Pai Mei w Kill Bill: mistrz grany przez Gordona Liu

Pai Mei, grany przez Gordona Liu, łączy ogromne umiejętności w sztukach walki z próżnością i okrucieństwem. W Kill Bill: Vol. 2 status mistrza nie czyni go życzliwą postacią: szydzi z tych, którzy do niego przychodzą, narzuca własne zasady i upokarza innych, by podkreślić swoją wyższość. Nauka u niego wymaga znoszenia traktowania, które film celowo ukazuje jako niekomfortowe.

Jego uczniowie nie zachowują go w pamięci w ten sam sposób. To, co jedni podziwiają jako niezwykłe mistrzostwo, inni odbierają jako zniewagę, za którą chcą mu odpłacić. Ich reakcje pozwalają umieścić go wśród mistrzów i uczniów sagi, nie sprowadzając go do roli starca, który przekazuje bohaterce umiejętność.

Jego prezentacja nawiązuje do archetypu wycofanego mędrca, ale zachowanie Pai Meia nie pozwala utożsamiać doświadczenia z dobrocią. Jego sędziwy wiek należy do legendy opowiadanej przez Billa. Charakterystykę dopełnia aktorstwo, w którym groźba, arogancja i komizm przeplatają się dzięki temu, jak Pai Mei patrzy, czeka i reaguje na innych.

Mistrz budzący grozę, zanim jeszcze się pojawi

Bill przedstawia Pai Meia za pomocą legendy o nieposkromionej przemocy. Opowieść zapowiada niebezpieczne spotkanie i stawia mistrza ponad rozmówcą, który zwykle dominuje nad innymi. Kiedy Pai Mei się pojawia, nie musi od początku uzasadniać swojego autorytetu: Beatrix i widzowie zdążyli już usłyszeć ostrzeżenie. Film wykorzystuje to oczekiwanie, dzięki czemu pogardliwa uwaga ma znaczenie jeszcze przed pokazem umiejętności fizycznych.

Wcześniejsza relacja Billa z Pai Meiem nie oznacza, że mistrz podlega rozkazom zabójcy. Bill może zorganizować spotkanie, ale nie decyduje o tym, jak Pai Mei potraktuje Beatrix. W jego obecności człowiek, który kieruje innymi, musi uznać autorytet starszy od własnego. Ta zmiana układu sił pomaga zrozumieć, dlaczego Bill mówi o nim z mieszaniną podziwu, poufałości i ostrożności.

Surowość Pai Meia ma konkretny wymiar: gardzi pochodzeniem Beatrix i wyśmiewa jej dotychczasową wiedzę. Zamiast zacząć od tego, co uczennica już umie, konfrontuje ją z tym, czego jeszcze nie potrafi. Pokaz wyższości dotyka jej osobiście i podważa jej pewność siebie. Umiejętności pozwalają Pai Meiowi narzucać warunki, ale nie dowodzą, że jego osądy na temat Beatrix są słuszne.

Co pozostawia Billowi, Beatrix i Elle

Beatrix godzi się dalej uczyć, mimo że znalazła się na przegranej pozycji. Podczas treningu z Pai Meiem ta wytrwałość pozwala zmienić charakter ich więzi: z początku traktuje ją jak osobę godną wyśmiania, ale z czasem przekazuje jej umiejętności, z których będzie mogła korzystać bez niego. Nie trzeba robić z niego czułego ojca, by dostrzec tę zmianę. Pai Mei pozostaje szorstki, ale przestaje być wyłącznie przeszkodą.

Beatrix w końcu opanowuje technikę, którą Bill uważał za zastrzeżoną dla siebie. To odkrycie podkreśla różnicę między uczniami. Pai Mei może dopuścić kogoś do wiedzy, nie przekazując jej wszystkim ani nie podporządkowując hierarchii grupy. Jego decyzja pozwala odczytać relację z Beatrix jako szczególne uznanie: osoba, którą początkowo gardził, otrzymuje naukę, o której inny uczeń nie spodziewał się, że zostanie jej przekazana.

Elle przyznaje, że otruła Pai Meia po tym, jak wyłupił jej oko. Jego śmierć wyznacza konkretną granicę jego przewagi. To, że pokonał uczniów podczas prób, nie chroni go przed zdradą poza nimi. Rywalizacja kończy się za sprawą czegoś, czemu jego umiejętności w walce nie mogą się przeciwstawić. Zdolność do karania nie gwarantuje mu też kontroli nad reakcją osoby, która tego kary doznała.

Pai Mei nie kieruje też późniejszą zemstą Beatrix. Praktyczne zastosowanie tego, czego się nauczyła, widoczne podczas pogrzebania Beatrix żywcem, należy do wydarzeń, nad którymi nie ma już kontroli. Bohater pozostawia po sobie praktyczne dziedzictwo, ale nie daje uczennicy kodeksu moralnego, który usprawiedliwiałby wszystko, co zrobi później.

Gordon Liu i różnica między jego dwiema rolami

W wywiadzie dla Quinta z Ain't It Cool News z 2003 roku Gordon Liu wyjaśnił, że wolał grać Pai Meia ze względu na dramatyczną wymianę zdań z Umą Thurman.

Liu pokazuje pogardę, nie zmieniając każdej reakcji w wybuch emocji. Spokój, z jakim przyjmuje Beatrix, kontrastuje z szybkością jego pokazów umiejętności; gdy znów zabiera głos, powraca do postawy kogoś, kto uważa sprawę za zamkniętą. Humor wynika z jego przesadnej pewności siebie. Widz może uznać go za śmiesznego przez próżność, a zarazem nadal wierzyć, że jest niebezpieczny.

Johnny Mo, druga postać grana przez Liu, walczy na służbie O-Ren Ishii w pierwszej części. Jest przeciwnikiem protagonistki w zbiorowej walce. Pai Mei natomiast dzieli z nią przestrzeń i sprawdza, a następnie zmienia, to, co potrafi. Podwójna rola Gordona Liu pozwala dostrzec tę różnicę: ten sam aktor odgrywa zarówno starcie, które ma się zakończyć, jak i relację opartą na nauce, która musi trwać.

Tarantino początkowo planował zagrać Pai Meia. W wywiadzie dla IGN z 2004 roku, przedrukowanym przez Slashfilm, wyjaśnił, że przygotowywał się do scen walki, ale podczas zdjęć w Domu Błękitnych Liści zmienił zdanie. Według jego wspomnień decyzja zapadła około piątego tygodnia sekwencji, której realizacja trwała osiem tygodni. Reżyserowanie wymagało od niego pełnej uwagi, a on sam przestał chcieć dodatkowo wcielać się w tę postać. Ponieważ Gordon Liu był dostępny, uznał, że zmiana obsady będzie prosta.

Z kolei Liu opisał Tarantino jako życzliwego reżysera w wywiadzie dla Ain't It Cool News. Wspominał, że między scenami puszczał muzykę, by pomóc mu się odprężyć, i dobrze znał jego wcześniejsze prace. Taka atmosfera bardzo różni się od sposobu, w jaki Pai Mei traktuje swoją uczennicę. Wrogość mistrza jest efektem kreacji przygotowanej we współpracy z reżyserem, która pozostawiała miejsce zarówno na jego wskazówki, jak i na reakcje partnerki na planie.

Zobacz wszystkie artykuły w Kill Bill: historia zemsty opowiedziana w dwóch tomach