Kodeks Beatrix wobec Nikki: rozejm i odpowiedzialność

Kodeks Beatrix wobec dzieci zostaje wystawiony na próbę, gdy Nikki wraca do domu podczas jej walki z Vernitą Green. Obie kobiety przerywają starcie, chowają to, co trzymają w rękach, i zmieniają ton, by z nią porozmawiać. Pojawienie się dziewczynki przerywa przemoc, która dotąd wydawała się nie dopuszczać negocjacji.

Beatrix zgadza się nie zabijać Vernity na oczach jej córki. To ograniczenie dotyczy chwili i okoliczności odwetu; nie oznacza wybaczenia dawnej towarzyszce udziału w ataku, którego Beatrix padła ofiarą. Późniejsza rozmowa zmusza do rozróżnienia tych dwóch kwestii.

Porozumienie nie chroni jednak Nikki przed konsekwencjami. Gdy Vernita strzela, a Beatrix odpowiada, dziewczynka zastaje martwą matkę. Słowa, które słyszy od ocalałej, przyznają, że może kiedyś zażądać własnej zemsty. Scena ukazuje więc jasno określoną granicę moralną, stratę, której ta granica nie zapobiega, oraz odpowiedzialność, której Beatrix nie może sama z siebie zdjąć.

Pojawienie się Nikki natychmiast zmienia zachowanie dorosłych kobiet. Zagrożenie, jakie każda z nich stanowi dla drugiej, nadal istnieje, ale obie rozumieją, że dziewczynka nie powinna być świadkiem walki. Przerwa pozwala zobaczyć, co są gotowe powstrzymać i co chcą zachować bez zmian, gdy znów zostaną same.

Rozejm chroni obecność jednej osoby, ale nie odwołuje odwetu

Dla Vernity Green, macierzyństwo jest częścią argumentacji, za pomocą której próbuje uzyskać łaskę. Beatrix również chce oszczędzić Nikki, ale nie zgadza się, by ten warunek wymazał to, co się wydarzyło. Obie uznają znaczenie córki, lecz dochodzą do różnych wniosków co do tego, co powinno się dla niej zmienić.

Dialog zachowany w transkrypcji ze Springfield precyzuje zakres obietnicy: Beatrix zobowiązuje się nie zabijać Vernity na oczach dziewczynki. Nie rezygnuje z tego, by dopaść ją później. Ta różnica ma kluczowe znaczenie, ponieważ porozumienie dotyczące okoliczności starcia może współistnieć z zamiarem doprowadzenia go do końca.

Gdy Vernita przywołuje możliwość, że mogłyby puścić sprawę w niepamięć, Beatrix przypomina, że symetryczne wyrównanie strat oznaczałoby również skrzywdzenie rodziny przeciwniczki. Nie postępuje zgodnie z tą możliwością. Ta wzmianka pozwala dostrzec, że jej zemsta wymierzona jest w konkretną osobę odpowiedzialną za krzywdę, choć cierpienie tej osoby nieuchronnie dotknie także innych.

Prośba o wybaczenie również nie zostaje przyjęta. Beatrix uważa, że późniejsze życie Vernity nie zmienia jej udziału w poprzednim ataku. Takie stanowisko wyjaśnia jej postępowanie w tej scenie, ale nie zobowiązuje widza do uznania go za sprawiedliwe rozwiązanie. Film wyraźnie pokazuje różnicę między zrozumieniem czyichś motywów a zaakceptowaniem wszystkiego, co ktoś dla nich robi.

Ostrzeżenie skierowane do Nikki i granice zadośćuczynienia

Finał walki Beatrix z Vernitą kończy rozejm: Vernita strzela, a Beatrix ją zabija. Nikki zastaje skutek tych wydarzeń. Przemoc dotyka już dziewczynkę poprzez stratę, choć deklarowanym celem było niedopuszczenie do tego, by była świadkiem starcia.

Beatrix wyraża żal, że zrobiła to na oczach Nikki, twierdzi, że jej matka miała dług do spłacenia, i przyznaje, że dziewczynka może zechcieć pomścić ją, gdy dorośnie. Trudno pogodzić te stwierdzenia. Pierwsze uznaje wyrządzoną krzywdę; drugie broni działania, które ją spowodowało; ostatnie dopuszcza myśl, że taka obrona nie wystarczy komuś, kto właśnie stracił matkę.

Sheila López-Pérez w swoim artykule opublikowanym w czasopiśmie Ética y Cine Journal, łączy to ostrzeżenie z możliwością, że odwet stanie się nową krzywdą i wywoła kolejne żądanie zadośćuczynienia. W odniesieniu do Nikki ta interpretacja pokazuje, że zemsta nie musi się skończyć, gdy osoba, która ją rozpoczęła, uzna swój cel za osiągnięty.

Słowa o przyszłości Nikki nie nakładają na dziewczynkę żadnego obowiązku. Beatrix przedstawia możliwość uzależnioną od tego, co Nikki poczuje, gdy dorośnie. Nie obiecuje jej wychowywać, chronić ani włączać do swojego życia. Scena pozostawia miejsce na jej przyszłą reakcję, nie zdradzając, jaką decyzję podejmie.

Kodeks Beatrix Kiddo ma zatem ograniczony zakres. Beatrix może zdecydować, w kogo wymierzy atak i w jakich okolicznościach zamierza go przeprowadzić, ale nie kontroluje doświadczeń osób, które znajdą się w pobliżu. Nikki nie musi być celem, by ponieść nieodwracalne konsekwencje. Etyczny problem tego epizodu polega właśnie na rozdźwięku między intencją a tym, co po sobie pozostawia.

Propozycja kawy wprowadza domową uprzejmość między dwiema kobietami, które przed chwilą walczyły. Vernita pamięta, jak Beatrix pije kawę, a ta wiedza pozwala dostrzec, że łączyła je wcześniej bliska znajomość. Przez kilka chwil wykonują typowe dla wizyty czynności, rozmawiając jednocześnie o nierozliczonych krzywdach.

Ten codzienny ton komplikuje interpretację porozumienia. Rozmowa może przywrócić dawne maniery, choć zagrożenie wcale nie zniknęło. Zainteresowanie czyimiś upodobaniami nie dowodzi też, że doszło do pojednania. W tym epizodzie drobne nawyki pozwalają ukazać jednocześnie dawną bliskość i obecną wrogość.

Dom dodatkowo uwypukla nierówność między rozmówczyniami. Vernitę otaczają ślady życia, które próbuje ocalić; Beatrix wkracza w nie z poczuciem straty, której wciąż doświadcza. Dla jednej kobiety ten sam pokój mieści rodzinę, którą ma, a dla drugiej stanowi bolesny punkt odniesienia. Ta różnica pomaga zrozumieć, dlaczego prośba o litość nie spotyka się ze wspólną odpowiedzią.

Zobacz wszystkie artykuły w Kill Bill: historia zemsty opowiedziana w dwóch tomach