Hollywood miało sprawiać wrażenie miasta zamieszkanego, zdolnego pomieścić ruch uliczny, pracę i rozrywkę. To wymaganie sprawiło, że jego rekonstrukcja była czymś znacznie bardziej złożonym niż odtworzenie fasad.
Barbara Ling była scenografką filmu „Pewnego razu... w Hollywood”. Wraz z dekoratorką wnętrz Nancy Haigh otrzymała za ten film Oscara za scenografię w 2020 roku. Nagroda wyróżnia dwie uzupełniające się role: wymyślenie i zorganizowanie przestrzeni opowieści oraz nadanie jej materialnego kształtu za pomocą dekoracji i przedmiotów. Przedstawianie tej pracy jako rekonstrukcji wykonanej przez jedną osobę pomijałoby istotną część procesu.
Akcja filmu rozgrywa się głównie w Los Angeles w 1969 roku. Ling i jej zespół pracowali nad współczesnym miastem, w którym zachowały się niektóre miejsca, a wiele innych uległo zmianom. Trudność polegała na tym, by połączyć istniejące budynki, wizualne renowacje i odtworzone przestrzenie w jedno miejskie doświadczenie. Widz powinien móc przenieść się z drogi do restauracji lub domu, nie mając wrażenia, że każdy fragment pochodzi z innego filmu.
Miasto w ruchu, nie nieruchoma wystawa
Hollywood Boulevard ukazano jako ulicę, po której bohaterowie jeżdżą samochodami, spacerują i podejmują decyzje. Ta dynamika stawia przed scenografią dodatkowe wymagania. Tło, które sprawdza się z jednego, nieruchomego punktu, może ujawnić szyldy z innej epoki, gdy kamera zmieni położenie. Fasady, plakaty i witryny muszą odpowiadać konkretnym trasom. Rekonstrukcja historyczna ma wymiar przestrzenny, którego nie da się oddać samymi zdjęciami referencyjnymi.
W wywiadzie dla Awards Daily Ling wyjaśniła, że współczesne budowy i wyburzenia utrudniały odtworzenie ówczesnego miejskiego krajobrazu. Ta informacja pomaga zrozumieć charakter pracy: nie wystarczyło znaleźć stare miejsce i nakręcić tam filmu. Trzeba było zbadać, co przetrwało, co należało zmienić, a którą część miasta można było odtworzyć jedynie dzięki szerzej zakrojonej ingerencji. Badania nieustannie zderzały się z materialnymi realiami teraźniejszości.
Kina odgrywają szczególnie ważną rolę. Ich neony reklamują repertuar i zmieniają filmy w publiczne wydarzenia. Dla Sharon wejście do sali, w której wyświetlany jest film z jej udziałem, łączy zawodowy wizerunek z osobistym doświadczeniem. Dla widza budynek osadza to doświadczenie w konkretnej kulturze kinowej. Miasto pokazuje kino jako pracę, biznes i sposób na spędzenie popołudnia.
Są też szyldy i lokale, które pojawiają się podczas krótkich przejazdów. Ich krótki czas ekranowy nie czyni ich nieistotnymi: pomagają budować ciągłość między dłuższymi scenami. Miejska trasa potrzebuje znaków, które sygnalizują, że życie toczy się również poza miejscami, w których zatrzymuje się akcja. Przewodnik po filmie „Pewnego razu... w Hollywood” pozwala prześledzić, jak te przejazdy łączą bohaterów, którzy rzadko mają taką samą znajomość miasta.
Rick, Cliff i Sharon żyją w różnych światach
Dom Ricka Daltona wyraża jego szczególną relację z sukcesem. Zapewnia wygodę i przypomina o karierze, którą Rick boi się utracić. Pozwala wyobrazić sobie materialną stabilizację, kontrastującą z jego zawodową niepewnością. Przedmioty związane z jego publicznym wizerunkiem nie muszą automatycznie świadczyć o próżności: mogą też być dowodem ciągłości dla kogoś, kto potrzebuje się przekonać, że wciąż należy do branży.
Cliff mieszka w znacznie skromniejszym miejscu. Różnica między tymi przestrzeniami uwidacznia nierówność, której przyjaźń nie zaciera. Rick ma dom związany ze swoją pozycją społeczną; Cliff prowadzi życie, dysponując skromniejszymi środkami i niepewną sytuacją zawodową. Dzięki scenografii można zrozumieć tę różnicę bez szczegółowego wyliczania ich dochodów. Informacje przekazują już sama skala, lokalizacja i sposób wykorzystania przedmiotów.
Otoczenie Sharon ma inną energię: to życie, które zdaje się zmierzać ku nowym możliwościom. Bliskość geograficzna z Rickiem nie oznacza, że ich sytuacje są równoważne. Sąsiedzi mogą żyć w tym samym osiedlowym krajobrazie, będąc na przeciwnych etapach kariery. Film wykorzystuje tę bliskość, by zestawić ich oczekiwania, a przestrzenie pomagają to podkreślić, nie sprowadzając bohaterów do zbyt prostych ilustracji triumfu czy upadku.
Spahn Ranch radykalnie zmienia sposób postrzegania świata. Jego zabudowania, związane z widowiskowym obrazem Dzikiego Zachodu, ukazano jako miejsce niepokojącej wspólnoty. To, co mogło niegdyś służyć za plan filmowy, jest teraz siedzibą społeczności, której zasad Cliff nie zna. Scenografia zachowuje materialny charakter tego miejsca, a jego obecne wykorzystanie zmienia jego znaczenie. Przemysłowa przeszłość kina wciąż jest obecna, ale nie daje już poczucia swojskości ani bezpieczeństwa.
Badania historyczne a potrzeby fikcji
Ling pracowała wcześniej przy filmach odtwarzających minione epoki, między innymi przy „The Doors”. To doświadczenie nie sprawia jednak, że oba obrazy Los Angeles są wymienne. Każda opowieść wybiera inne obszary, aktywności i szczegóły. Los Angeles w „Pewnego razu... w Hollywood” musi odpowiadać kulturowym wspomnieniom widza i doświadczeniom konkretnych bohaterów. Wierność źródłom sama w sobie nie przesądza o dramatycznej funkcji przestrzeni.
Zdjęcia do filmu „Pewnego razu... w Hollywood” nadają tym przestrzeniom nowy kształt za pomocą światła, obiektywów i kadrowania. Odrestaurowana fasada może zostać oświetlona ciepłym światłem, które przywołuje przyjemne wspomnienie, albo stać się częścią bardziej niepokojącej trasy. Projekt Ling i dekoracje Haigh stanowią materialną podstawę tych decyzji. Ich wkład widać w mieście, w którym historia kina zdaje się przedłużać na ulicach, podczas gdy różni ludzie wciąż próbują znaleźć w nim dla siebie miejsce.
Więcej informacji: ekipa filmowa Tarantino.
Zobacz wszystkie artykuły w Ekipa techniczna Tarantina i praca poszczególnych specjalistów
