Miecz Billa w Kill Bill skupia w sobie oczekiwanie, które film buduje przez dwa tomy: zobaczenia, jak przywódca zabójców staje naprzeciw kobiety, która go odnalazła. Jego obecność wpisuje się w ten sam świat mistrzów i wyjątkowej broni, który otacza Beatrix, choć opowieść poświęca temu przedmiotowi znacznie mniej czasu. Ta dysproporcja ma znaczenie. Znamy drogę protagonistki do jej katany; broń Billa wiąże się z autorytetem, który on sam uważa za oczywisty.
Związek z Hattorim Hanzo wynika z dialogu, ale nie dostarcza pełnej biografii miecza. Nie pozwala też przypisywać filmowi dowolnych grawerunków czy materiałów wymienionych w opisie komercyjnej repliki. Aby zrozumieć ten przedmiot, warto skupić się na trzech konkretnych kwestiach: co Bill mówi o broni, jaką rolę odgrywa jego miecz w starciu oraz co wiadomo o egzemplarzach, które krążyły poza fikcją. Każda z tych kwestii opiera się na innym rodzaju dowodów.
Bill proponuje, by skrzyżowali miecze Hanzo. Wcześniej chwali miecz Beatrix i pyta o kowala; ona wyjaśnia, że samo wymienienie jego nazwiska wystarczyło, by otrzymać zamówienie. Ta wymiana zdań pozwala powiązać broń Billa z Hanzo w świecie przedstawionym. Film nie pokazuje jednak jej wykuwania ani przekazania w sposób porównywalny z tym, jak broń otrzymuje protagonistka.
Co wnosi nazwisko Hattoriego Hanzo
Ta uwaga jest szczególnie niezręczna, bo rozmowa o rzemiośle przeradza się w porachunki. Bill uznaje reputację twórcy miecza, który ma przed sobą, i rozumie, dlaczego ten podjął się pracy. Można dostrzec w tym utratę autorytetu: prestiż mistrza nie należy już wyłącznie do jego dawnego kręgu.
Wątek Hattoriego Hanzo w Kill Bill pozwala umiejscowić tę relację bez wymyślania jej chronologii. Istotny jest tu wpływ jego nazwiska na Billa: przedmiot, który budzi jego podziw, wiąże się z decyzją podjętą na korzyść osoby zamierzającej go zabić.
To, że obaj przeciwnicy posługują się tym samym językiem szermierzy, nie oznacza też, że są równoważni pod względem moralnym. Wspólna wiedza czy uznanie dla twórcy miecza nie rozstrzygają konfliktu między nimi. Jakość broni nie jest deklaracją niewinności. Takie rozróżnienie nie pozwala uznać zamiłowania Billa do mieczy za automatyczny dowód honoru.
Miecz w pojedynku, który ogranicza widowiskowość
Fizyczne starcie rozgrywa się, gdy obie postacie siedzą przy stole. W swoim artykule Choreographing Genre in Kill Bill Vol. 1 & 2opublikowanym w czasopiśmie MirandaDavid Roche zwraca uwagę na krótki i ograniczony przestrzennie charakter tego finałowego starcia. Jego analiza pomaga zrozumieć, dlaczego broń nie wymaga długiej prezentacji, by budzić grozę.
Stół zwykle porządkuje rozmowę: wyznacza, kto zajmuje którą stronę, i utrzymuje rozpoznawalny dystans. Gdy w takiej sytuacji pojawiają się miecze, przestrzeń, która zdawała się sprzyjać rozmowie, staje się niepewna. Widz musi na nowo zinterpretować bliskość między postaciami. Rozmowę i atak dzieli zaledwie jeden ruch, bez przejścia do kolejnej wielkiej scenerii.
Z tej perspektywy znaczenie miecza Billa wynika z tego, że jest pod ręką. Zagrożenie może pozostawać nieruchome. Broń podtrzymuje wrażenie, że jej właściciel wciąż ma środki, by działać, nawet gdy rozmawia w poufały sposób. To połączenie bliskości i dominacji widać również w postaci Billa w Kill Bill, którego serdeczny sposób bycia nigdy nie wyklucza możliwości agresji.
Krótkość starcia nie pozwala, by jego wynik wyjaśniała sama domniemana wyższość stali. Nie ma tu długiej rywalizacji, która miałaby dowieść, które ostrze lepiej tnie. W analizie tego przedmiotu takie ograniczenie okazuje się użyteczne: zmusza do uwzględnienia tego, kto go dzierży, w jakiej sytuacji i z jakimi oczekiwaniami, zamiast przypisywać mu możliwości, których opowieść nie wymienia.
Projekt repliki nie dokumentuje sam w sobie rekwizytu używanego na planie
Katalog Propstore stanowi użyteczny przykład tego rozróżnienia. W opisie pozycji nr 396 z marca 2022 roku wyraźnie wskazano limitowaną replikę katany Billa, podpisaną przez Davida Carradine’a. Katalog opisuje czarną pochwę z emblematem demonicznej twarzy. To informacja o konkretnej replice; już sam tytuł opisu nie przedstawia jej jako egzemplarza używanego przed kamerą.
Emblemat można zatem analizować jako element komercyjnego wizerunku broni, ale ten opis nie wystarcza, by ustalić zdobienia wszystkich rekwizytów używanych na planie. Tym bardziej nie pozwala dopisywać tajemnego napisu, przysięgi złożonej przy jej otrzymaniu ani daty wykucia w świecie przedstawionym. To odrębne kwestie, niezwiązane z ustaleniem, do której postaci nawiązuje replika.
Zmienia się też sposób porównania z kataną Beatrix Kiddo: droga tamtej broni w fabule ma własny rozwój, podczas gdy miecz Billa zawdzięcza znaczną część swojej wagi reputacji właściciela. Ta różnica między przedmiotem, którego zdobywanie śledzimy, a tym, który od początku widzimy w rękach antagonisty, wyjaśnia ich nierówną rolę, nie czyniąc ich wymiennymi.
David Carradine wspomniał o rekwizytach filmowych w reportażu Hollywood.com Prop Talk: Who Got What From Kill Bill’s Set. Aktor opowiedział, że zabrał ze sobą miecze i sądził, że zachował drugi miecz Billa; dodał, że pierwszy zaginął podczas kręcenia filmu. Warto zachować tę wypowiedź jako wspomnienie aktora, wraz z jego ostrożnością przy identyfikacji egzemplarza. Nie jest ona równoznaczna z pełnym spisem rekwizytów.
Ta anegdota otwiera inną kwestię niż znaczenie katany: materialne losy rekwizytów po zakończeniu produkcji. W fabule postać może mieć tylko jeden miecz, choć praca ekipy filmowej pozostawia kilka przedmiotów z nim związanych. Relacja Carradine’a pozwala mówić o tej mnogości, ale nie przypisywać automatycznie każdemu egzemplarzowi konkretnej sceny, materiału ani późniejszego losu. Aby ustalić takie powiązania, potrzebne byłyby dokumenty łączące każdy przedmiot z konkretnym zastosowaniem.
Zobacz wszystkie artykuły w Kill Bill: historia zemsty opowiedziana w dwóch tomach
