Tarantino mówił o adaptacji Forty Lashes Less One na potrzeby telewizji, ale jego wypowiedź dotyczyła możliwości stworzenia produkcji trwającej cztery lub sześć godzin. Powieść i projekt audiowizualny należy traktować jako odrębne dzieła.
Więzienna powieść w realiach westernu
Forty Lashes Less One to powieść Elmore’a Leonarda wydana w 1972 roku. Jej akcja rozgrywa się w więzieniu terytorialnym w Yuma. Spotykają się tam Harold Jackson, były czarnoskóry żołnierz, i Raymond San Carlos, Apacz z plemienia Chiricahua. Obaj doświadczają wrogości, w której zamknięcie przeplata się z rasizmem, i przechodzą od niechęci do sojuszu niezbędnego, by znaleźć szansę na wolność.
Oficjalny opis dzieła umiejscawia akcję w 1909 roku, czyli w okresie późniejszym niż ten najczęściej kojarzony z westernem. Dzięki temu gatunek przesuwa się ku instytucjom, regulaminom i formom kontroli, które współistnieją z przemocą pogranicza. Otwarty krajobraz nadal jest obecny, ale bohaterowie początkowo są uwięzieni w przestrzeni ograniczającej każdy ich ruch.
Relacja między bohaterami stanowi mocny rdzeń dramatyczny. Wspólne doświadczenie wykluczenia nie oznacza, że od razu można zaufać drugiej osobie. Sojusz wymaga przezwyciężenia rywalizacji i dostrzeżenia wspólnych interesów. Ta przemiana pozwala ukazać współpracę jako praktyczną decyzję podejmowaną pod presją, a nie jako automatyczną więź.
Powieść jest wydanym dziełem, które można czytać niezależnie. Późniejsze zainteresowanie Tarantino dodaje do jej historii możliwość adaptacji, ale nie czyni z niej jego scenariusza ani nie uprawnia do przypisywania mu jej bohaterów. To Leonard stworzył ten świat i jego konflikty. To rozróżnienie ma szczególne znaczenie, gdy niezrealizowany projekt staje się bardziej znany dzięki nazwisku reżysera niż książce, która była jego podstawą.
Wypowiedź z 2015 roku: cztery lub sześć godzin
W grudniu 2015 roku, podczas promocji Nienawistnej ósemki, Tarantino powiedział magazynowi Première, że posiada prawa do Forty Lashes Less One i od dawna chciał ją zekranizować. Zasugerował, że mógłby to być jego trzeci western, i wyobrażał sobie tę produkcję jako telewizyjny miniserial trwający cztery lub sześć godzin. Wspomniane trzy godziny nie odpowiadają tej wypowiedzi.
Była to wypowiedź warunkowa. Reżyser mówił o zamiarze i rozważanym formacie, nie ogłaszając nazwy stacji, ostatecznej obsady ani rozpoczęcia zdjęć. Różnica między posiadaniem praw a realizacją adaptacji jest zasadnicza: prawa pozwalają rozwijać materiał, ale nie gwarantują, że uda się podjąć wszystkie kroki niezbędne do nakręcenia filmu.
Dłuższy format mógłby zapewnić czas na rozwinięcie relacji między więźniami oraz ukazanie różnych sił organizujących życie w zakładzie. Taka możliwość pasuje do opowieści, w której wspólne życie i przemiana sojuszu są równie ważne jak ostateczny cel. Nie dowodzi to jednak, jak Tarantino podzieliłby materiał na odcinki ani jakie sceny dodałby lub usunął.
W wywiadzie projekt wpisano również w sposób pracy, w którym reżyser rozważa kontynuacje i alternatywne ścieżki, zanim zdecyduje się na coś innego. Ten kontekst pomaga właściwie ocenić stopień zaangażowania w ogłoszony projekt. Pomysł wyrażony z entuzjazmem może być znaczący, a mimo to przez lata nie doczekać się realizacji.
Pokrewieństwo z Leonardem i granice projektu
Wpływ Elmore’a Leonarda na Tarantino ma szersze podstawy niż ta jedna adaptacja. Wyraźne pokrewieństwo widać w uwadze poświęcanej sposobowi, w jaki mówią bohaterowie, połączeniu humoru z groźbą oraz praktycznym interesom, które napędzają rozmowę. W opowieści o więzieniu te cechy mogą nabrać szczególnej mocy, bo słowa pozwalają prowadzić negocjacje w przestrzeni, w której niemal wszystko jest ograniczone.
Jackson i San Carlos wnoszą również konflikt między klasyfikacją narzuconą im przez instytucję a zdolnościami, które rozwijają, by na nią odpowiedzieć. Uwięzienie może sprowadzić ich do kategorii, zanim ktokolwiek wysłucha ich jako jednostek. Ich relacja pozwala opowieści zgłębiać tożsamość kształtowaną przez działanie i współpracę. Ten wymiar pomaga zrozumieć, dlaczego materiał mógł zainteresować reżysera skupionego na niedocenianych bohaterach.
Podobieństwo do tematyki Django czy Nienawistnej ósemki nie oznacza, że te filmy są ukrytymi adaptacjami powieści. Pokrewieństwo tematyczne należy odróżniać od związku produkcyjnego czy bezpośredniego przeniesienia konkretnych scen. Ogłoszony projekt miał być adaptacją książki; porównania z filmami, które trafiły do kin, pomagają analizować zainteresowania, a nie tworzyć fikcyjną genealogię tekstów.
Telewizyjny format wymagałby odrębnego rozplanowania czasu: podział powieści na odcinki oznacza konieczność wyznaczenia przerw, tempa rozwoju wydarzeń i punktów widzenia — kwestii, których deklaracja zamiaru nie precyzowała.
Forty Lashes Less One pozostaje dostępną powieścią oraz omawianą adaptacją, której realizacji nie potwierdzono. Wiarygodne informacje pozwalają wskazać Leonarda, historię dwóch więźniów i propozycję telewizyjną sformułowaną w 2015 roku. Rozdzielenie tych elementów pozwala zachować zainteresowanie projektem i uniknąć przedstawiania jako istniejącego miniserialu czegoś, co Tarantino opisał jako możliwy projekt.
Wróć do anulowanych projektów Tarantino.
Zobacz wszystkie artykuły w Niezrealizowane projekty Tarantina: pomysły, scenariusze i decyzje
