Francuski pop u Tarantino: od Laisse tomber les filles do Chick Habit

Death Proof oferuje konkretny przykład związku z francuskim popem za sprawą April March. Nie oznacza to jednak, że każda piosenka francuskiego zespołu ani cała muzyka z Kill Bill to chanson.

Francuska piosenka i angielska adaptacja

Chick Habit w wykonaniu April March to adaptacja utworu Laisse tomber les filles, napisanego przez Serge’a Gainsbourga i spopularyzowanego przez France Gall. Piosenka pojawia się w finale Death Proof i zachowuje wyraźny związek z francuskim popem lat sześćdziesiątych. April March jest amerykańską wykonawczynią; jej narodowość nie zmienia pochodzenia piosenki ani nie czyni z niej automatycznie francuskiej artystki.

Angielskiej adaptacji nie należy opisywać jako nagrania France Gall mechanicznie przetłumaczonego na inny język. Zmieniają się głos, tekst i interpretacja. Związek między obiema wersjami pozwala usłyszeć zarówno ciągłość, jak i przemianę. W filmie wykorzystano nagranie April March, więc przypisywanie tego brzmienia bezpośrednio Gall myliłoby historię utworu z tożsamością wykonawczyni w tej scenie.

Serge Gainsbourg jest autorem oryginalnego utworu. To doprecyzowanie zapobiega temu, by skojarzenie z bardzo znaną wykonawczynią przesłoniło rolę kompozytora. Nie pozwala też przypisywać Gainsbourgowi dowolnej francuskojęzycznej piosenki z filmografii bez sprawdzenia informacji o autorstwie. Powiązania muzyczne mogą być bogate, nie stając się przy tym siecią przybliżonych przypisań.

Finał Death Proof zmienia adresatkę piosenki

Pojawienie się Chick Habit po tym, jak kobiety odpowiadają Stuntmanowi Mike’owi, stanowi energiczne zakończenie opowieści. Lekkość popowej piosenki współgra z tym, co właśnie się wydarzyło. Jej postawę można powiązać z odwróceniem układu sił w finale, choć nie trzeba przytaczać tekstu, by wyjaśnić to podobieństwo.

Utwór jest częścią konstrukcji finału, a nie występem, który bohaterki dają dla Mike’a. Dzięki temu film może zakończyć się głosem komentującym wydarzenia z innej perspektywy. Muzyka nie musi rozbrzmiewać w samochodzie ani być wybrana przez jedną z kobiet, by współgrać z ich odpowiedzią. Pełni inną funkcję niż radiowa prośba o Hold Tight w pierwszej części.

W Death Proof, dwie grupy kobiet mają różne relacje z muzyką i zagrożeniem. Finał może zachować energię zwycięstwa, nie stając się pełnym wyjaśnieniem ich zachowania. Piosenka nadaje zakończeniu określony ton i przywołuje popową przeszłość, podczas gdy decyzje, które do niego doprowadziły, zapadają we wcześniejszych scenach.

Narodowość, język i styl to nie to samo

Związek Kill Bill z francuskim popem wymaga większej precyzji. Don't Let Me Be Misunderstood w wersji Santa Esmeralda pochodzi z repertuaru zespołu związanego z Francją i muzykami o różnym pochodzeniu, ale jest śpiewane po angielsku i wykorzystuje stylistykę disco z elementami latynoskimi. Nie staje się chanson française wyłącznie ze względu na narodowość zespołu lub miejsce jego powstania.

Ten przykład pozwala rozróżnić trzy pytania: skąd pochodzi nagranie, w jakim języku jest śpiewane i z jakimi tradycjami muzycznymi jest związane. Odpowiedzi mogą się przecinać, ale nie muszą być takie same. Amerykańska wokalistka może wykonywać adaptację francuskiego popu; zespół działający we Francji może nagrać po angielsku utwór innego pochodzenia. Klasyfikacja jest trafniejsza, gdy te warstwy pozostają rozdzielone.

muzyka z Kill Bill obejmuje tak wiele różnych tradycji, że etykieta narodowa jest szczególnie niewystarczająca. Pojedynek na śniegu nie jest zdefiniowany przez rzekomo tradycyjną francuską piosenkę, lecz przez konkretną wersję, którą montaż wiąże z ruchem i oczekiwaniem. Nazywanie chanson całego tego materiału pozbawiłoby go tego, co czyni go muzycznie wyjątkowym.

Najłatwiej dostrzec potwierdzony związek z francuskim popem, śledząc drogę od Laisse tomber les filles do Chick Habit. Piosenka zmienia język, głos i kontekst filmowy, ale zachowuje osobowość, którą wykorzystuje finał Death Proof. Porównanie nie wymaga sztucznego poszerzania katalogu francuskojęzycznych utworów: pokazuje, jak jedna adaptacja może łączyć tradycje i wywoływać nowy efekt, nie tracąc przy tym precyzji informacji o autorstwie.

Wróć do muzyki i ścieżek dźwiękowych u Tarantino.

Zobacz wszystkie artykuły w Muzyka i dźwięk u Tarantino: jak zmienia się scena