Luis Bacalov u Tarantina: melodie westernu w nowym kontekście

Tarantino wykorzystuje muzykę Bacalova, by budować pamięć, tożsamość i dynamikę. Ich związek zaczyna się od partytur, które miały już swoje filmowe życie.

Wielki pojedynek w Kill Bill

Luis Bacalov jest jednym z kompozytorów, których muzyka łączy kino Tarantina z włoskim westernem. Jego najbardziej rozpoznawalny utwór w Kill Bill: Vol. 1 pochodzi z filmu Il grande duello w reżyserii Giancarla Santiego, który miał premierę w 1972 roku. Temat pojawia się w związku z przeszłością O-Ren Ishii, w animowanej sekwencji wyjaśniającej doznaną przez nią przemoc i jej dalsze losy.

Ten wybór zmienia skalę wspomnienia. Muzyka nie próbuje naśladować japońskiej tradycji, by dosłownie pasować do miejsca i postaci. Wnosi melodyjną rozmachowość zaczerpniętą z innego kina, dzięki której zwięźle opowiedziana biografia staje się historią straty i zemsty. Związek opiera się na funkcji emocjonalnej, a nie geograficznym podobieństwie.

Bacalov nie napisał tego utworu z myślą o O-Ren. Materiał był wcześniej związany z inną opowieścią, innymi twarzami i innymi sytuacjami. Tarantino wykorzystuje jego zdolność do wywoływania wrażenia nieuchronnego losu i zestawia go z nowymi obrazami. Znajomość pierwotnego źródła pozwala docenić ten zabieg, nie przypisując kompozytorowi intencji dotyczących postaci stworzonej kilkadziesiąt lat później.

struktura Kill Bill ułatwia takie przesunięcia, ponieważ w widoczny sposób łączy różne tradycje filmowe. Muzyka z westernu może współistnieć z animacją i opowieścią o japońskiej przemocy. Spójność nie wynika z czystości stylistycznej, lecz z tego, że fragment muzyczny nadaje bólowi i odruchowi odwetu rozpoznawalną formę.

Django: tożsamość zapowiedziana już na początku

W Django tytuł jasno wskazuje na ten związek. Piosenka Django, skomponowana przez Bacalova do filmu Sergia Corbucciego z 1966 roku i wykonana przez Rocky’ego Robertsa, towarzyszy napisom początkowym. Nagranie wprowadza imię, które nowy film ponownie stawia w centrum. Nie jest to współczesna imitacja utworu ani piosenka napisana na nowo dla Jamiego Foxxa.

utwór otwierający Django zapewnia mocne wprowadzenie, zanim protagonista będzie mógł swobodnie wyrazić siebie w toku akcji. Muzyczny głos zapowiada indywidualność, podczas gdy obraz pokazuje zniewolonych i zakutych w kajdany mężczyzn. Kontrast sprawia, że imię nabiera wymiaru obietnicy; aby to zrozumieć, nie trzeba odtwarzać całego tekstu piosenki.

Wybór obejmuje także Lo chiamavano King z filmu o tym samym tytule z 1971 roku oraz La corsa, która powraca do Django z 1966 roku. Oznaczenie La corsa (2nd Version) wskazuje na wariant materiału i przypomina, że jedna partytura może zawierać kilka wersji tego samego pomysłu. Podobieństwo tytułów na składance nie wystarczy, by zakładać, że słyszymy dokładnie to samo nagranie lub wydanie. Zwracanie uwagi na wersje jest szczególnie przydatne, gdy na płytach zebrano muzykę z różnych filmów pod wspólną etykietą włoskiego westernu.

Informacje o każdej ścieżce należy podawać oddzielnie: to, że kilka utworów ma tego samego kompozytora, nie oznacza, że pochodzą z tego samego filmu ani że nagrano je podczas jednej sesji na potrzeby Tarantina.

Wartość tych zapożyczeń wynika z różnorodności ich funkcji. Piosenka może przedstawić bohatera, a utwór instrumentalny podtrzymywać tempo lub fizyczną energię. Bacalov nie jest bezkształtną warstwą dźwiękową dodawaną do dowolnej sceny na Dzikim Zachodzie. Reżyser wybiera fragmenty o własnym charakterze i umieszcza je tam, gdzie mogą zmienić odbiór montażu.

Wpływ widoczny w konkretnych wyborach

Mówienie o wpływie jest bardziej użyteczne, gdy wskazuje się konkretne utwory. Znaczenie relacji Tarantina z Bacalovem nie wymaga domniemanej współpracy osobistej ani nowego zamówienia. Obieg nagrań stanowi rzeczywistą formę ciągłości między filmami: muzyka przetrwała swoje pierwotne konteksty i trafia do nowych postaci, które pozwalają wydobyć jej możliwości.

Ważne jest też, by nie mylić Bacalova z Morricone. Obaj tworzyli muzykę do wielu włoskich filmów i westernów, ale ich kompozycje są autorstwa różnych twórców. Skłonność do przypisywania każdej melodii z tego gatunku najsłynniejszemu nazwisku zaciera różnorodność repertuaru wykorzystywanego przez Tarantina. Ustalenie, kto skomponował utwór, jest częścią analizy, a nie nieistotnym szczegółem.

reinterpretacja spaghetti westernu u Tarantina obejmuje kadrowanie, rytm narracji i postaci szukające zemsty, ale muzyka tworzy szczególnie bezpośrednie połączenie. Nagranie zachowuje brzmienie i decyzje wykonawcze charakterystyczne dla swojej epoki. Gdy pojawia się przy nowych obrazach, tworzy słyszalną ciągłość, której samo podobieństwo wizualne nie jest w stanie zapewnić w ten sam sposób.

Tytuł każdego utworu zachowuje ślad jego pochodzenia, ale odtworzenie go w innym filmie może całkowicie zmienić przywoływany obraz.

W Kill Bill Bacalov pomaga nadać antagonistce tragiczną pamięć; w Django współtworzy prezentację i dynamikę protagonisty. Te funkcje nie są równoważne, choć utwory pochodzą z tego samego repertuaru. Porównanie pokazuje, że Tarantino traktuje muzykę jak gotowe struktury, które mogą tworzyć nowe związki: temat zachowuje swoją muzyczną tożsamość, a jednocześnie zmienia się osoba, z którą zdaje się być związany.

Wróć do przewodnika po współpracownikach muzycznych Tarantina.

Zobacz wszystkie artykuły w Kompozytorzy i współpracownicy muzyczni Tarantino