Ennio Morricone pojawia się w obu częściach „Kill Bill” dzięki kompozycjom napisanym do wcześniejszych westernów. Utwory zachowują swoje autorstwo, ale zyskują nową relację z obrazem: teraz towarzyszą Beatrix, jej przeciwniczkom i sytuacjom należącym do innej historii. Rozpoznanie ich pozwala usłyszeć, jak muzyka kojarzona z inną obsadą może współtworzyć nowe przedstawienie zagrożenia.
Muzyka kompozytora towarzyszy różnym momentom akcji. Zapowiada wyzwanie, podtrzymuje napięcie podczas oczekiwania dwóch walczących osób i towarzyszy wydostawaniu się z zamknięcia. Ta różnorodność wyjaśnia, dlaczego ograniczenie jego wkładu do pojedynków z drugiej części pomija istotną część jego funkcji. Pozwala też odróżnić energię kompozycji od tego, co dzieje się, gdy montaż zestawia ją z konkretną postacią.
Napisy końcowe filmów, do których pierwotnie powstały te utwory, oraz wydania płytowe pomagają zidentyfikować każdą kompozycję. Drugą połowę odpowiedzi przynosi scena: kto znajduje się w kadrze, co zaraz się wydarzy i co zmienia się wraz z wejściem muzyki.
Muzyka Morricone w „Kill Bill” pochodzi z kilku filmów, a każdy utwór ma wyrazisty, rozpoznawalny charakter. Tarantino włącza ją do ścieżki dźwiękowej, która łączy piosenki, inne wykorzystane ponownie kompozycje oraz materiał stworzony na potrzeby projektu. Autorstwo poszczególnych kompozycji i dobór całości to odrębne kwestie.
Od wcześniejszych ścieżek dźwiękowych do albumu „Kill Bill”
W wywiadzie Kevina Harleya dla „Total Film”, opublikowanym przez GamesRadar, Tarantino wyjaśnił, że na potrzeby „Kill Bill” wyszukiwał swoje ulubione utwory na albumach ze ścieżkami dźwiękowymi. Opisuje to dobór istniejącej już muzyki. Morricone nie skomponował w całości oryginalnej ścieżki dźwiękowej do tych filmów: zidentyfikowane utwory mają swoją wcześniejszą historię.
W tej samej rozmowie reżyser wspomniał, że łączyła go z RZA rozległa znajomość filmów o sztukach walki. Praca RZA nad „Kill Bill” wpisuje się w konstrukcję dźwiękową, w której wspomnienie konkretnej sekwencji mogło stać się punktem wyjścia do propozycji muzycznej. Uznanie tej współpracy pozwala odróżnić tworzenie całości od pochodzenia poszczególnych utworów.
W wykazie albumu „Vol. 2” na stronie Warner Music Japan wymieniono „Il Tramonto” z filmu „Dobry, zły i brzydki”, „L'Arena” z „Il mercenario” oraz „A Silhouette of Doom” z „Navajo Joe”. Ten ostatni utwór znajduje się na jedenastej ścieżce płyty. Jego miejsce na albumie nie wskazuje, kiedy po raz pierwszy słychać go w filmie: pojawia się już w napisach początkowych.
„Death Rides a Horse”: zapowiedź wyzwania w „Vol. 1”
„Death Rides a Horse” należy do muzyki z filmu „Da uomo a uomo”, westernu wyreżyserowanego przez Giulio Petroniego w 1967 roku. W notach produkcyjnych Claudia Fuiana dla Beat Records autorstwo kompozycji przypisano Morricone. Arkusz muzyczny BMI dotyczący „Kill Bill: Vol. 1”, przechowywany w publicznie dostępnym archiwum ACCC, również wymienia ten tytuł i nazwisko kompozytora.
W swojej analizie opublikowanej w 2019 roku na Cinefacts Mattia Corselli wskazuje, że utwór wchodzi w momencie, gdy Beatrix zatrzymuje Sofie Fatale i zwraca na siebie uwagę O-Ren w Domu Błękitnych Liści. Kompozycja bierze więc udział w zapowiedzi wyzwania. Istotne jest jeszcze to, by przeciwniczka rozpoznała, kto po nią przyszedł, oraz by obecność Beatrix zakłóciła porządek tego miejsca.
Beat Records opisuje temat główny jako połączenie gitar, agresywnego rytmu i udziału Cantori Moderni. Brzmienie to nadaje mocy chwili, w której Beatrix ujawnia swoją obecność wrogini. Zagrożenie zyskuje muzyczną formę, zanim dojdzie do wymiany ciosów: wyzwanie słychać, gdy nabierają znaczenia pozycje osób, które za chwilę staną do walki.
To połączenie pozwala odczuć cenę ujawnienia swojej obecności. Beatrix rezygnuje z przewagi, jaką daje pozostawanie niezauważoną, i skupia na sobie uwagę. Muzyka podkreśla stanowczość tej decyzji, choć wynik starcia wciąż pozostaje niepewny. W tej samej chwili współistnieją autorytet muzycznego brzmienia i bezbronność osoby, która staje przed przeciwnikami.
„A Silhouette of Doom” i „L'Arena”: różne funkcje w „Vol. 2”
Według wydania Film Score Monthly „A Silhouette of Doom” pochodzi z filmu „Navajo Joe”, wyreżyserowanego przez Sergia Corbucciego w 1966 roku. Corselli wskazuje dwa zastosowania utworu w „Kill Bill: Vol. 2”: w napisach początkowych oraz jego powrót podczas starcia z Elle. W przyczepie utwór rozbrzmiewa, gdy obie kobiety, uzbrojone już w miecze, stają naprzeciw siebie na przeciwległych końcach korytarza.
Zmiana muzyki sygnalizuje zmianę w walce. Wcześniejsza szamotanina ustępuje miejsca dystansowi, z którego obie kobiety mogą na siebie patrzeć i rozmawiać. Kompozycja podtrzymuje tę chwilę; przez moment atak ma znaczenie właśnie dlatego, że wciąż nie nastąpił. Wąski korytarz sprawia, że dzieli je niewielka odległość, a mimo to oczekiwanie staje się kluczowe dla odczucia zagrożenia.
„L'Arena” pochodzi z westernu Corbucciego z 1968 roku, „Il mercenario”, co potwierdza Beat Records. Harley łączy jej wykorzystanie w „Kill Bill: Vol. 2” z wydostaniem się Beatrix z trumny. Tutaj miejsce, które w pojedynku zajmowałaby druga osoba, zajmuje przeszkoda. Bohaterka musi odzyskać możliwość poruszania się; muzyka towarzyszy walce o przetrwanie, zanim będzie mogła wznowić poszukiwania.
Takie wykorzystanie zmienia relację między zwycięstwem a przemocą. Wydostanie się z zamknięcia jest postępem, nawet jeśli nie kończy starcia z inną postacią. Scena może przynieść satysfakcję dzięki odzyskaniu podstawowej zdolności: możliwości działania. Fragment muzyczny podkreśla wagę tego odzyskania i nadaje dalszej drodze bohaterki własny ciężar dramatyczny.
Te utwory zostały wybrane spośród istniejących nagrań w ramach relacji między Ennio Morricone i Tarantino. Napisy końcowe prowadzą do filmów Petroniego, Corbucciego i Leonego, choć wszystkie kompozycje łączy to samo nazwisko autora. Ustalenie, z jakiego dzieła pochodzi dany utwór, pozwala dostrzec tę różnorodność bez przypisywania kompozytorowi decyzji montażowych podjętych przy „Kill Bill”.
Pewien szczegół dotyczący „Navajo Joe” wyjaśnia, dlaczego nazwisko widniejące w dawnych napisach może zaskakiwać: Morricone podpisał tę muzykę pseudonimem Leo Nichols. Wydanie Film Score Monthly, opisane przez Beat Records, wyjaśnia tę sygnaturę i przypisuje Enniowi Morricone autorstwo kompozycji oraz kierownictwo muzyczne. Alternatywne nazwisko należy do historii oryginalnego dzieła.
To samo wydanie łączy materiały, które wcześniej ukazywały się w różnych formach: trzy utwory w stereo, fragmenty programu opublikowanego na monofonicznej płycie LP oraz wcześniej niepublikowaną muzykę, również w mono. W notach wyjaśniono, że płytę CD przygotowano na podstawie taśm-matek, a ścieżkę dźwiękową ułożono tak, by utwory dodatkowe znalazły się na końcu.
Aby porównać odsłuch w domu ze sceną filmową, warto zwrócić uwagę na konkretne wydanie. Tytuł filmu może widnieć na okładkach albumów o różnej zawartości, a utwór dodatkowy poszerza wybór nagrań do samodzielnego odsłuchu. Informacje dyskograficzne opisują sprawdzany album; same w sobie nie określają ani miksu, ani dokładnej długości fragmentu wykorzystanego w montażu filmu.
Zobacz wszystkie artykuły w Kill Bill: historia zemsty opowiedziana w dwóch tomach
