna wszystkie informacje, które widz ma na temat jej rodziców. Ta różnica w wiedzy sprawia, że jej spojrzenie nie jest pełną oceną tego, co się wydarzyło.
Siła tej sceny wynika z drobnej czynności: kładzenia się spać przy filmie. Nie rozstrzyga ona sporu dorosłych ani nie czyni zamiłowania do kina wyczerpującym wyjaśnieniem wychowania. Pokazuje relację, która zaczyna istnieć na naszych oczach, i pozwala, by obrazy wybrane dla towarzystwa ujawniły ważne pytanie: jaka część świata rodziców B.B. pozostanie częścią jej życia?
Wróć do przewodnika po Kill Bill.
Zobacz wszystkie artykuły w Kill Bill: historia zemsty opowiedziana w dwóch tomach
