Utrata oczu przez Elle Driver łączy dwa epizody z Kill Bill: Vol. 2. Pai Mei wyłupuje jej pierwsze oko podczas szkolenia; Beatrix wyrywa jej drugie po zakończeniu walki w przyczepie kempingowej Budda. Powtórzenie łączy ranę z przeszłości z porażką, która rozgrywa się na oczach widza.
Opaska na oku była częścią wizerunku Elle już w pierwszym tomie. Wyjaśnienie jej pochodzenia pojawia się znacznie później, gdy Elle postanawia opowiedzieć o swoim dawnym mistrzu. Widoczny znak rozpoznawczy postaci zyskuje wówczas własną historię, która wpisuje się w konfrontację z inną uczennicą Pai Meia.
Znaczenie tego zabiegu polega na tym, jak zmienia się układ sił między uczestniczkami. Mistrz karze za bezczelność; Elle chełpi się tym, że się zemściła; Beatrix odpowiada w walce, którą obie chcą wygrać. Podobieństwo tych aktów przemocy pozwala dostrzec między nimi związek, choć każdy z nich rozgrywa się w innych okolicznościach.
Obie utraty oka łączą się w drugiej części filmu, która miała premierę w 2004 roku, dzięki opowieści wplecionej w walkę. Elle opowiada o swojej przeszłości, a film pokazuje opisywany przez nią epizod. Beatrix poznaje te informacje na krótko przed tym, jak ten sam rodzaj przemocy dotyka jej przeciwniczkę.
Pierwsze oko i władza Pai Meia
Opaska na oku Elle Driver pojawia się, zanim widz pozna jej pochodzenie. Przy pierwszym spotkaniu z postacią można rozpoznać ją po widocznej cesze, nie znając jeszcze jej wyjaśnienia. Późniejsze ujawnienie zmienia znaczenie tego szczegółu: wiąże jej wizerunek z doświadczeniem zależności i kary, których zaznała ze strony mistrza.
Elle opowiada, że obraziła Pai Meia, a on w odpowiedzi wyłupał jej oko. Nieproporcjonalność kary pokazuje władzę, jaką sprawował nad uczennicą. Scena zamienia słowną odpowiedź w trwałą fizyczną konsekwencję, określając autorytet mistrza przez to, co może narzucić komuś, kto mu się sprzeciwi.
Wspomnienie zajmuje szczególne miejsce w rozmowie. Elle zachowuje głos i kontroluje opowieść, choć obraz pokazuje chwilę, w której nie miała żadnej kontroli. Może zdecydować, jak przedstawić tę historię Beatrix. Różnica między doznaniem przemocy a późniejszym opowiedzeniem o niej pozwala jej przejść od upokorzenia do podkreślenia, że się zemściła.
Według opowieści Elle otruła Pai Meia i w ten sposób go zabiła. Informacja pochodzi od postaci i staje się częścią jej wyzwania rzuconego Beatrix. Elle daje do zrozumienia, że sama zakończyła tamtą relację, i wykorzystuje to wyznanie, by sprowokować stojącą przed nią przeciwniczkę.
Drugie oko zmienia znaczenie powtórzenia
Beatrix Kiddo również zna Pai Meia jako swojego mistrza. Dlatego wyznanie Elle dodaje do ich starcia wspólny wątek z przeszłości. Do rywalizacji wkracza wcześniejsza więź: Elle, opowiadając o jego śmierci, oczekuje, że rozmówczyni zrozumie, kogo straciła i kto twierdzi, że go zabił.
Odpowiedź Beatrix powtarza krzywdę, o której przed chwilą mowa była we wspomnieniu. Bliskość opowieści i działania pozwala widzowi od razu je ze sobą powiązać. Elle wyjaśniła, co stało się z jej pierwszym okiem, a niedługo potem traci drugie. Aby dostrzec tę zależność, scena nie potrzebuje niemal żadnego dodatkowego wyjaśnienia.
Okoliczności obu zdarzeń pozostają różne. Pai Mei działał jako mistrz wobec uczennicy; Beatrix mierzy się z przeciwniczką w trakcie walki. Powtórzenie łączy oba akty, nie czyniąc ich identycznymi. To, co wcześniej ukazywało władzę pozwalającą narzucić karę, teraz rozstrzyga walkę dwóch kobiet, które próbowały przejąć inicjatywę.
Rezultat zmienia także znany widzom wizerunek Elle. Przez większą część filmu opaska na oku współgra z jej pewnością siebie w słowach i działaniu. Gdy traci drugie oko, ten obraz zostaje zakłócony przez niekontrolowaną reakcję. Scena pokazuje, jak Elle przechodzi od roli zagrożenia dla Beatrix do natychmiastowego zmagania się z tym, co ją spotkało.
Elle wciąż żyje, gdy jej przeciwniczka opuszcza przyczepę kempingową. Pokazanym finałem tego spotkania jest jej porażka. Film przestaje za nią podążać, gdy wciąż reaguje na to, co się wydarzyło, dlatego sam ten akt przemocy nie pozwala stwierdzić, że później umiera. Przerwanie sceny podkreśla różnicę między tym, co film pokazuje, a tym, co pozostaje poza kadrem.
Wspólne szkolenie i powracająca przemoc
Szkolenie Beatrix u Pai Meia pozwoliło widzom bezpośrednio poznać wymagania stawiane przez mistrza. Opowieść Elle przedstawia inną relację z nim, naznaczoną zerwaniem. Obie uczennice mają odmienne historie związane z tym samym autorytetem; rozmowa w przyczepie kempingowej sprawia, że historie te wchodzą ze sobą w konflikt.
Podobieństwo gestu można odczytać jako nawiązanie do wspólnej przeszłości. Film nie pokazuje jednak konkretnej lekcji, podczas której Pai Mei uczy Beatrix wyłupywania oka. Związek narracyjny powstaje dzięki powtórzeniu oraz informacjom, które Elle właśnie przekazała. Przypisanie tej umiejętności konkretnej lekcji oznaczałoby dopisanie sceny, której w filmie nie ma.
David Roche analizuje użycie szybkiego zoomu w tych scenach w swoim opracowaniu Choreographing Genre in Kill Bill Vol. 1 & 2, opublikowanym w czasopiśmie Miranda. Łączy ten ruch kamery z wyrażaniem zaskoczenia i bólu, a wśród przykładów wymienia utratę obu oczu przez Elle.
Ta obserwacja przenosi uwagę na sposób przedstawienia uderzenia. Zmiana skali obrazu może nadać szczególną intensywność chwili, w której postać uświadamia sobie, co ją spotkało. Kamera uczestniczy w reakcji i kieruje wzrok ku miejscu, w którym skupia się to doświadczenie.
Roche łączy ten zabieg także z azjatyckim kinem sztuk walki. Jego obecność w epizodzie rozgrywającym się w przyczepie kempingowej pozwala dostrzec wizualną ciągłość ze światem Pai Meia, mimo zmiany miejsca i walczących osób. Środek inscenizacyjny może podtrzymać związek między epizodami, które fabuła umieszcza w różnych czasach i przestrzeniach.
Zobacz wszystkie artykuły w Kill Bill: historia zemsty opowiedziana w dwóch tomach
