Dlaczego Kill Bill trafił do kin w dwóch częściach

Kill Bill podzielono na dwie części, aby zachować rozwój filmu, który rozrósł się w trakcie realizacji, i zmienić go w dwa seanse kinowe o odrębnej tożsamości. Harvey Weinstein zaproponował Tarantino taki podział, gdy zdjęcia wciąż trwały. Reżyser przyjął tę propozycję i zastanawiał się nad miejscami, w których kończyłaby się pierwsza część, a zaczynała druga.

Decyzja miała oczywiste konsekwencje komercyjne: ta sama produkcja miała dotrzeć do widzów w ramach dwóch premier. Stawiała też wyzwanie przed montażystami. Każda część musiała zapewniać satysfakcjonujące wrażenia, mimo że zemsta Beatrix trwała od jednej do drugiej. Relacje z tamtych lat wiążą podział z zachowaniem nakręconego materiału, intensywnością historii i tym, jak sprawdziło się pierwsze zakończenie.

Vol. 1 ukazał się w 2003 roku, a Vol. 2 w 2004. Ostateczny kształt filmu wyłaniał się w trakcie pracy, a montaż drugiej części wciąż nie był ukończony, gdy można już było pokazać pierwszą. Historia podziału wyjaśnia, jak projekt pomyślany jako jeden film ostatecznie przybrał formę dwóch części.

Projekt, który rozrastał się w trakcie realizacji

Rozmach Kill Bill wynika ze sposobu, w jaki film powstawał. Do historii o zemście dochodziły długie walki, opowieści o bohaterach i zmiany konwencji. Zachowanie całości wpływało na całe sceny i ich wewnętrzny rytm: skrócenie każdego epizodu mogło zmienić to, co Tarantino chciał dzięki niemu osiągnąć.

W wywiadzie grupowym opublikowanym przez Marka Bayrossa w serwisie Phase9 w październiku 2003 roku Uma Thurman wspominała, że walka w Domu Błękitnych Liści znacznie się rozrosła w porównaniu z pierwotnym harmonogramem. Jej relacja opisuje produkcję, której rozmach zwiększał się w trakcie zdjęć. Czas przewidziany w planie na daną sekwencję niekoniecznie odzwierciedlał już jej rosnące znaczenie w filmie.

Tarantino opowiedział Anthony’emu C. Ferrantemu z Cinescape, że Kill Bill zaczynał jako projekt, który wyobrażał sobie jako mniejszy, a ostatecznie stał się znacznie obszerniejszym dziełem. Wywiad przedrukowany przez The Quentin Tarantino Archives pozwala umieścić podział w kontekście tego rozwoju. Ostateczny kształt filmu ustalano na podstawie nakręconego materiału, a historia przerosła pierwotne założenia reżysera.

Podział dawał przestrzeń, by zachować sekwencje z własnym wprowadzeniem, przebiegiem i rozwiązaniem. Ma to znaczenie w filmie, w którym ton spotkania może zmienić się kilka razy. Skrócenie scen wyłącznie po to, by szybciej przejść do kolejnego nazwiska z listy, wpłynęłoby też na pauzy, postacie drugoplanowe i czas, przez jaki widz czeka na spełnienie swoich oczekiwań.

Propozycja podczas zdjęć i potwierdzenie na etapie montażu

W wywiadzie dla Phase9 Tarantino umiejscowił propozycję Weinsteina w ostatnim miesiącu zdjęć. Według jego relacji producent powiedział, że nie chce tracić materiału, i zasugerował zrobienie dwóch filmów. Reżyser przyjął ten pomysł z aprobatą i zaczął zastanawiać się nad podziałem na początki i zakończenia. Możliwość ta weszła więc w zakres prac, zanim cały proces montażu został zakończony.

Ta rozmowa dotyczy współpracy przemysłowej między Tarantino i Miramax. Zgoda wytwórni pozwalała przełożyć rozrost projektu na dwa tytuły dystrybuowane komercyjnie. Dla reżysera oznaczało to konkretne rozwiązanie problemu skrócenia filmu. Dla Miramax oznaczało zaplanowanie premiery historii, której zakończenie widzowie mieli poznać dopiero przy okazji kolejnej premiery.

Cinescape opisuje jeszcze jeden moment: Tarantino pokazał Weinsteinowi pierwszą połowę, gdy druga wciąż nie była ukończona. Producent uznał, że obejrzany materiał może funkcjonować jako pierwszy film, i pochwalił jego zakończenie. Propozycja podczas zdjęć i aprobata udzielona na etapie montażu to dwa odrębne epizody tego samego procesu. Gabriel Snyder opublikował tę wiadomość w Variety 15 lipca 2003 roku.

Dostosowanie filmu do nowego formatu wymagało też osobnej pracy. W wywiadzie dla Playboya z 2003 roku, przedrukowanym przez The Quentin Tarantino Archives, Tarantino wyjaśnił, że nakręcili dwie sekwencje otwierające. Podział wymagał zastanowienia się, jak widzowie będą wprowadzani w każdą część. Jeden początek miał wprowadzać historię; drugi — witać widzów, którzy mieli już w pamięci bohaterów, konflikty i oczekiwania.

Dwa seanse dla historii, która toczy się dalej

W rozmowie z Cinescape Tarantino podkreślał intensywność seansu: nagromadzenie akcji, humoru i zmian emocjonalnych. Jego wyjaśnienie pomaga zrozumieć przerwę między częściami. Odpoczynek następował po wymagającej podróży i pozostawiał nierozwiązane kwestie, które mogły towarzyszyć widzom aż do kolejnej odsłony. Zakończenie Vol. 1 miało sprawiać wrażenie zwieńczenia, a zarazem podtrzymywać chęć dalszego oglądania.

W kwestionariuszu Buena Vista International z kwietnia 2004 roku, przedrukowanym przez Phase9, Tarantino podkreślił, że każda część powinna stanowić satysfakcjonujący seans. Warunek ten wymaga oceny podziału pod kątem równowagi między częściami. Zachowanie scen ma sens tylko wtedy, gdy w każdym filmie można znaleźć dla nich miejsce, zbudować rozwój wydarzeń i zdecydować, w którym momencie pozostawić widzów.

Daryl Hannah przedstawiła inne wyjaśnienie w kwestionariuszu Buena Vista International przedrukowanym przez Phase9: epizodyczna forma opowieści oferowała naturalne punkty podziału. Jej zdaniem skrócenie całej historii oznaczałoby utratę postaci i wątków. Aktorka opowiadała się za zachowaniem rozwoju tej całości. Jej uwaga skupia się na tym, czego każda postać potrzebuje, by się pojawić, odegrać swoją rolę i pozostawić po sobie wrażenie — oprócz czasu poświęconego na walki.

Podział na potrzeby dystrybucji nie zmienia też opowieści w dwa kolejne odcinki chronologiczne. Wspomnienia nadal na nowo układają wiedzę o bohaterach. Chronologia Kill Bill pomaga umiejscowić te epizody, podczas gdy kolejność części decyduje o tym, kiedy widz poznaje kolejne informacje. Widz zachowuje pierwszą część w pamięci i zmienia część swojej interpretacji, gdy w drugiej otrzymuje nowe informacje.

David Carradine opisał konkretną konsekwencję nowego formatu w wywiadzie z K. J. Doughtonem dla Nitrate Online. Wspominał, że rozważano pokazanie zbliżenia Billa na końcu pierwszej części, ale Tarantino usunął tę scenę, by zarezerwować jego prezentację na drugą. Podział wpływał więc na moment, w którym tytułowy bohater miał w pełni zaistnieć w oczach widzów.

Ta decyzja pokazuje, jak wiele pracy może kryć się za przerwą między filmami. Podczas oczekiwania Bill pozostaje postacią budowaną w dużej mierze przez jego głos i wiedzę, jaką mają o nim inni bohaterowie. Gdy w drugiej części widzowie poznają go lepiej, wciąż pamiętają jego wcześniejszy obraz. Carradine zyskuje przestrzeń, by rozwinąć osobowość, która musi współgrać z już zarysowanym zagrożeniem. Nowa struktura sprawia, że prezentacja antagonisty staje się podtrzymywanym oczekiwaniem, a jego pojawienie się musi sprostać historii, którą widz zaczął już sobie wyobrażać.

Zobacz wszystkie artykuły w Kill Bill: historia zemsty opowiedziana w dwóch tomach