Brad Pitt wnosi do filmów Tarantino rozpoznawalną ekranową obecność, która pozwala mu wiarygodnie łączyć autorytet, humor i niejednoznaczny spokój. Aldo Raine i Cliff Booth wykorzystują te cechy na różne sposoby: jeden kieruje grupą, drugi pracuje w cieniu innego mężczyzny.
Oddzielić reżyserię od autorstwa scenariusza
Związek Brada Pitta ze scenariuszami Tarantino obejmuje Floyda, jego postać z filmu „Prawdziwy romans”. Film wyreżyserował jednak Tony Scott. To rozróżnienie pozwala uniknąć uznawania każdej roli w filmie na podstawie scenariusza Tarantino za współpracę pod jego reżyserskim kierownictwem. Związek istnieje, ale wynika z innego rodzaju pracy niż ta, którą później podjęli przy „Bękartach wojny”.
W filmie z 2009 roku Pitt gra porucznika Aldo Raine’a, dowódcę grupy amerykańskich żołnierzy. Dziesięć lat później wciela się w Cliffa Bootha, kaskadera i współpracownika Ricka Daltona, w filmie „Pewnego razu... w Hollywood”. To dwie postacie mające doświadczenie z przemocą, choć ich zajęcia, cele i codzienne relacje nie są takie same.
Za rolę Cliffa Bootha Pitt zdobył Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego podczas ceremonii w 2020 roku. Był to jego pierwszy Oscar za rolę aktorską; warto doprecyzować, że wcześniej otrzymał już nagrodę dla najlepszego filmu jako producent „Zniewolonego”. Uznanie Hollywood dotyczy więc konkretnej kategorii i etapu jego kariery.
Status gwiazdy ma znaczenie w obu rolach. Zanim widz pozna postać, może kojarzyć Pitta z atrakcyjnością, pewnością siebie lub sprawnością fizyczną. Tarantino może wykorzystać te oczekiwania, potwierdzić je, wyolbrzymić albo sprawić, że staną się niepokojące. Rola musi działać zarówno na widza rozpoznającego publiczny wizerunek aktora, jak i na tego, który po prostu śledzi historię.
Aldo Raine: autorytet w grupie i komizm przebrania
W filmie „Bękartach wojnyAldo reprezentuje bezpośredni styl przywództwa. Jego sposób mówienia wyznacza cele i wyraża pewność siebie, która nie opiera się na dyplomatycznych subtelnościach. Pitt wykorzystuje wyrazisty głos i postawę, dzięki czemu postać wyróżnia się w licznej obsadzie. Jego wyrazista obecność pomaga uporządkować relacje w grupie, nie czyniąc go jedynym centrum filmu.
W roli Alda Raine’a determinacja idzie w parze z wyraźnym komizmem. Pewność siebie może pozostać niezachwiana nawet wtedy, gdy okoliczności wymagają umiejętności, której postać nie posiada. Kontrast między tym, za kogo Aldo chce uchodzić, a tym, co rzeczywiście udaje mu się osiągnąć, odsłania sztuczność przebrania. Pitt pozostaje wierny przekonaniom postaci, zamiast objaśniać żart widzom.
Film czerpie więc humor z różnicy w umiejętnościach. Aldo potrafi być skuteczny w pewnych sytuacjach, a w innych nieporadny, przy czym żadna z tych cech nie przekreśla drugiej. Aktor musi zachować spójność postaci mimo tej zmienności. Gdyby komizm całkowicie wymazał jej zdolność do przemocy, zmieniłoby to również napięcie w późniejszych scenach.
Przywództwo wiąże się też ze szczególną relacją z towarzyszami. Aldo nie musi odsłaniać swojej prywatności, by grupa uznawała jego pozycję. Jego polecenia i reakcje budują praktyczny autorytet. Rola skupia się na wyrazistych cechach, bo opowieść nie zatrzymuje się, by przedstawić pełną biografię postaci: Aldo musi móc wkroczyć do akcji, pokierować sytuacją i pozostawić po sobie wyraźne wrażenie.
Cliff Booth: praca u boku gwiazdy
W filmie „Pewnego razu... w HollywoodCliff zajmuje pozornie drugoplanową pozycję wobec Ricka Daltona. Prowadzi samochód, naprawia różne rzeczy i towarzyszy Rickowi, a także jest jego dublerem kaskaderskim. Pitt gra człowieka, którego codzienna przydatność kontrastuje z zawodowym niepokojem jego pracodawcy i przyjaciela. Spokój nie oznacza tu wydawania poleceń grupie, lecz sposób na radzenie sobie z obowiązkami i spotkaniami.
Postać Cliffa Bootha wymaga zwrócenia uwagi na drobne czynności. Przygotowywanie jedzenia, opieka nad psem czy przemieszczanie się po mieście pomagają zbudować codzienną rutynę, nie zamieniając każdej chwili w wyznanie. Spójność postaci wynika ze sposobu, w jaki wykonuje różne rzeczy. Widz poznaje ją przez jej relację z przestrzenią i pracą, a także przez to, co opowiada.
Spokój Cliffa nie rozwiewa jednak wszystkich wątpliwości na jego temat. Film ujawnia niepełne informacje i pozwala, by urok jego obecności współistniał z niepokojem. Pitt nie musi nieustannie podkreślać tej dwuznaczności. Część efektu wynika z tego, że widz może cieszyć się jego towarzystwem, a jednocześnie dostrzegać, że przyjemność z obcowania z nim nie oznacza, że zna się go w pełni.
Relacja z Rickiem pozwala rozłożyć akcenty. Na pobudzenie DiCapria Pitt może odpowiedzieć oszczędną grą, nadając znaczenie nawet minimalnej reakcji. Przyjaźń opiera się na codziennych nawykach i przysługach, ale wiążą się z nią również różnice w pozycji. Cliff pomaga Rickowi utrzymać jego styl życia, a film pozwala zobaczyć, ile codziennej pracy kryje się za tą gotowością do pomocy.
Aldo i Cliff mają sprawność fizyczną, ale w każdej z tych ról przedstawiona jest ona inaczej. Jeden musi wyraźnie demonstrować swój autorytet, drugi może sprawiać wrażenie, że wszystko przychodzi mu z łatwością, ukrywając tym samym przygotowanie. Współpraca Pitta i Tarantino ukazuje różnicę między demonstrowaniem siły a pozornym brakiem wysiłku. Jej efekt zależy od rozpoznawalnej gwiazdorskiej obecności Pitta, którą każdy z filmów przedstawia w innym świetle moralnym i narracyjnym.
Wróć do powracających aktorów Tarantino.
Zobacz wszystkie artykuły w Aktorzy powracający w filmach Tarantino i zmieniające się role
